مواد ڏانھن هلو

سب صحارا آفريڪا

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
سب صحارا آفريڪا
Sub-Saharan Africa
(صحارا کان هيٺيون آفريڪا)
سب-صحارا آفريڪا جو جاگرافيائي نقشو
  صحارا
  ساحيل
  سب-صحارا آفريڪا
وڏا شهر
آبادي
 (2016)
• ڪلNeutral increase 995,694,907
رهاڪو نالوسب-صحارا آفريڪن
مذهب (2020)
ملڪ
ٻوليون1,000 کان وڌيڪ ٻوليون
انٽرنيٽ ٽي ايل ڊي (TLD).africa
  1. "سب-صحارا آفريڪا ۾ 14 مذهب". پيو-ٽيمپلٽن گلوبل ريليجس فيوچرز پروجيڪٽ (Pew-Templeton Global Religious Futures Project). 9 جون 2025. 10 جولاءِ 2026. 10 July 2026 تي حاصل ڪيل. {{cite web}}: Check date values in: |date= (مدد)
گڏيل سائو رنگ: گڏيل قومن جي ادارن جي انگن اکرن ۾ استعمال ٿيندڙ "صحارا کان هيٺين آفريڪا" جي وصف. هلڪو سائو رنگ: سوڊان، جنهن کي گڏيل قومن جي شماريات واري ڊويزن[1] اوڀر آفريڪا جي بدران اتر آفريڪا جو حصو قرار ڏنو آهي، جيتوڻيڪ اها تنظيم واضح ڪري ٿي ته "ملڪن يا علائقن کي مخصوص گروهن ۾ شامل ڪرڻ صرف شمارياتي سهولت لاءِ آهي ۽ ان مان ملڪن يا علائقن جي سياسي يا ٻي ڪنهن وابستگي بابت ڪو به نتيجو يا مفروضو نٿو ڪڍي سگهجي."
ڳاڙهو : آفريڪا ۾ عرب ملڪ (عرب ليگ ۽ يونيسڪو)
آفريڪا جو آسان بڻايل آبهوائي نقشو: سب-سهارا آفريڪا اتر ۾ ساحيل ۽ آفريڪا جي سڱ (پيلو رنگ)، استوائي آفريڪا جا ٽراپيڪل سوانا (هلڪو سائو رنگ) ۽ ٽراپيڪل برساتي ٻيلا (گاڙهو سائو رنگ) ۽ ڏاکڻي آفريڪا جو خشڪ ڪالاهاري بيسن (پيلو رنگ) توڙي ”ميڊيٽرينين“ طرز جي ڏاکڻي ساحل (زيتوني رنگ) تي مشتمل آهي. ڏيکاريل انگ، بانٽو ماڻهن جي پکيڙ سان لاڳاپيل لوهه واري دور جي آثارن جي تاريخن جي نشاندهي ڪن ٿا.
آفريڪا ۾ مذهبن جي ورڇ. * عيسائيت * اسلام * هندو ڌرم * آفريڪي لوڪ مذهب
جيرڊ ڊائمنڊ جي ڪتاب "گنز، جرمس اينڊ اسٽيل" مان ورتل آفريڪا جي وڏن آباديءَ وارن گروهن جو آسان نقشو. هي نقشو سب-صحارا آفريڪا (صحارا جي ڏکڻ وارو علائقو) جي وڏي حصي ۾ بانتو ماڻهن(ڪارن) جي پکيڙ ۽ ٻين نسلي گروهن, جهڙوڪ بربر، ڪوپٽ (اڇي فام)، پگمي، خوئي-سان ۽ آسٽرونيشيائي ماڻهن جي موجودگي کي ظاهر ڪري ٿو. هن نقشي جي نسلي درجا بندين ۽ عنوان تي وڏي پيماني تي تنقيد ڪئي وئي آهي؛ انهن کي پراڻو ۽ نوآبادياتي دور جي درجا بندين جي عڪاسي ڪندڙ قرار ڏنو ويو آهي.

سب صحارا آفريڪا (Sub Saharan Africa) صحارا جو هيٺيائين آفريڪا يا آفريڪا جا اهي علائقا آهن جيڪا صحارا جي ڏکڻ ۾ واقع آهن.[2] انهن ۾ وچ آفريڪا، اوڀر آفريڪا، ڏاکڻي آفريڪا ۽ اولهه آفريڪا شامل آهن. جيوپولٽيڪل طور تي، آفريقي ملڪن ۽ علائقن کان علاوه جيڪي مڪمل طور تي ان مخصوص علائقي ۾ واقع آهن، [3] گڏيل قومن (UN) جي تعريف مطابق، اصطلاح ۾ اهي پاليسيون (Polities) پڻ شامل ٿي سگهن ٿيون جن جي علائقي جو صرف هڪ حصو ان علائقي ۾ واقع آهي.[3]هن کي هڪ غير معياري جاگرافيائي علائقو سمجهيو ويندو آهي جنهن ۾ شامل ملڪن جو تعداد 46 کان 48 تائين مختلف هوندو آهي جيڪو علائقي کي بيان ڪندڙ تنظيم تي منحصر هوندو آهي (مثال طور UN، WHO، ورلڊ بينڪ، وغيره). آفريقي يونين (AU) هڪ مختلف علائقائي ڀڃڪڙي استعمال ڪري ٿي، کنڊ تي سڀني 55 ميمبر رياستن کي تسليم ڪندي, انهن کي پنج الڳ ۽ معياري علائقن (اتر، اوڀر، اولهه، مرڪزي ۽ ڏاکڻي آفريڪا) ۾ گروپ ڪندي آهي.

هي اصطلاح اتر آفريڪا جي ڀيٽ ۾ هڪ گروهه طور ڪم اچي ٿو؛ اتر آفريڪا کي اڪثر ڪري وچ اوڀر ۽ اتر آفريڪا (MENA) جي وصف ۾ شامل ڪيو ويندو آهي ڇاڪاڻ ته اهو عرب دنيا جو حصو آهي ۽ اتر آفريڪا جون اڪثر رياستون عرب ليگ ۽ آفريڪي يونين (AU) ٻنهي جون ميمبر آهن. جيتوڻيڪ قمر جا ٻيٽ، جيبوتي، موريطانيا ۽ صوماليا (۽ ڪڏهن ڪڏهن سوڊان) پڻ عرب ليگ جا ميمبر آهن، پر جاگرافيائي لحاظ کان انهن سڀني کي سب-صحارا آفريڪا جو حصو سمجهيو ويندو آهي. مجموعي طور تي، گڏيل قومن جو ترقياتي پروگرام (UNDP) آفريڪا جي 55 ملڪن مان 46 تي "سب-صحارا" واري درجا بندي لاڳو ڪري ٿو، جن ۾ جبوتي، صحراوي عرب ڊيموڪريٽڪ ريپبلڪ، صوماليا ۽ سوڊان شامل نه آهن.[4]

تقريباً 3900 قبل مسيح کان وٺي، آفريڪا جا صحارا ۽ سب-صحارا علائقا، گهٽ آبادي واري سحارا جي انتهائي سخت موسم سبب هڪ ٻئي کان الڳ رهيا آهن.[5] ان موسم هڪ مؤثر رڪاوٽ پيدا ڪئي آهي جنهن کي صرف سوڊان ۾ درياءِ نيل ئي ٽوڙي ٿو، جيتوڻيڪ نيل تي ٻيڙين جي آمدرفت ”سڊ“ (Sudd - دلدلي علائقو) ۽ درياءَ جي آبشارن (cataracts) سبب رڪجي ويندي هئي. صحارا پمپ ٿيوري (Sahara pump theory) اها وضاحت ڪري ٿي ته ڪيئن نباتات ۽ حيوانات (بشمول هوموسيپينس) آفريڪا ڇڏي يوريشيا ۽ ان کان اڳتي وڌيا. آفريڪا ۾ برساتي دورن (pluvial periods) جو تعلق ”سرسبز يا آلي صحارا“ (Wet Sahara) واري مرحلي سان آهي، جنهن دوران وڏيون ڍنڍون ۽ وڌيڪ درياهه موجود هئا.[6]

نالن ۽ تصوراتي پهلوئن تي تنقيد

[سنواريو]

ملڪن ۽ علائقائي تنظيمن جي فهرست

[سنواريو]

تاريخ

[سنواريو]

جاگرافي

[سنواريو]

معيشت

[سنواريو]

آباديءَ بابت انگ اکر

[سنواريو]

ثقافت

[سنواريو]

وڌيڪ ڏسو

[سنواريو]
  • بانٽو ماڻهو
  • اتر آفريڪا
  • آفريڪا جي جاگرافي
  • آفريڪا جي تاريخ
  • آفريڪا جي آباديءَ بابت انگ اکر

حوالا ۽ نوٽ

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. "Composition of macro geographical (continental) regions, geographical sub-regions, and selected economic other groupings". United Nations Statistics Division. 11 February 2013. 20 July 2013 تي حاصل ڪيل. "The designation sub-Saharan Africa is commonly used to indicate all of Africa except northern Africa, with the Sudan included in sub-Saharan Africa."
  2. ecosostenibile (2 February 2023). "Afrotropical ecozone: boundaries, characteristics, biomes ..." An Eco-sustainable World (برطانوي انگريزي ۾). 9 August 2023 تي حاصل ڪيل.
  3. 1 2 "Political definition of 'Major regions', according to the UN". اصل نسخو مان 20 April 2010 تي محفوظ ڪيل. 15 December 2010 تي حاصل ڪيل.
  4. "About Africa". UNDP in Africa. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 11 April 2020 تي محفوظ ڪيل. 15 March 2020 تي حاصل ڪيل.
  5. van Zinderen-Bakker, E.M. (14 April 1962). "A Late-Glacial and Post-Glacial Climatic Correlation between East Africa and Europe". Nature 194 (4824): 201–03. doi:10.1038/194201a0. Bibcode: 1962Natur.194..201V. https://archive.org/details/sim_nature-uk_1962-04-14_194_4824/page/201.

وڌيڪ مطالعو

[سنواريو]

بيروني ڳنڍڻا

[سنواريو]