سرگي آئزنسٽائن
| سرگي آئزنسٽائن | |
|---|---|
| فائل:Sergei Eisenstein 1.jpg |
سيرگي ميخائيلووچ آئزنسٽائن (Sergei Mikhailovich Eisenstein) هڪ ناميارو سوويت فلم هدايتڪار، اسڪرين رائيٽر، ايڊيٽر ۽ فلمي نظريي دان هو. کيس دنيا جي عظيم ترين فلم سازن ۾ شمار ڪيو ويندو آهي. هو خاص طور تي فلمي دنيا ۾ مونتاج (Montage) جي نظريي ۽ مشق جو باني تسليم ڪيو وڃي ٿو.[1]
ابتدائي فلمي سفر
[سنواريو]آئزنسٽائن پنهنجي خاموش فلمن ذريعي عالمي شهرت حاصل ڪئي، جن ۾ هيٺيون فلمون نمايان آهن:
- اسٽرائيڪ (Strike) - 1925ع
- بٽل شپ پوٽيمڪن (Battleship Potemkin) - 1925ع
- آڪٽوبر (October) - 1928ع
ان کان علاوه سندس تاريخي فلمون ”اليگزينڊر نيوسڪي“ (1938ع) ۽ ”ايوان دي ٽيريبيل“ (1945ع) فلم سازي جي فن ۾ سنگ ميل جي حيثيت رکن ٿيون. مشهور ميگزين ”سائيٽ اينڊ سائونڊ“ سندس فلم بٽل شپ پوٽيمڪن کي دنيا جي 54 هين عظيم ترين فلم قرار ڏنو آهي.[2]
ابتدائي زندگي
[سنواريو]سيرگي آئزنسٽائن 22 جنوري 1898ع تي ريگا (روسي سلطنت، هاڻوڪو ليٽويا) ۾ هڪ وچولي طبقي جي خاندان ۾ پيدا ٿيو. سندس پيءُ ميخائيل اوسپووچ آئزنسٽائن هڪ آرڪيٽيڪٽ هو، جڏهن ته سندس ماءُ جوليا ايوانوونا ڪونيٽسڪايا جو تعلق هڪ خوشحال واپاري خاندان سان هو.[3]
1905ع جي روسي انقلاب دوران سندس ماءُ کيس وٺي سينٽ پيٽرس برگ هلي وئي. بعد ۾ سندس والدين جي وچ ۾ طلاق ٿي وئي ۽ سندس ماءُ فرانس هلي وئي. آئزنسٽائن جي پرورش هڪ آرٿوڊوڪس عيسائي طور ٿي، پر اڳتي هلي هو لا مذهب (Atheist) بڻجي ويو. ٻارپڻ ۾ مٿس پهرين عورت فلم ساز ايلس گائي بليچي جي فلمن جو گهرو اثر رهيو.
وفات
[سنواريو]آئزنسٽائن 11 فيبروري 1948ع تي ماسڪو ۾ دل جو دورو پوڻ سبب وفات ڪري ويو. هن پويان فلم سازي ۽ ايڊيٽنگ جا اهڙا نظريا ڇڏيا جيڪي اڄ به سڄي دنيا جي فلمي اسڪولن ۾ پڙهايا وڃن ٿا.