سفري رھنمائي

سفري رهنمائي (Navigation) مطالعي جو هڪ شعبو آهي جيڪو هڪ هنڌ کان ٻئي هنڌ جهاز يا گاڏي جي حرڪت جي نگراني ۽ ڪنٽرول جي عمل تي ڌيان ڏئي ٿو.^[1] سفري رهنمائي جي ميدان ۾ چار عام درجا شامل آهن: زميني سفري رهنمائي، سامونڊي سفري رهنمائي، فضائي سفري رهنمائي ۽ خلائي سفري رهنمائي.^[2] اهو فن جي اصطلاح پڻ آهي جيڪو سفري رهنمائي جي ڪمن کي انجام ڏيڻ لاءِ سفري رهنما پاران استعمال ٿيندڙ خاص علم لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي.^[1] سڀني سفري رهنمائي جي تيڪنڪن ۾ ڄاتل سڃاتل جڳهن يا نمونن جي مقابلي ۾ سفري رهنما جي پوزيشن کي ڳولڻ شامل آهي. سفري رهنمائي، هڪ وسيع معنيٰ ۾، ڪنهن به مهارت يا مطالعي جو حوالو ڏئي سگهي ٿو جنهن ۾ پوزيشن ۽ رخ جو تعين شامل آهي. هن معنيٰ ۾، سفري رهنمائي ۾ صحيح جاء جو تعين ڪرڻ ۽ پيادل سفري رهنمائي شامل آهن.^[3]

سامونڊي نيويگيشن لاءِ، ان ۾ ٻيڙين ۽ ٻيئن سامونڊي گاڏين پاڻي تي يا سمند جي مٿاڇري کان هيٺان، جي مناسب ناٽيڪل چارٽس، اليڪٽرانڪ ۽ ڪاغذي نقشن سان نيويگيشن سامان مان پوزيشن استعمال ڪندي، محفوظ حرڪت شامل آهي. ٻيڙين لاءِ نيويگيشن سامان، جيڪو جهاز جي سائيز تي منحصر ڪري ٿو، سمنڊ جي بين الاقوامي ڪنوينشن (SOLAS) جي گهرجن تحت لازمي آهي. زميني نيويگيشن لاءِ، ان ۾ عام طور تي نيويگيشن سامان جي ذريعي (جهڙوڪ ڪمپاس يا GNSS رسيور) ۽ شهري يا ڳوٺاڻن ماحول ۾ نقشا ۽ بصري رهنمائي جي جا نشان استعمال ڪندي، ماڻهن، جانورن ۽ گاڏين جي هڪ هنڌ کان ٻئي هنڌ حرڪت شامل آهي.^[4]^[5] فضائي سفري رهنمائي ۾ هڪ جهاز کي هڪ جاگرافيائي پوزيشن کان ٻئي پوزيشن تي، پرواز جي ترقي جي طور تي پوزيشن جي نگراني ڪندي، پائلٽ ڪرڻ شامل آهي.^[6]

حوالا

1 2 Safe Nav Watch. Livingston, Scotland: Witherby Publishing Group. 2023. ص. iii. ISBN 978-1-914993-46-6.
↑ The Handbook Of The SAS And Elite Forces. How The Professionals Fight And Win. Edited by Jon E. Lewis. p.363-Tactics And Techniques, Personal Skills And Techniques. Robinson Publishing Ltd 1997. ISBN 1-85487-675-9
↑ Rell Pros-Wellenhof, Bernhard (2007). Navigation: Principles of Positioning and Guidances. Springer. ص. 5–6. ISBN 978-3-211-00828-7.
↑ Abbott, E.; Powell, D. (1999-01-31). "Land-vehicle navigation using GPS". Proceedings of the IEEE 87 (1): 145–162. doi:10.1109/5.736347. Bibcode: 1999IEEEP..87..145A. https://archive.org/details/ieee-proceedings_1999-01_87_1/page/145.
↑ Hawkins, Pete (2024-05-13). Navigation. Cicerone Press Limited. ISBN 978-1-78362-788-2.
↑ "Navigation" (PDF). Federal Aviation Administration. 2025-02-24 تي حاصل ڪيل.

[SafeNaviii-1] 1 2 Safe Nav Watch. Livingston, Scotland: Witherby Publishing Group. 2023. ص. iii. ISBN 978-1-914993-46-6.

[2] The Handbook Of The SAS And Elite Forces. How The Professionals Fight And Win. Edited by Jon E. Lewis. p.363-Tactics And Techniques, Personal Skills And Techniques. Robinson Publishing Ltd 1997. ISBN 1-85487-675-9

[hofman-3] Rell Pros-Wellenhof, Bernhard (2007). Navigation: Principles of Positioning and Guidances. Springer. ص. 5–6. ISBN 978-3-211-00828-7.

[d440-4] Abbott, E.; Powell, D. (1999-01-31). "Land-vehicle navigation using GPS". Proceedings of the IEEE 87 (1): 145–162. doi:10.1109/5.736347. Bibcode: 1999IEEEP..87..145A. https://archive.org/details/ieee-proceedings_1999-01_87_1/page/145.

[r925-5] Hawkins, Pete (2024-05-13). Navigation. Cicerone Press Limited. ISBN 978-1-78362-788-2.

[n027-6] "Navigation" (PDF). Federal Aviation Administration. 2025-02-24 تي حاصل ڪيل.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]