سجاول جوڻيجو تعلقو
سجاول جوڻيجو تعلقو سجاول جوڻيجو سجاول | |
|---|---|
 قمبر شهدادڪوٽ ضلعي ۾ سجاول جوڻيجو تعلقو نمايان | |
  سجاول جوڻيجو تعلقو سنڌ ۽ پاڪستان ۾ مقام  سجاول جوڻيجو تعلقو سجاول جوڻيجو تعلقو (پاڪستان) | |
| Coordinates: 27°50′30″N 68°06′50″E / 27.84167°N 68.11389°E | |
| ملڪ |  پاڪستان |
| صوبو | سنڌ |
| ڊويزن | لاڙڪاڻو ڊويزن |
| ضلعو | قمبر شهدادڪوٽ ضلعو |
| موجوده تعلقي جو قيام | ڊسمبر 2004ع |
| صدر مقام | سجاول جوڻيجو |
| حڪومت | |
| • طرز | تعلقائي انتظاميا |
| ايراضي | |
| • ڪل | 385 km2 (149 sq mi) |
| آبادي (2023ع)[1] | |
| • ڪل | 130,635 |
| • ڪثافت | 339.31 في چورس ڪلوميٽر |
| وقتي علائقو | UTC+5 (پاڪستان جو معياري وقت) |
| ڊائلنگ ڪوڍ | 074 |
| خواندگي | 37.66٪ (2023ع) |
| يونين ڪائونسلون | 6 |
| ديهون | 32 |
سجاول جوڻيجو تعلقو سنڌ جي لاڙڪاڻو ڊويزن جي قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جي ستن تعلقن مان هڪ آهي. تعلقي جو انتظامي صدر مقام سجاول جوڻيجو شهر آهي. موجوده سجاول جوڻيجو تعلقو ڊسمبر 2004ع ۾ ميرو خان تعلقي کان ڌار ڪري قائم ڪيو ويو، ساڳئي عرصي ۾ قمبر شهدادڪوٽ ضلعو پڻ لاڙڪاڻي ضلعي کان ڌار قائم ٿيو.[2]
2023ع جي پاڪستاني آدمشماريءَ موجب تعلقي جي آبادي 130,635 هئي، جيڪا 385 چورس ڪلوميٽرن جي ايراضيءَ تي آباد هئي. آباديءَ جي گهاٽائي لڳ ڀڳ 339.31 ماڻهو في چورس ڪلوميٽر ۽ خواندگيءَ جي مجموعي شرح 37.66 سيڪڙو هئي.[1][3]
نالو
[سنواريو]هن علائقي جو پراڻو نالو صرف سجاول هو. ثانوي تاريخي ماخذن موجب 2000ع ڌاري نالي ۾ جوڻيجو شامل ڪري سرڪاري ۽ مقامي استعمال ۾ سجاول جوڻيجو نالو رائج ڪيو ويو.[2]
ان کان اڳ برطانوي دور جي انتظامي رڪارڊن ۾ علائقو سجاول جي نالي سان ملي ٿو. ڪجهه تاريخي ماخذن موجب 19هين صديءَ جي پوئين حصي ۾ سجاول شڪارپور ضلعي جي انتظامي تعلقن مان هڪ هو، پر بعد ۾ انتظامي حدن جي نئين سر ترتيب سان ان جي حيثيت ختم ٿي وئي.[2]
تاريخ
[سنواريو]برطانوي دور
[سنواريو]سجاول واري علائقي جي جديد انتظامي تاريخ برطانوي دور تائين وڃي ٿي. ڪجهه تاريخي نقشن ۽ ضلعي پروفائيلن موجب لڳ ڀڳ 1876ع کان سجاول تعلقو شڪارپور ضلعي جي انتظامي يونٽن مان هڪ هو.[4]
ويهين صديءَ جي شروعات ۾ اتر سنڌ جي انتظامي حدن ۾ تبديليون ڪيون ويون. ميرو خان کي نئون تعلقو بڻائڻ کان پوءِ سجاول واري علائقي جي وڏي حصي کي ميرو خان تعلقي ۾ شامل ڪيو ويو.
موجوده تعلقي جو قيام
[سنواريو]2004ع کان اڳ سجاول جوڻيجو ميرو خان تعلقي جي هڪ اهم يونين ڪائونسل ۽ انتظامي مرڪز هو. ڊسمبر 2004ع ۾ قمبر شهدادڪوٽ ضلعو قائم ٿيڻ وقت ميرو خان مان علائقا ڌار ڪري سجاول جوڻيجو کي ٻيهر مڪمل تعلقو بڻايو ويو.[2]
اليڪشن ڪميشن جي پراڻن حدبندي رڪارڊن ۾ پڻ سجاول جوڻيجو جي موجوده علائقي کي اڳوڻي ميرو خان تعلقي جي انتظامي حصن سان ڳنڍيو ويو آهي.[5]
جاگرافي
[سنواريو]سجاول جوڻيجو اتر اولهه سنڌ جي هموار ۽ آبپاشيءَ هيٺ ايندڙ زرعي ميدانن ۾ واقع آهي. تعلقي جون حدون رتوديرو تعلقو، ميرو خان تعلقو، شهدادڪوٽ تعلقو ۽ ڳڙهي خيرو تعلقو سان ملن ٿيون.[2]
تعلقي جو صدر مقام سجاول جوڻيجو شهدادڪوٽ ۽ رتوديرو جي وچ واري علائقائي روڊ پٽيءَ تي واقع آهي. ثانوي جاگرافيائي ماخذن موجب شهر شهدادڪوٽ کان لڳ ڀڳ 19 ڪلوميٽر ۽ رتوديرو کان لڳ ڀڳ 18 ڪلوميٽر پري آهي.[2]
سجاول جوڻيجو واري علائقي جو وڏو حصو زرعي زمينن تي مشتمل آهي، جتي واهن ۽ واٽر ڪورسن ذريعي آبپاشي ڪئي وڃي ٿي.
ايراضي ۽ آبادي
[سنواريو]2023ع ۾ تعلقي جي ڪل ايراضي 385 چورس ڪلوميٽر ۽ آبادي 130,635 هئي.[1]
2017ع جي آدمشماريءَ ۾ آبادي 117,459 هئي؛ اهڙي طرح 2017ع کان 2023ع تائين آباديءَ ۾ 13,176 ماڻهن، يعني لڳ ڀڳ 11.2 سيڪڙو واڌ ٿي.[2]
| آدمشماري | آبادي | ايراضي | آباديءَ جي گهاٽائي |
|---|---|---|---|
| 2017ع | 117,459 | — | — |
| 2023ع | 130,635 | 385 چورس ڪلوميٽر | 339.31 ماڻهو في چورس ڪلوميٽر |
خواندگي
[سنواريو]2023ع جي آدمشماريءَ موجب سجاول جوڻيجو تعلقي جي مجموعي خواندگي شرح 37.66 سيڪڙو هئي.[3]
تعلقي جي تعليمي صورتحال شهري ۽ ڳوٺاڻن علائقن ۾ مختلف آهي. سنڌ جي سالياني اسڪول آدمشماري 2023–24ع موجب سجاول جوڻيجو تعلقي جي سرڪاري اسڪولن مان لڳ ڀڳ 77.8٪ وٽ عمارت، 41٪ وٽ بائونڊري وال، 66.1٪ وٽ بيت الخلا، 28٪ وٽ بجلي ۽ 46٪ وٽ پيئڻ جي پاڻيءَ جي سهولت هئي.[6]
| سهولت | اسڪولن جو سيڪڙو |
|---|---|
| اسڪول جي عمارت | 77.8٪ |
| بائونڊري وال | 41٪ |
| بيت الخلا | 66.1٪ |
| بجلي | 28٪ |
| پيئڻ جو پاڻي | 46٪ |
ذريعو: سنڌ اسڪول ايجوڪيشن ۽ لٽريسي کاتو.[6]
تعليم
[سنواريو]سجاول جوڻيجو تعلقي ۾ سرڪاري پرائمري، مڊل ۽ سيڪنڊري سطح جا ڪيترائي اسڪول ڪم ڪن ٿا.
سنڌ تعليم کاتي جي سرڪاري رڪارڊ ۾ گورنمينٽ بوائز هاءِ اسڪول سجاول جوڻيجو فعال هاءِ اسڪول طور درج آهي.[7]
2026ع جي تعليم کاتي جي سرڪاري نوٽيفڪيشن ۾ گورنمينٽ گرلز پرائمري اسڪول سجاول، سيمس ڪوڊ 427070127، سجاول جوڻيجو تعلقي هيٺ درج آهي.[8]
سنڌ حڪومت جي 2025–26ع واري بجيٽ ۾ سجاول جوڻيجو تعلقي لاءِ نون اسڪولي عمارتن ۽ برساتن کان متاثر عمارتن جي مرمت جا منصوبا پڻ شامل آهن.[9]
معيشت
[سنواريو]سجاول جوڻيجو تعلقي جي معيشت بنيادي طور زراعت تي ڀاڙيندي آهي. علائقي جا اهم فصل چانور ۽ ڪڻڪ آهن، جڏهن ته تربوز، آلو، جوئر، مڪئي، تر ۽ ٻيا موسمي فصل پڻ پوکيا وڃن ٿا.[10]
علمي مطالعي موجب قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جي وڏي آباديءَ جو گذر سفر زراعت سان ڳنڍيل آهي، ۽ سجاول جوڻيجو انهن تعلقن مان هڪ آهي جتي زرعي زمين ۽ زميني پاڻي انساني استعمال ۽ آبپاشي ٻنهي لاءِ اهم آهن.[10]
زميني پاڻي
[سنواريو]سجاول جوڻيجو، شهدادڪوٽ ۽ قبو سعيد خان تعلقن جي زميني پاڻيءَ بابت 2020ع ۾ شايع ٿيل علمي تحقيق ۾ پيئڻ ۽ آبپاشي لاءِ استعمال ٿيندڙ پاڻيءَ جا نمونا جانچيا ويا.[10]
تحقيق ۾ علائقي جي زميني پاڻيءَ ۾ مختلف لوڻن ۽ ڪيميائي عنصرن جي مقدار ۾ جاگرافيائي فرق رپورٽ ڪيو ويو، جنهن سبب پيئڻ ۽ زرعي استعمال کان اڳ پاڻيءَ جي معيار جي نگرانيءَ جي ضرورت تي زور ڏنو ويو.[10]
انتظامي ورهاست
[سنواريو]اليڪشن ڪميشن آف پاڪستان جي موجوده مڪاني چونڊ رڪارڊ موجب سجاول جوڻيجو تعلقو 6 يونين ڪائونسلن تي مشتمل آهي.[11]
يونين ڪائونسلن جا نالا هي آهن:
- سجاول جوڻيجو
- عرضي ڀٽو
- ڌڱاڻو مهيصر
- حيدر چانڊيو
- مستوئي
- ٿوف چوسول
تپا
[سنواريو]روينيو انتظام موجب سجاول جوڻيجو تعلقي ۾ هيٺيان اهم تپا درج ٿين ٿا:
| # | تپو | # | تپو |
|---|---|---|---|
| 1 | تپو سجاول جوڻيجو | 5 | تپو محمد گجراڻي |
| 2 | تپو عرضي ڀٽو | 6 | تپو ڌڱاڻو مهيصر |
| 3 | تپو حيدر چانڊيو | 7 | تپو مستوئي |
| 4 | تپو جيند لڪ |
ذريعو: سنڌ بورڊ آف روينيو.[12]
ديهون
[سنواريو]بورڊ آف روينيو جي سرڪاري فهرست موجب سجاول جوڻيجو تعلقي ۾ 32 ديهون آهن.[12]
| # | ديهه | # | ديهه |
|---|---|---|---|
| 1 | عالم خان جوڻيجو | 17 | جيند لڪ |
| 2 | عرضي ڀٽو | 18 | ڪلر |
| 3 | بخشو ساريو | 19 | ڪنڊي |
| 4 | ٻيلھارو | 20 | ڪڙيو واهه |
| 5 | چاڪر سليمان | 21 | خالق ڏنو ڊکڻ |
| 6 | چانگو | 22 | ڪور صاحب |
| 7 | ڌڱاڻو مهيصر | 23 | ڪورائي |
| 8 | فتح خان ڌامراهو | 24 | لال خان مستوئي |
| 9 | فتوحل چوڍو | 25 | لشڪر خان چانڊيو |
| 10 | غلام محمد لغاري | 26 | مستوئي |
| 11 | گل ڪلهوڙو | 27 | محمد گجراڻي |
| 12 | گل شاهه | 28 | محمدي ٽانوري |
| 13 | حيات گوپانگ | 29 | سعيد خان جوڻيجو |
| 14 | حيدر چانڊيو | 30 | شير خان |
| 15 | حيدر ڏيٿو | 31 | سجاول |
| 16 | جليل ڪلهوڙو | 32 | سونھارو ڀٽو |
ذريعو: سنڌ بورڊ آف روينيو.[12]
تعليم جو انتظام
[سنواريو]اليڪشن ڪميشن جي موجوده انتظامي رڪارڊ ۾ تعلقہ ايجوڪيشن آفيسر (ميل)، پرائمري، سجاول جوڻيجو کي تعلقي جي ڇهن يونين ڪائونسلن لاءِ ذميوار آفيسر طور درج ڪيو ويو آهي.[11]
سنڌ تعليم کاتي جا جديد رڪارڊ سجاول جوڻيجو، عرضي ڀٽو، حيدر چانڊيو ۽ ٻين يونين ڪائونسلن ۾ وڏي انگ ۾ پرائمري ۽ سيڪنڊري اسڪولن جي موجودگيءَ جي تصديق ڪن ٿا.[13]
صحت
[سنواريو]2023ع واري سرڪاري ويڪسينيشن مرڪزن جي فهرست ۾ سجاول جوڻيجو تعلقي لاءِ ڪيترائي صحت مرڪز درج آهن. انهن ۾ سجاول جوڻيجو گورنمينٽ ڊسپينسري، عرضي ڀٽو بنيادي صحت يونٽ، ٿوف چوسول بنيادي صحت يونٽ، حيدر ڏيٿو واري ڊسپينسري ۽ ڌڱاڻو مهيصر واري صحت سهولت شامل آهن.[14]
2021ع ۾ رتوديرو واري ايڇ آءِ وي وبا بابت صحت ماهرن خبردار ڪيو ته سجاول جوڻيجو سميت رتوديرو جي ڀرپاسي وارن علائقن مان پڻ مريض رپورٽ ٿي رهيا هئا، جنهن سبب محفوظ انجيڪشن، رجسٽرڊ طبي عملي ۽ انفيڪشن ڪنٽرول جي اهميت وڌي وئي.[15]
پوليس
[سنواريو]سجاول جوڻيجو ۾ پوليس اسٽيشن سجاول قائم آهي. سنڌ پوليس جي موجوده سرڪاري فهرست ۾ هن ٿاڻي کي قمبر شهدادڪوٽ پوليس ضلعي جي پوليس اسٽيشنن مان هڪ طور درج ڪيو ويو آهي.[16]
آمدرفت
[سنواريو]سجاول جوڻيجو جو جغرافيائي مقام رتوديرو ۽ شهدادڪوٽ جي وچ ۾ هجڻ سبب تعلقي کي ضلعي ۽ ڊويزن جي روڊ نيٽ ورڪ ۾ اهم مقام حاصل آهي. مقامي روڊ سجاول جوڻيجو کي شهدادڪوٽ، رتوديرو، ميرو خان، قمبر ۽ لاڙڪاڻي سان ڳنڍين ٿا.[2]
تعلقي جي اولهندي ۽ اتر اولهندي حصن کي بلوچستان ڏانهن ويندڙ رستن سان پڻ رابطو حاصل آهي، جڏهن ته قمبر شهدادڪوٽ ضلعي مان ايم-8 موٽر وي گذري ٿي.
موسم
[سنواريو]سجاول جوڻيجو اتر سنڌ جي گرم ۽ نسبتاً خشڪ موسمي خطي ۾ واقع آهي. علائقي بابت علمي مطالعي موجب سالياني برسات لڳ ڀڳ 5 کان 10 انچن تائين رهي ٿي، جڏهن ته مئي، جون ۽ جولاءِ سڀ کان گرم مهينا آهن.[10]
مون سون دوران تيز برساتن ۽ ڀرپاسي جي پاڻيءَ جي نيڪال جي خراب صورتحال سبب فصلن ۽ ڳوٺاڻن آبادين کي ڪڏهن ڪڏهن ٻوڏ ۽ پاڻي بيهڻ جا مسئلا پيش اچن ٿا.
سماج ۽ ٻولي
[سنواريو]تعلقي ۾ روزمره جي سماجي، تعليمي ۽ واپاري زندگيءَ جي بنيادي ٻولي سنڌي آهي. مقامي آبادي مختلف سنڌي ۽ بلوچ برادرين تي مشتمل آهي، پر جديد آدمشماري ذات يا قبيلن موجب انگ جاري نٿي ڪري.
تعليمي ادارن جي سرڪاري فهرستن ۾ سجاول جوڻيجو تعلقي جي اسڪولن لاءِ تدريس جي ٻولي وڏي پيماني تي سنڌي درج ٿيل آهي.[17]
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- 1 2 3 4 "TABLE 1: AREA, POPULATION BY SEX, SEX RATIO, POPULATION DENSITY, URBAN POPULATION, HOUSEHOLD SIZE AND ANNUAL GROWTH RATE, CENSUS-2023, SINDH" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "Sijawal Junejo". SindhAtlas. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "LITERACY RATE, ENROLMENT AND OUT OF SCHOOL POPULATION BY SEX AND RURAL/URBAN, CENSUS-2023, SINDH" (PDF). پاڪستان شماريات بيورو. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Historical Maps of Sindh". Panhwar.com. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Previous Delimitation Notifications" (PDF). اليڪشن ڪميشن آف پاڪستان. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 "Annual School Census 2023-24 – Kambar Shahdadkot District Profile" (PDF). سنڌ اسڪول ايجوڪيشن ۽ لٽريسي کاتو. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Transfer and Posting as Head Master, Government Boys High School Sijawal Junejo" (PDF). سنڌ اسڪول ايجوڪيشن ۽ لٽريسي کاتو. 25 October 2022. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Earned Leave Order – Government Girls Primary School Sijawal" (PDF). سنڌ اسڪول ايجوڪيشن ۽ لٽريسي کاتو. 2 April 2026. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Public Sector Development Programme 2025–26" (PDF). Finance Department, Government of Sindh. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 3 4 5 "Groundwater quality assessment of Shahdadkot, Qubo Saeed Khan and Sijawal Junejo Talukas of District Qambar Shahdadkot, Sindh". Applied Water Science. 2020. https://link.springer.com/article/10.1007/s13201-019-1098-2. Retrieved 12 September 2026.
- 1 2 "Appointment of Returning Officers for Local Government Vacant Seats" (PDF). اليڪشن ڪميشن آف پاڪستان. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 3 "List of Dehs in Sindh" (PDF). Board of Revenue, Government of Sindh. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Public Sector Schools of Sindh" (PDF). سنڌ اسڪول ايجوڪيشن ۽ لٽريسي کاتو. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "List of EPI Centres in Sindh" (PDF). Federal Directorate of Immunization. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Experts concerned over rise of HIV cases in Ratodero". ڊان. 28 September 2021. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Police Stations – Kambar Shahdadkot". سنڌ پوليس. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "List of Schools – Annexure I" (PDF). Reform Support Unit, Government of Sindh. 12 September 2026 تي حاصل ڪيل.
ٻاهريان ڳنڍڻا
[سنواريو]- پاڪستان شماريات بيورو
- سنڌ زمين
- اليڪشن ڪميشن آف پاڪستان آرڪائيو ڪيا ويا 2024-05-08 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
- سنڌ اسڪول ايجوڪيشن ۽ لٽريسي کاتو آرڪائيو ڪيا ويا 2026-06-15 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
- سنڌ پوليس آرڪائيو ڪيا ويا 2026-06-11 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.