سر ڪريڪ

سر ڪريڪ [Sir Creek] گجرات (ڀارت) ۽ سنڌ (پاڪستان) جي وچ ۾ واقع هڪ علائقو آهي. بهرحال، سر ڪريڪ بابت ڀارت ۽ پاڪستان جي وچ ۾ بين الاقوامي سرحد جو حتمي تعين اڃا تائين نه ٿي سگهيو آهي. لڳ ڀڳ 60 کان 100 ڪلوميٽرن تي پکڙيل هن علائقي ۾ ڪيترائي کاري نار جهڙا پاڻيءَ جا وهڪرا (ڪريڪون) ۽ دريائن جا ڇوڙ موجود آهن.

هن علائقي بابت تڪرار 1960ع واري ڏهاڪي ۾ سامهون آيو. ان سلسلي ۾ 1968ع ۾ پاڪستان ۽ ڀارت جي وچ ۾ ويسٽرن بائونڊري ٽرائبيونل ايوارڊ قائم ڪيو ويو، پر اهو طئي نه ٿي سگهيو ته سر ڪريڪ واري علائقي ۾ بين الاقوامي سرحد جو تعين ڪهڙي قانوني بنياد تي ڪيو وڃي.

هي علائقو جزوي طور آبي ۽ جزوي طور خشڪيءَ تي مشتمل آهي. پاڪستان ۽ ڀارت جي وچ ۾ هن مسئلي تي ڪيترائي ڀيرا ڳالهيون ٿي چڪيون آهن، پر اڃا تائين ڪو حتمي فيصلو نه ٿي سگهيو آهي. ڀارت جو موقف آهي ته هن علائقي ۾ سرحد جو تعين بين الاقوامي قانون جي ان اصول تحت ٿيڻ گهرجي، جيڪو سمنڊ اندر سرحدن جي حدبندي لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي. ٻئي طرف پاڪستان جو چوڻ آهي ته اهو اصول رڳو مڪمل آبي علائقن تي لاڳو ٿئي ٿو، جڏهن ته سر ڪريڪ ۾ پاڻي ۽ خشڪي ٻئي شامل آهن، تنهنڪري ڀارت جو دليل درست ناهي.

ٻنهي ملڪن جي هن علائقي ۾ دلچسپيءَ جو سبب هتي موجود وسيع ماهيگيري صنعت ۽ تيل جا امڪاني وڏا ذخيرا آهن. اختلاف جو بنيادي نڪتو اهو آهي ته سرحد جي صحيح جڳهه ڪٿي آهي. پاڪستان جو دعويٰ آهي ته سر ڪريڪ جو سڄو علائقو سندس حدن ۾ اچي ٿو، جڏهن ته ڀارت ان دعويٰ کي قبول نٿو ڪري.

سر ڪريڪ واري علائقي ۾ سرحدي نشانين جي لڳائڻ لاءِ ٻنهي ملڪن گڏيل سروي پڻ ڪئي هئي، جيڪا مقرر وقت کان اڳ مڪمل ڪئي وئي، پر ان جي باوجود به تڪرار جو ڪو مستقل حل سامهون نه اچي سگهيو.