سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا
سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا | |||
|---|---|---|---|
شهر ۽ ميونسپلٽي | |||
پلازا 24 ڊي سيپٽيمبري کان شهر جو نظارو گورنمينٽ هائوس ثقافت جو گهر ڪرسٽو ريڊينتور ميونسپل سٽي هال ايڪيپيٽرول پاڙو | |||
| |||
عرفي نالو
لا ڪاپيتال ڊيل اورينتي بوليويانو (اوڀر بوليويا جي گادي) | |||
| Motto(s): | |||
سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا is located in Earth سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا (Earth) | |||
| Coordinates: 17°48′S 63°11′W / 17.800°S 63.183°W | |||
| ملڪ | سانچو:Country data بوليويا | ||
| ڊپارٽمينٽ | |||
| صوبو | آندريس ابانيز | ||
| قيام | 26 فيبروري 1561ع | ||
| حڪومت | |||
| • طرز | خودمختيار ميونسپل حڪومت | ||
| • ميئر | مامين ساويدرا | ||
| ايراضي | |||
| • شهر ۽ ميونسپلٽي | 1,345 km2 (519 sq mi) | ||
| آبادي (2024ع)[1] | |||
| • ڪل | 1606671 | ||
| • درجو | بوليويا ۾ پهريون | ||
| • ڪثافت | auto في چورس ڪلوميٽر | ||
| • شهري | 1786386[2] | ||
| • ميٽرو | 1891000[3] | ||
| مجموعي گهرو پيداوار (PPP، 2015ع جا مستقل قدر) | |||
| وقتي علائقو | UTC−4 (بي او ٽي) | ||
| ڊائلنگ ڪوڍ | (+591) 3 | ||
| ايڇ ڊي آء (2016ع) | 0.827 تمام مٿانهون [4] | ||
| ويب سائيٽ | www | ||
سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا اسپيني ٻولي ۾: ˈsanta ˈkɾus ðe la ˈsjera (معنا:جبلن جي سلسلي جو مقدس صليب)، جنهن کي عام طور سانتا ڪروز چيو وڃي ٿو، بوليويا جو سڀ کان وڏو شهر ۽ سانتا ڪروز ڊپارٽمينٽ جي گاديءَ جو هنڌ آهي.[5]
بوليويا جي اوڀر وارن استوائي هيٺاهين ميدانن ۾ پيرائي درياهه جي ڪناري تي واقع سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا ميٽروپوليٽن علائقو بوليويا جو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهري مجموعو آهي، جنهن جي 2020ع ۾ اندازي مطابق آبادي 24 لک هئي.[6] اهو سانتا ڪروز جي ستن ميونسپلٽين جي گڏيل شهري علائقي مان ٺهيل آهي: سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا، لا گوارڊيا، وارنس، ڪوٽوڪا، ايل تورنو، پورونگو ۽ مونتيرو.[7]
شهر پهريون ڀيرو 1561ع ۾ اسپيني مهم جو نيوفلو ڊي چاويز موجوده هنڌ کان لڳ ڀڳ 200 km (124 mi) اوڀر طرف قائم ڪيو، ۽ ان کان پوءِ ان کي ڪيترائي ڀيرا منتقل ڪيو ويو، تان جو 16هين صديءَ جي آخر ۾ نيٺ پيرائي درياهه جي ڪناري تي مستقل طور قائم ڪيو ويو. پنهنجي تاريخ جي وڏي حصي دوران سانتا ڪروز گهڻو ڪري هڪ ننڍو سرحدي شهر رهيو، ۽ 1825ع ۾ بوليويا جي آزادي حاصل ڪرڻ کان پوءِ بہ اختيارين يا عام آباديءَ پاران هن علائقي ۾ آباد ٿيڻ تي ٿورو ڌيان ڏنو ويو. 20هين صديءَ جي وچ کان پوءِ وسيع زرعي ۽ زميني سڌارن سان شهر تمام تيزيءَ سان وڌڻ شروع ڪيو. اينڊيز جي دامن ۾ گهٽ اوچائيءَ تي ۽ ايمازون طاس ۾ واقع هجڻ سبب، شهر جي آبهوا استوائي آهي، جيڪا لا پاز جي ٻئي مکيه ميٽروپوليٽن علائقي کان مختلف آهي، جيڪو سمنڊ جي سطح کان هزارين ميٽر وڌيڪ اوچائيءَ تي واقع آهي.
سانتا ڪروز بوليويا جو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي، بوليويا جي مجموعي گهرو پيداوار جو لڳ ڀڳ 35 سيڪڙو پيدا ڪري ٿو ۽ ملڪ ۾ ٿيندڙ سموري پرڏيهي سڌي سيڙپڪاري جو 40 سيڪڙو کان وڌيڪ حاصل ڪري ٿو. هي شهر بوليويا جو سڀ کان اهم ڪاروباري مرڪز ۽ ملڪي توڙي بين الاقوامي لڏپلاڻ ڪندڙن لاءِ ملڪ جي مکيه منزل آهي.[8]
تاريخ
[سنواريو]ڪولمبس کان اڳ وارو دور
[سنواريو]علائقي جي ماڻهن جي تاريخ جي وڏي حصي وانگر، يورپي مهم جوئن جي اچڻ کان اڳ هن علائقي جي تاريخ بہ چڱيءَ ريت دستاويز ٿيل نہ آهي، جنهن جو مکيه سبب مقامي قبيلن جي ڪنهن حد تائين خانه بدوش طرز زندگي ۽ سندن ثقافت ۾ لکت واري ٻولي جي غير موجودگي آهي. تنهن هوندي بہ، تازن انگن اکرن مان ظاهر ٿئي ٿو تہ سانتا ڪروز شهر جي موجوده هنڌ تي هڪ اراواڪ قبيلو آباد هو، جنهن کي پوءِ اسپينين چاني جي نالي سان سڃاتو. علائقي مان ٺڪر جون شيون ۽ هٿيارن جا آثار مليا آهن، جن جي بنياد تي محققن جو خيال آهي تہ هنن هتي مستقل وسنديون قائم ڪيون هيون. چاني سان رابطي ۾ ايندڙ پهرين اسپيني مهم جوئن جي بيانن موجب، انهن قبيلن بابت معلوم ٿورن حقيقتن مان هڪ اها آهي تہ ڪيترن سالن تائين سندن هڪ باقاعده اڳواڻ، ڪاسيڪي، گريگوٽا نالي هو، پر علائقي ۾ گواراني (چيريگوانو) جي ڪيترن حملن مان هڪ کان پوءِ سندس حڪمراني ختم ٿي وئي.
شروعاتي يورپي مهمون ۽ شهر جو قيام
[سنواريو]
هن علائقي ۾ قدم رکڻ وارا پهريان يورپي اسپيني ڪانڪيسٽاڊور[when?] هئا، جيڪي تازو قائم ڪيل نيو اينڊالوسيا جي گورنري مان آيا هئا، جنهن ۾ اڄوڪي ارجنٽينا، يوراگوئي، پيراگوئي ۽ چلي جا علائقا شامل هئا.[حوالو گهربل]
1549ع ۾ ڪئپٽن جنرل ڊومنگو مارٽينيز ڊي ايرالا علائقي جي کوجنا ڪندڙ پهريون اسپيني بڻيو، پر 1558ع تائين، جڏهن نيوفلو ڊي چاويز، جيڪو 1541ع ۾ الوار نونيز ڪابيزا ڊي واڪا سان گڏ اسونسيون پهتو هو، علائقي ۾ آبادي قائم ڪرڻ جي مقصد سان هڪ نئين مهم جي اڳواڻي ڪئي، تڏهن تائين وڌيڪ اڳڀرائي نہ ٿي.[حوالو گهربل] اهو معلوم ڪرڻ کان پوءِ تہ اسونسيون مان هڪ ٻي نئين مهم اڳ ئي رواني ٿي چڪي هئي، هو جلدي ليما ويو ۽ ڪاميابيءَ سان وائسراءِ کي هڪ نئون صوبو قائم ڪرڻ ۽ 15 فيبروري 1560ع تي کيس گورنر جو لقب ڏيڻ لاءِ راضي ڪيو.[حوالو گهربل] ليما کان موٽڻ کان پوءِ، چاويز 26 فيبروري 1561ع تي موجوده هنڌ کان 220 km (137 mi) اوڀر طرف سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا (جبلن جي سلسلي جو مقدس صليب) شهر قائم ڪيو، جيئن اهو نئين قائم ڪيل موخوس ۽ چاويز صوبي جي گاديءَ طور ڪم ڪري. وسنديءَ جو نالو ايڪسٽريمادورا ۾ واقع چاويز جي اباڻي شهر تان رکيو ويو، جتي هو آمريڪا ڏانهن مهم تي روانو ٿيڻ کان اڳ وڏو ٿيو هو.[حوالو گهربل]
شهر جي قيام کان ٿوري ئي عرصي پوءِ مقامي قبيلن جا حملا معمول بڻجي ويا ۽ 1568ع ۾ ايتاتيني مقامي ماڻهن نيوفلو ڊي چاويز کي قتل ڪري ڇڏيو. چاويز جي موت کان پوءِ مقامي آباديءَ سان تڪرارن ۽ وسنديءَ اندر اقتدار جي ڇڪتاڻ سبب پيرو جي اختيارين نئين گورنر لورينزو سواريز ڊي فيگيروآ کي شهر اولهه طرف منتقل ڪرڻ جو حڪم ڏنو. تنهن هوندي بہ، ڪيترن رهواسين اتي ئي رهڻ جو فيصلو ڪيو ۽ اصل هنڌ تي آباد رهيا. 13 سيپٽمبر 1590ع تي شهر کي سرڪاري طور گواپائي ايمپيرو درياهه جي ڪنارن ڏانهن منتقل ڪيو ويو ۽ ان جو نالو سان لورينزو ڊي لا فرونتيرا رکيو ويو. تنهن هوندي بہ، نئين هنڌ جون حالتون اڃا وڌيڪ سخت ثابت ٿيون، جنهن ڪري آبادگارن کي 21 مئي 1595ع تي هڪ ڀيرو ٻيهر لڏڻو پيو. جيتوڻيڪ اها شهر جي آخري منتقلي هئي، پر سان لورينزو نالو 17هين صديءَ جي شروعات تائين استعمال ٿيندو رهيو، جڏهن سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا جي اصل هنڌ تي رهجي ويل آبادگارن کي بيٺڪي اختيارين سان لورينزو منتقل ٿيڻ لاءِ راضي ڪيو. سندن منتقلي کان پوءِ شهر نيٺ 1622ع ۾ مڪمل طور گڏيل ٿيو ۽ ان کي 60 سالن کان وڌيڪ عرصو اڳ نيوفلو ڊي چاويز پاران ڏنل اصل نالو، سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا، ٻيهر ڏنو ويو. اصل وسنديءَ جا آثار سان خوسيه ڊي چيڪيتوس جي ڏکڻ ۾ واقع آثار قديمه واري ماڳ سانتا ڪروز لا ويخا (”پراڻو سانتا ڪروز“) ۾ ڏسي سگهجن ٿا.[9][10]
بيٺڪي سانتا ڪروز ۽ انقلابي جنگ
[سنواريو]
ايندڙ 200 سالن دوران ڪيترن قبيلن کي يا تہ اسپيني حڪمرانيءَ هيٺ آندو ويو يا طاقت جي زور تي شڪست ڏني وئي.[حوالو گهربل] شهر چيڪيتوس ۽ موخوس ڏانهن جيسوئيٽ مشنن لاءِ پڻ هڪ اهم مرڪز بڻيو، جنهن جي نتيجي ۾ هزارين گواراني، موخينيو، چيڪيتانو، گوارايو ۽ چيريگوانو عيسائيت قبول ڪئي، جيڪي نيٺ اڄوڪي بوليويا جي سانتا ڪروز، بيني، پانڊو ۽ تاريخا جي نسلي طور گڏيل آباديءَ جو حصو بڻيا. اسپيني سلطنت لاءِ هن ننڍڙي شهر جو هڪ ٻيو اهم ڪردار پرتگالي بانڊيرانتي جي حملن کي روڪڻ هو، جن مان ڪيترن کي سالن دوران طاقت جي استعمال سان پوئتي ڌڪيو ويو.[حوالو گهربل]
سلطنت جون سرحدون مضبوط ڪرڻ جون ڪوششون ليما جي اختيارين جي نظر کان اوجهل نہ رهيون، جن صوبي کي وڏي حد تائين خودمختياري ڏني.[حوالو گهربل] صوبي تي سانتا ڪروز ۾ مقرر ڪئپٽن جنرل حڪمراني ڪندو هو، جڏهن تہ شهر جي حڪومت ٻن ميئرن ۽ چئن ماڻهن تي ٻڌل ڪائونسل هلائيندي هئي. سانتا ڪروز جي شهرين کي سمورن شاهي محصولن کان ڇوٽ حاصل هئي ۽ پيرو جي وائسرائلٽي جي باقي حصن ۾ استعمال ٿيندڙ ميتا نظام هتي لاڳو نہ هو. تنهن هوندي بہ، پنهنجي حڪمت عمليءَ واري اهميت باوجود شهر بيٺڪي دور ۾ گهڻو ترقي نہ ڪئي. گهڻيون اقتصادي سرگرميون اولهه جي کاڻين وارن مرڪزن ۾ مرڪوز هيون ۽ شهر جي آمدنيءَ جو مکيه ذريعو زراعت هئي.[حوالو گهربل]
شاهي اختيارين خلاف ناراضگي 18هين صديءَ جي شروعات ۾ وڌڻ لڳي، جڏهن انٽينڊينسيا جو نئون نظام نئين دنيا تائين پهتو. حڪومت جو مرڪز شهر مان هٽائي ڪوچابامبا منتقل ڪيو ويو ۽ وائسرائلٽي پاران ڏنل ڪيترائي اختيار هاڻي تاج پاران مقرر ڪيل عملدارن جي هٿن ۾ اچي ويا.[حوالو گهربل] ان وقت اسپيني آمريڪا جي ٻين ڪيترن حصن وانگر، ڪريئولو ماڻهو انهن سڌارن کان ناراض هئا، جن کي هو پنهنجي طرز زندگيءَ لاءِ خطرو سمجهندا هئا. جزيره نما جنگ مان فائدو وٺندي، انتونيو ويسينتي سيواني جي اڳواڻيءَ ۾ مقامي آبادي 24 سيپٽمبر 1810ع تي بغاوت ڪئي ۽ گورنر جي نمائندي کي اقتدار تان هٽائي ڇڏيو. سندس جاءِ تي مقامي اڳواڻن جي هڪ جنتا حڪومت جو ڪنٽرول سنڀاليو. اسپيني آمريڪا جي گهڻين بغاوتن وانگر، انقلابي اسپين جي بادشاهه سان وفادار رهيا، جڏهن تہ جزيره نما جنگ جي خاتمي تائين بيٺڪي اختيارين کي رد ڪندا رهيا.[حوالو گهربل]
1813ع تائين شهر هڪ ڀيرو ٻيهر شاهي ڪنٽرول هيٺ اچي ويو. ان وقت جنرل مانوئل بيلگرانو جي حڪم تي ارجنٽينا جي انقلابي فوجن اگناسيو وارنس جي اڳواڻيءَ ۾ هڪ ننڍڙو فوجي دستو سانتا ڪروز کي ”آزاد“ ڪرائڻ لاءِ موڪليو. پنهنجي ڪامياب مهم کان پوءِ هن شهر جي حڪومت جو ڪنٽرول سنڀاليو. هڪ سال کان ٿوري وڌيڪ عرصي اندر وارنس مقامي آباديءَ جي وڏي حمايت حاصل ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿيو؛ هن ڪريئولو، مستيزو ۽ مقامي ماڻهن کي انقلابي فوج ۾ ڀرتي ڪيو ۽ واييگراندي جي انقلابي اڳواڻ الواريز ڊي اريناليس سان اتحاد ڪري فلوريڊا جي جنگ ۾ هڪ طاقتور شاهي فوج کي شڪست ڏني. اها فتح علائقي ۾ اسپيني فوجن لاءِ هڪ وڏو ڌڪ ثابت ٿي. تنهن هوندي بہ، فلوريڊا جي فتح کان ٻه سال پوءِ فرانسسڪو خويئر اگويليرا جي اڳواڻيءَ ۾ شاهي فوجن صوبي ۾ نئون حملو شروع ڪيو. اها مهم پاري جي جنگ ۾ اگناسيو وارنس ۽ سندس فوجن جي شڪست ۽ موت سان ختم ٿي. فتح کان پوءِ اگويليرا بغاوت کي ڪچلڻ ۽ اسپيني گورنر کي ٻيهر بحال ڪرڻ جي حڪمن سان شهر ۾ داخل ٿيو. اهو ڪم انتهائي ڏکيو ثابت ٿيو، ڇاڪاڻ تہ ايندڙ سالن دوران خوسيه مانوئل ”ڪانيوتو“ باڪا ۽ خوسيه مانوئل مرڪادو جهڙا ڪيترائي انقلابي اڳواڻ خود شهر ۽ صوبي جي ٻين علائقن مان اٿي بيٺا. انهن نون اڳواڻن ستن سالن تائين بيٺڪي اختيارين خلاف جنگ جاري رکي، تان جو فيبروري 1825ع ۾ اولهه ۾ شاهي فوجن جي شڪست جي خبر شهر تائين پهچڻ کان پوءِ هنن آخري اسپيني گورنر، مانوئل فرنانڊو ارامبورو، کي اقتدار تان هٽائي ڇڏيو.[11]
جاگرافي
[سنواريو]
شهر بوليويا جي اوڀرئين حصي (17°45' ڏکڻ، 63°14' اولهه) ۾ سمنڊ جي سطح کان لڳ ڀڳ 400 ميٽر اوچائيءَ تي واقع آهي.[12] اهو آندريس ابانيز صوبي جو حصو ۽ سانتا ڪروز ڊپارٽمينٽ جي گاديءَ جو هنڌ آهي. سانتا ڪروز شهر اينڊيز جبلن جي اوڀرئين ڇيڙي کان گهڻو پري واقع نہ آهي ۽ اينڊيز شهر جي ڪجهه حصن مان نظر اچن ٿا.[13]
آبهوا
[سنواريو]شهر جي آبهوا استوائي مون سوني آبهوا (ڪوپن: Am) آهي، جنهن ۾ سراسري سالياني گرمي پد لڳ ڀڳ 25 °C (77 °F) رهي ٿو ۽ سمورن مهينن جو گرمي پد 18 °C يا 64.4 °F کان مٿي رهي ٿو. سانتا ڪروز استوائي علائقن ۾ براعظمي اثر (جيڪو گرمي پد جي ڦيرڦار مان ظاهر ٿئي ٿو) جو هڪ مثال آهي؛ هتي سال جون چار واضح موسمون نہ آهن، پر سامونڊي ڪنارن يا ٻيٽن وارن هنڌن جي ڀيٽ ۾ گرمي پد ۾ وڌيڪ ڦيرڦار ٿئي ٿي.[14][15] جيتوڻيڪ سڄو سال موسم عام طور تمام گرم رهي ٿي، پر ڪڏهن ڪڏهن، خاص طور سياري ۾، ارجنٽينا جي پامپاس مان ”سوراسوس“ نالي ٿڌيون هوائون گهلي سگهن ٿيون، جيڪي گرمي پد کي نمايان طور گهٽائي ڇڏين ٿيون. سڀ کان وڌيڪ برسات ڊسمبر ۽ جنوري ۾ پوي ٿي. سراسري سالياني برسات 1,321 mm (52 in) آهي.[16]
سانتا ڪروز ڪوڊو ڊي اريڪا جي ڪناري تي واقع آهي، جتي بوليويا ۾ هوائون خاص طور تي تيز هونديون آهن. گرمي پد ۽ برسات ۾ سالياني ڦيرڦار عام آهي، جيئن علائقي جي گهڻي حصي ۾ ٿئي ٿي. ويجهي ماضي ۾ سالياني برسات 900 ۽ 2,300 مليميٽرs (35 ۽ 91 in) جي وچ ۾ رهي آهي.
| موسمي رڪارڊ : سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا (ايل ٽرومپيو هوائي اڏو)، 1991–2020ع جا معمول | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| مھينو | جنور: | فبرو: | مارچ | اپريل | مئي | جون | جولاء | آگسٽ | سيپ: | آڪٽو: | نومبر | ڊسمبر | سال |
| وڌ ۾ وڌ رڪارڊ°C (°F) | 38.8 (101.8) |
39.5 (103.1) |
39.5 (103.1) |
37.0 (98.6) |
36.0 (96.8) |
34.5 (94.1) |
35.5 (95.9) |
40.0 (104) |
40.5 (104.9) |
41.0 (105.8) |
41.1 (106) |
40.0 (104) |
41.1 (106) |
| اوچي پد جي سراسري°C (°F) |
31.1 (88) |
30.6 (87.1) |
30.6 (87.1) |
29.4 (84.9) |
26.7 (80.1) |
25.6 (78.1) |
26.1 (79) |
28.9 (84) |
31.1 (88) |
31.7 (89.1) |
31.7 (89.1) |
31.1 (88) |
29.55 (85.21) |
| روزاني سراسري°C (°F) | 26.8 (80.2) |
26.3 (79.3) |
26.2 (79.2) |
24.7 (76.5) |
22.4 (72.3) |
20.8 (69.4) |
21.1 (70) |
23.3 (73.9) |
25.6 (78.1) |
26.8 (80.2) |
27.1 (80.8) |
26.9 (80.4) |
24.83 (76.69) |
| گھٽ پد جي سراسري°C (°F) |
22.8 (73) |
22.2 (72) |
21.1 (70) |
20.6 (69.1) |
18.3 (64.9) |
16.7 (62.1) |
16.1 (61) |
17.8 (64) |
20.0 (68) |
21.7 (71.1) |
22.2 (72) |
22.2 (72) |
20.14 (68.27) |
| گھٽ ۾ گھٽ رڪارڊ°C (°F) |
9.3 (48.7) |
12.0 (53.6) |
11.4 (52.5) |
8.5 (47.3) |
3.7 (38.7) |
3.5 (38.3) |
1.3 (34.3) |
1.9 (35.4) |
4.5 (40.1) |
7.0 (44.6) |
9.4 (48.9) |
13.3 (55.9) |
1.3 (34.3) |
| سراسري پرسپييئيشن mm (انچ) | 135.6 (5.339) |
120.9 (4.76) |
107.2 (4.22) |
115.4 (4.543) |
85.9 (3.382) |
84.1 (3.311) |
53.1 (2.091) |
54.6 (2.15) |
52.3 (2.059) |
97.0 (3.819) |
104.1 (4.098) |
141.0 (5.551) |
1,151.2 (45.323) |
| سراسري مينھن | 12 | 9 | 10 | 8 | 7 | 7 | 5 | 3 | 5 | 6 | 7 | 12 | 91 |
| نسبتي گھم جي سراسري
(%) |
79 | 78 | 78 | 77 | 77 | 75 | 65 | 64 | 65 | 65 | 74 | 78 | 72.9 |
| اس جي ماھوار وقت جي سراسري |
213.9 | 198.8 | 213.9 | 240.0 | 213.9 | 210.0 | 213.9 | 279.0 | 240.0 | 251.1 | 240.0 | 213.9 | 2,728.4 |
| Source #1: Servicio Nacional de Meteorología e Hidrología de Bolivia[17][18][19] | |||||||||||||
|
ذريعو #2: Weather & Climate (Copernicus C3S Humidity / Sunshine) [20] | |||||||||||||
آبادي
[سنواريو]
سانتا ڪروز شهر، بوليويا جو سڀ کان وڏو شهر هجڻ سان گڏ، سڀ کان وڌيڪ مستيزو ۽ ڪريئولو سڃاڻپ رکندڙ شهر آهي، جڏهن تہ هتي مقامي ماڻهن جي آبادي نسبتاً گهٽ آهي. سانتا ڪروز جا پهريان آبادگار خاص طور اوڀر بوليويا جا مقامي چاني ماڻهو هئا، جن کان پوءِ نيوفلو ڊي چاويز سان گڏ آيل اسپيني، پيراگوئي مان آيل مقامي گواراني ماڻهو ۽ ٻيا آمريڪي مقامي گروهه شامل هئا، جيڪي اڳ ئي هتي رهندا هئا ۽ اسپيني تاج لاءِ ڪم ڪندا هئا. وقت گذرڻ سان اسپيني آبادگار ۽ بوليويا جا مقامي ماڻهو پاڻ ۾ گڏجڻ لڳا، جنهن جي نتيجي ۾ شهر جي آباديءَ جي اڪثريت مستيزو بڻجي وئي. جڏهن اسپيني آبادگار بوليويا پهتا تہ مقامي ماڻهن ۾ ڪيٿولڪ ازم سان گڏ اسپيني ٻولي پڻ رائج ڪئي وئي، جنهن سبب اڄ شهر جي اڪثريتي آبادي ڪيٿولڪ آهي ۽ اسپيني ٻولي ڳالهائي ٿي. تنهن هوندي بہ، مقامي مذهب ۽ ٻوليون اڄ بہ آباديءَ جي هڪ اقليت پاران استعمال ڪيون وڃن ٿيون.[21]
سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا علائقي جي نسلي ۽ آباديائي بناوٽ، جنهن ۾ مستيزو، اسپيني ۽ اوڀر وارن مقامي ماڻهن جي موجودگي نمايان هئي، بوليويا جي الٽيپلانو واري آباديءَ کان مختلف هئي؛ ملڪ جي اولهه واري هن حصي ۾ گهڻو ڪري اينڊيز جا مقامي ماڻهو آباد هئا، جڏهن تہ مستيزو ۽ اسپيني آبادي نسبتاً گهٽ هئي. تنهن هوندي بہ، گذريل 60 سالن دوران بوليويا جي اولهه وارن علائقن مان سانتا ڪروز ڏانهن وڏي پيماني تي لڏپلاڻ شهر ۽ ڊپارٽمينٽ جي آباديائي بناوٽ کي تبديل ڪري ڇڏيو آهي ۽ ان جي سماجي ۽ نسلي جوڙجڪ کي نئين سر ترتيب ڏنو آهي.[22] تازن سالن ۾ سانتا ڪروز ۾ ٻاهرين ملڪن کان لڏپلاڻ پڻ نمايان ٿي آهي. بوليويا، خاص طور سانتا ڪروز، ۾ ايندڙ مهاجرن جو وڏو حصو ارجنٽينا، برازيل، اسپين، پيرو، آمريڪا ۽ ميڪسيڪو مان آيو آهي.[23]
معيشت
[سنواريو]
سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا بوليويا جو مکيه اقتصادي، واپاري ۽ صنعتي مرڪز آهي. ان جي معيشت ڪيترن ئي مخصوص شعبن ۾ ورهايل آهي، جن ۾ وندر، کاڌي پيتي جو شعبو، ڪپڙي جي صنعت، بئنڪنگ، زرعي صنعت، سياحت، گاڏين جي صنعت ۽ ٻيون صنعتون شامل آهن.
پنهنجي ترقي ۽ اقتصادي توسيع جي نتيجي ۾، شهر وٽ ملڪ جو سڀ کان مٿانهون انساني ترقي انڊيڪس (HDI) آهي، جيڪو شهري سطح تي 0.827 ۽ ڊپارٽمينٽ جي سطح تي 0.758 آهي.
ان جي آباديءَ جي واڌ آمريڪائن ۾ تيز ترين واڌن مان هڪ آهي.[24] شهر جي نامياتي مجموعي گهرو پيداوار 9.175 ارب آمريڪي ڊالر آهي، نامياتي في ڪس مجموعي گهرو پيداوار 4,200 آمريڪي ڊالر کان ٿوري وڌيڪ ۽ خريداري سگهه جي برابريءَ (PPP) موجب في ڪس مجموعي گهرو پيداوار 12,800 آمريڪي ڊالر آهي.[25][26]
هن کي بوليويا جي فرنچائز گادي پڻ سمجهيو وڃي ٿو، ڇاڪاڻ تہ ملڪ ۾ قومي ۽ بين الاقوامي فرنچائزن جو سڀ کان وڏو تعداد هتي موجود آهي، جيڪي مختلف شعبن تي پکڙيل آهن، جهڙوڪ هارڊ راڪ ڪيفي، اسٽاربڪس، ڪينٽڪي فرائيڊ چڪن، پيزا هٽ، خوان والديز، سيني مارڪ، سبارو، ڪارلز جونيئر، سب وي، برگر ڪنگ، ٽي جي آءِ فرائيڊيز، سِنابون، پاپا جانز، جاني راڪيٽس، هوٽرز، ناٽيڪا، ليوائز، نائڪي، آلڊو وغيره.
اقتصادي واڌ ۽ شهري توسيع
[سنواريو]- لوس ڪوسيس
- شهر جو مرڪزي علائقو
- تاريخي مرڪز
- ڏاکڻو علائقو
سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا تازن سالن ۾ بوليويا جي مکيه جائداد جي مرڪز طور پنهنجي حيثيت مضبوط ڪئي آهي، جنهن جو ڪارڻ ان جي آباديءَ ۾ واڌ، جيڪا 2024ع تائين 30 لک کان وڌي ويندي،سانچو:Needs update ۽ ملڪ جي اندروني علائقن مان مهاجرن جي آمد آهي. نوجوانن جو وڏو تناسب، جيڪي آباديءَ جو 60 سيڪڙو کان وڌيڪ آهن،[27] اپارٽمينٽن ۽ گهڻ ماڙ عمارتن جي طلب وڌائي آهي، جيڪي روايتي گهرن جي جاءِ وٺي رهيون آهن.
2020ع کان 2023ع جي وچ ۾ هر سال 10 لک چورس ميٽر کان وڌيڪ اڏاوت ڪئي وئي،[28] ۽ 2023ع ۾ ڏهن يا وڌيڪ ماڙن وارا 51 ٽاور رجسٽر ڪيا ويا، جنهن سان اهڙن ٽاورن جو مجموعي تعداد 261 تائين پهتو.[29] واڌ خاص طور ڊسٽرڪٽ 5 ۾ مرڪوز رهي، جتي اڏاوتي اجازت نامن جو لڳ ڀڳ 43 سيڪڙو جاري ٿيو. ساڳئي سال هر مهيني سراسري طور 399 جائدادون وڪرو ٿيون، جڏهن تہ 2022ع ۾ اهو انگ 285 هو، ۽ گهڻا سودا روڪ رقم ۾ ٿيا.
جيتوڻيڪ هن شعبي کي تعميراتي مواد جي وڌندڙ قيمتن ۽ واڌ جي اڳڪٿين ۾ سستيءَ (ساليانو اندازي مطابق 0.5 سيڪڙو کان 1.5 سيڪڙو) کي منهن ڏيڻو پئجي رهيو آهي،[30] تڏهن بہ اهو شهر ۾ سيڙپڪاريءَ جي مکيه محرڪن مان هڪ آهي، جنهن کي وچولي طبقي جي توسيع ۽ ملڪ جي اقتصادي گاديءَ طور سانتا ڪروز جي ڪردار جي سهائتا حاصل آهي.
عمودي واڌ
[سنواريو]تازن ڏهاڪن ۾ سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا جائداد جي شعبي ۾ نمايان واڌ ڏٺي آهي، جيڪا آسمان ڇهندڙ عمارتن ۽ گهڻ ماڙ عمارتن جي مجموعن جي اڏاوت مان ظاهر ٿئي ٿي. اقتصادي توسيع، آباديءَ ۾ واڌ ۽ ڪاروباري سرگرمين جي مرڪزيت رهائشي، ڪارپوريٽ ۽ گڏيل استعمال وارن ٽاورن جي ترقيءَ کي هٿي ڏني آهي، جنهن شهر جي شهري منظرنامي کي تبديل ڪري ڇڏيو آهي.
اهي جديد عمارتون بوليويا ۾ همعصر اڏاوتي فن جا نمايان مثال بڻجي ويون آهن ۽ شهر جي مرڪزي حصي توڙي ايڪيپيٽرول ۽ اتر سانتا ڪروز جهڙن نون علائقن ۾ عمودي شهري ترقيءَ جي عمل جي نشاندهي ڪن ٿيون.
هن عمودي واڌ واري تحريڪ جا ڪجهه اهم مثال هي آهن:
- گرين ٽاور سانتا ڪروز
- سانتا ڪروز مرڪنٽائل ٽاور
- پلاٽينم ٽاور II
- مانزانا 40 ٽاور
- ايمبيسيڊر بزنس سينٽر
- ڊيو ٽاور
سياحت
[سنواريو]
سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا ملڪ جي گهريلو سياحن مان لڳ ڀڳ هڪ ڀاڱي ٽي کي ڀليڪار ڪري ٿو، ان سان گڏ ٿوري تعداد ۾ بين الاقوامي سياح پڻ هتي اچن ٿا. شهر ۽ ان جي آس پاس جا ڪجهه سياحتي ماڳ هي آهن:
- سان لورينزو ميٽروپوليٽن ڪيٿيڊرل باسيليڪا اسپيني وائسراءِ ٽوليڊو جي حڪمرانيءَ دوران فريئر ڊياگو ڊي پوريس تعمير ڪرائي. 1770ع ۾ بشپ رامون ڊي هيربوسوس چرچ کي ٻيهر تعمير ڪرايو ۽ ڪم جي ذميواري مکيه سيڪرسٽن انتونيو لومبارڊو حوالي ڪئي. مارشل آندريس ڊي سانتا ڪروز جي حڪمرانيءَ دوران (1838ع) پراڻي عبادتگاهه جي جاءِ تي نئون ايڪليڪٽڪ طرز جو چرچ تعمير ڪيو ويو، جنهن جو نقشو فرانسيسي معمار فيليپي بيسٽريس تيار ڪيو. اهو پنهنجي ڪاٺ جي محرابي ڇتين ۽ انهن تي ٿيل تصويري سينگار سبب نمايان آهي. سان پيڊرو ڊي موخوس جي جيسوئيٽ مشن مان اصل تراشيل چانديءَ جي پوشش جو هڪ حصو وڏي قربان گاهه تي محفوظ آهي. ساڳئي مشن جا چار سنگتراشيءَ وارا اُڀريل نقش پڻ نمائش لاءِ رکيل آهن.
- پلازا 24 ڊي سيپٽيمبري: مکيه چوڪ 24 ڊي سيپٽيمبري جي چوڌاري ڪيترن بلاڪن تائين بيٺڪي طرز جون عمارتون موجود آهن. هتي ثقافت جو گهر، ڊپارٽمينٽل پريفيڪچر، ميونسپل ميئر جو دفتر، ميٽروپوليٽن ڪيٿيڊرل، ڪيترائي دلچسپ عجائب گهر ۽ نمائش هال موجود آهن.

- لوماس ڊي ارينا ريجنل پارڪ: هي محفوظ علائقو لا گوارڊيا ۽ ڪابيزاس ميونسپلٽين سان گڏيل آهي، جتي هوا جي کاڌ سبب ٺهيل سفيد واريءَ جا دڙا ڍنڍن جي چوڌاري پکڙيل آهن، جن ۾ پاڻيءَ جون رانديون ڪيون وڃن ٿيون. واريءَ جي رنگ سبب ان جي خوبصورتي سامونڊي ڪنارن جهڙي آهي.
- مونسينيور ريويرو ايونيو، شهر جو هڪ وڻندڙ بليوارڊ آهي، جتي ريسٽورنٽ، ڪيفي، آئس ڪريم پارلر ۽ پيسٽري جا دڪان سميت ڪيترائي تفريحي ماڳ موجود آهن.
- پلي لينڊ تفريحي پارڪ
- نوئل ڪيمپف مرڪادو ڏکڻ آمريڪي حيوانيات وارو چڙيا گهر هڪ مخصوص استوائي جهنگلي جيوت جي محفوظ جاءِ آهي، جتي نيم جهنگلي حالت ۾ جانور رکيا وڃن ٿا، جن ۾ چشمي وارو رڇ (خوڪوماري)، سست جانور، گهڻ رنگا مڪا طوطا، جيگوار ۽ ٻيون جنسون شامل آهن.
- ڪارنيول ڪروسينيو: هي بوليويا، خاص طور ملڪ جي اوڀرئين حصي، جي سڀ کان مشهور ۽ رنگين جشنن مان هڪ آهي. ان جي سڃاڻپ جشن واري ماحول، جوش ڀرين ڪومپارسا، سينگاريل گاڏين جي جلوسن ۽ ڪارنيول راڻي جي چونڊ سان ٿئي ٿي، جيڪا جشن جي مرڪزي شخصيت هوندي آهي.

- گُئمبي بايوسينٽر، لا رينڪونادا ۽ يواگا گوازو ايڪولوجيڪل پارڪ سميت ٻيا ماڳ. اهي سڀ قدرتي نظارن ۽ ماحولياتي پيچرن جا اهم مرڪز يا ڪمپليڪس آهن. پهرين ماڳ ۾ قدرتي طرز جا ڪيترائي تلاءَ، ڍنڍون، پوپٽن جي گهر مان گذرندڙ پيچرا ۽ هڪ وڏو پکين جو گهر موجود آهي، جنهن ۾ ماحولياتي نظارن لاءِ هڪ وڏو پليٽ فارم پڻ آهي. ٻيو ماڳ قدرتي ماحول، سرسبز باغن، ڍنڍن ۽ هڪ تلاءَ سان ڀرپور آهي. ٽيون ماڳ ٻوٽن، سائي پيچرن ۽ چوڌاري جهنگلي جانورن سان ڀريل آهي.
- گهٽ خرچ سبب شهر ڪاسميٽڪ سرجري لاءِ پڻ سڄي دنيا مان ماڻهن کي پاڻ ڏانهن ڇڪي ٿو.
- ڪابانياس ڊيل ريو پيرائي: گاديءَ جي اولهه واري حصي ۾ روڪا ۽ ڪورونادو ايونيوز جي آخري ڇيڙي تي واقع هي ماڳ درياهه جي ڪنارن جا خوبصورت نظارا پيش ڪري ٿو. هتان جون ڪيبنون لذيذ روايتي کاڌا پيش ڪن ٿيون. گرم ڏينهن ۾ پيرائي درياهه هڪ مشهور تفريحي ماڳ آهي. هتي درياهي ڪنارن تي گهوڙي سواري يا آل ٽيرين گاڏين (ATV) جي سواري پڻ ڪري سگهجي ٿي، ۽ مارچ کان جون تائين ڄار سان تارپون مڇيءَ جو شڪار پڻ ڪري سگهجي ٿو.
شهري بنيادي ڍانچو
[سنواريو]اڏاوتي فن ۽ شهري رٿابندي
[سنواريو]

شهري رٿابنديءَ جي لحاظ کان، شهر جو مرڪزي حصو روايتي اسپيني طرز تي ترتيب ڏنل گهٽين جي هڪ مکيه ڄار سان محدود آهي، جنهن ۾ جڳهه کي هڪجهڙن بلاڪن ۾ ورهايو ويو ۽ مکيه مذهبي، سرڪاري ۽ اقتصادي عمارتن کي هڪ مرڪزي چوڪ جي چوڌاري قائم ڪيو ويو. سانتا ڪروز ۾ هي حصو ”پراڻو شهر“ بڻائي ٿو، جيڪو مکيه چوڪ جي چوڌاري ترتيب ڏنل آهي. هن مرڪزي بلاڪ کان پوءِ رِنگ روڊن جو ڄار شروع ٿئي ٿو. اهو چوڌاري ڦرندڙ ايونيوز تي ٻڌل روڊ نظام آهي، جن مان ”ريڊيئلز“ سڏجندڙ ٻيا ايونيو نڪري ڪيترن ئي طرفن ۾ پکڙجن ٿا.
شهر 10 هم مرڪز رِنگ روڊن تي ٻڌل آهي، جيڪي هڪ ٻئي کان 1 کان 2 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي آهن، ۽ 27 شعاعي رستا آهن، جيڪي پهرين رِنگ روڊ کان نڪري سڄي شهر مان گذرن ٿا. شهر جي رٿابندي 2000ع تائين چار رِنگ روڊن لاءِ ڪئي وئي هئي، پر شهر جي تيز آباديائي واڌ سبب ڪيترن ئي ٻاهرين پاڙن چوٿين رِنگ کان مٿين رِنگن جي بناوٽ کي متاثر ڪيو. پيرائي درياهه (بوليويا) جو هنڌ ڪجهه رِنگن جي رٿابنديءَ لاءِ قدرتي حد بڻجي ٿو.
شهر ۾ روڊ ٽريفڪ ۾ نمايان واڌ ٿي آهي؛ ان سان لاڳاپيل منصوبن ۾ ايل ٽرومپيو هوائي اڏي جي رن وي هيٺان هڪ سرنگ شامل آهي، جنهن شهر جي ڏاکڻي حصي ۾ چوٿين رِنگ روڊ جي منقطع حصي کي پاڻ ۾ ڳنڍيو. ٻين اهم منصوبن ۾ چوٿين، پنجين، ڇهين ۽ ستين رِنگ روڊن جي ڪرسٽو ريڊينتور ايونيو سان سنگمن تي ٺهيل فلاءِ اوور شامل آهن.
پارڪ ۽ باغ
[سنواريو]
سانتا ڪروز جا سڀ کان وڏا پارڪ شهر جي مختلف ضلعن ۾ واقع آهن ۽ شهري پارڪن جي نالي سان سڃاتا وڃن ٿا. حفاظت لاءِ انهن مان ڪيترن ئي پارڪن جي چوڌاري لوهي ڄاريون لڳل آهن. شهر جي مرڪز ۾ پارڪي ايل ارينال واقع آهي، جيڪو پنهنجي ڍنڍ ۽ ٻيٽ سبب نمايان آهي ۽ علائقي لاءِ برساتي پاڻيءَ جي ذخيري طور پڻ ڪم ڪري ٿو. هن پارڪ ۾ لورخيو واڪا جي ڀت تي ٺهيل تصوير موجود آهي. شهر جي پهرين رِنگ روڊ سان گڏ وڻن جو هڪ سلسلو پوکيو ويو آهي، جنهن وچ واري پٽي کي سيرگاهه واري باغ ۾ تبديل ڪري ڇڏيو آهي. ٿورو اڳتي، اوينيدا ارجنٽينا ۽ ٻئي رِنگ جي وچ ۾ مرڪزي شهري پارڪ واقع آهي، جتي راندين جون سرگرميون ڪري سگهجن ٿيون. ان کي ڊائنوسارن سان سينگاريو ويو آهي ۽ هتي ناچ ڪندڙ ڦوهارا آهن، جتي مختلف قسم جي موسيقي وڄندي آهي ۽ پاڻي گيت جي تال سان حرڪت ڪندو آهي. ٻين نمايان پارڪن ۾ ايل ٽرومپيو هوائي اڏي کان ٻاهر وارو پارڪ، جنهن ۾ پڻ ناچ ڪندڙ ڦوهارا آهن، بلاڪٽ چوڪ ۽ جنرل قبرستان شامل آهن. اتر اوڀر ۾ ٻئي رِنگ روڊ تي هڪ ننڍڙو پارڪ آهي، جتي پائريٽ پلين رکيل آهي؛ اهو هڪ لاڪ هيڊ ڪانسٽيليشن جهاز آهي، جنهن کي بوليويائي هوائي فوج ضبط ڪري سياحتي ڪشش ۾ تبديل ڪيو. شهر جي ٻاهرئين حصي ۾، ڪوٽوڪا ڏانهن ويندڙ ايونيو تي نباتاتي باغ واقع آهي، جتي ٻوٽن جون لڳ ڀڳ 500 فهرست ڪيل جنسون ۽ وڌيڪ 1,000 اهڙيون قسمن موجود آهن، جن جي اڃا فهرست تيار نہ ڪئي وئي آهي.
ثقافت
[سنواريو]
سانتا ڪروز ڊپارٽمينٽ ۽ شهر جي ثقافت جو بنياد مستيزو آهي، جنهن ۾ گهڻو ڪري اسپيني ۽ يورپي اثر ۽ مقامي نسلن، جهڙوڪ گواراني، چيڪيتانو ۽ ايمازون جي اراواڪ ماڻهن جا اثر شامل آهن.[31]
ڪارنيول
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا ڪارنيول
سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا ڪارنيول جون تياريون ڊسمبر ۾، ٻه کان ٽي مهينا اڳ، ان جي مشهور ڪارنيول کان اڳ وارن جلوسن سان شروع ٿين ٿيون. ان کان پوءِ ٽن ڏينهن واري موڪل ٿيندي آهي، جنهن دوران ماڻهو ڪومپارسا يا انهن گروهن پاران ٺاهيل ٽولين ۾ ناچ ڪندا آهن. اهي وڏن پارڪنگ ميدانن ۾ شاندار نموني جشن ملهائين ٿا، جتي بين الاقوامي ۽ قومي فنڪارن سان وڏيون تقريبون منعقد ڪيون وڃن ٿيون. وڌيڪ عوامي ۽ روايتي طرز جي ڪارنيول لاءِ شهر جي مرڪزي حصي مان سير ۽ جلوس پڻ ڪڍيو وڃي ٿو.
ناچ
[سنواريو]سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا ۾ سڄي ڊپارٽمينٽ، ملڪ جي ٻين علائقن ۽ بين الاقوامي لوڪ ثقافت جا ناچ عام طور ڏسڻ ۾ اچن ٿا.
شهر جا سڀ کان نمايان روايتي ناچ هي آهن: ڪروسينيو ڪارناواليٽو، برنڪائو، چووينا، تاڪيراري ۽ سارائو.[32]
کاڌا
[سنواريو]
روايتي کاڌا:
- ماخائو، ڪُٽيل يا ميش ڪيل
- اروڪو سان رنگيل لوڪرو
- لوڪرو ڪاريتيرو
- مونگ ڦليءَ جو سوپ
- رس ۾ راپي
- ڪيپيري
- ڀريل ڪڪڙ جي ڳچي
- پاتاسڪا
- سوروبي چيچارون
- پاڪوموتو
- پڪل تمال
- ديڳڙيءَ ۾ تمال
- چانورن جو ايمپانادا
- پنير وارو ايمپانادا
- خيگوٽي ايمپانادا
- گوشت وارو ايمپانادا
- ڪڪڙ وارو ايمپانادا
- مڪئي وارو ايمپانادا
- چارڪي ايمپانادا
- چوڪلو ماساڪو
- ڪيلي جو ماساڪو (ڪيلي ۽ سڪل گوشت جو آميزش)
- يوڪا ماساڪو (يوڪا ۽ سڪل گوشت جو آميزش)
- پنير وارو ماساڪو (پنير ۽ ڪيلي جو آميزش)
- اريپاس
- ڍڪيل سوپ
روايتي مشروب:
- سومو
- موڪوچنچي
- چيچا ڪامبا
روايتي پيسٽريون (پڪل ڪامبا):
- ڪونياپي
- اسپنج جي شڪل وارو ڪونياپي
- سونسو (يا زونسو)
- مڪئيءَ جي تريل ماني
- چانورن جي ماني
- ڪڻڪ جو ڪيڪ
- ڪيڪي
عجائب گهر، ثقافتي مرڪز ۽ آرٽ گيلريون
[سنواريو]
سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا شهر مختلف موضوعن تي ٻڌل فني ۽ ثقافتي ماڳن جو هڪ سلسلو پيش ڪري ٿو؛ جن ۾ قدرتي تاريخ کان مقدس فن ۽ جديد ترين همعصر فن تائين جا موضوع شامل آهن.

- رائول اوتيرو ريچي ثقافتي مرڪز
- نوئل ڪيمپف مرڪادو قدرتي تاريخ جو عجائب گهر
- تحقيق ۽ ڄاڻ پکيڙڻ وارو مرڪز، جتي سانتا ڪروز ڊپارٽمينٽ جي ٻوٽن، جانورن، قديم حياتيات، معدنيات ۽ پٿرن جي نمائش ڪئي وڃي ٿي. نوئل ڪيمپف مرڪادو سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا ۾ ڄاول بوليويائي سائنسدان هو، جيڪو بوليويا ۾ قدرتي ماحول جي تحفظ جي اهم محرڪن مان هڪ هو.
- ليفٽيننٽ جنرل جرمن بُش بيسيرا قومي تاريخي عجائب گهر
- تاريخ جو عجائب گهر ۽ علائقائي تاريخي آرڪائيو
- گواراني عجائب گهر
- ڪيٿيڊرل مقدس فن جو عجائب گهر
- فن ۽ آثار قديمه جو عجائب گهر
- آزاديءَ جو عجائب گهر
- همعصر فن جو عجائب گهر
- مانزانا اونو آرٽ اسپيس
- سانتا ڪروز ثقافتي مرڪز
- سيمون ايتوري پاتينيو ثقافتي مرڪز
- اسپيني سهڪار تربيتي مرڪز
- فيليسيانا روڊريگيز ثقافتي مرڪز
- فرانڪو-جرمن ثقافتي مرڪز
- ڪيوسڪ گيلري
- بوهو بلانڪو آرٽ گيلري
- اڪسيئوما آرٽ گيلري
- لا فلوريڊا
بين الاقوامي ميلا، جشن ۽ نمائشون
[سنواريو]- فيناويد، بين الاقوامي فلمي ميلو[33]
- سانتا ڪروز آئيبرو-آمريڪن فلم فيسٽيول
- بين الاقوامي شراب ۽ پنير فيسٽيول
- چيڪيتوس مشنز باروڪ ۽ رينيسانس موسيقي فيسٽيول[34]
- چوپائي مال جو ميلو
- ايڪسپوڪروز،[35] بوليويا جو سڀ کان وڏو نمائشي ميلو
- بين الاقوامي ڪتاب ميلو
آمدرفت
[سنواريو]شهري آمدرفت
[سنواريو]
عوامي آمدرفت جي نظام ۾ بسون شامل آهن، جيڪي 132 رستن ذريعي سڄي شهر ۾ هلن ٿيون. هيءَ سروس نجي شعبي جي انتظام هيٺ آهي ۽ سانتا ڪروز بس ۽ ڪليڪٽو يونين ان جو انتظام ڪري ٿي. ناقص انتظام ۽ رستن جي نامناسب رٿابندي شهر جي ٽريفڪ جي وهڪري کي سڀ کان وڌيڪ متاثر ڪندڙ مسئلا آهن.[36]
سڀ کان مشهور بسون ”وئيلتيروس“ سڏجن ٿيون، جيڪي شهر جي مختلف رِنگ روڊن تي هلن ٿيون. بس لائينن جي سڃاڻپ لاءِ انهن جا نالا صوبي جي مخصوص جانورن تان رکيا ويا آهن؛ مثال طور پهرين رِنگ روڊ (RN7) تي چوٽوروبي (Pepsis Limbata) وئيلتيرو ۽ ٻئي رِنگ روڊ (RN9) تي تيلوچي (Rufous hornero) وئيلتيرو.[37][38]
هوائي آمدرفت
[سنواريو]
سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا ۾ ٻه هوائي اڏا آهن: ويرو ويرو بين الاقوامي هوائي اڏو، جيڪو شهر کان 13 ڪلوميٽر اتر ۾ وارنس ميونسپلٽي جي حدن اندر واقع آهي ۽ بوليويا جو سڀ کان وڏو هوائي اڏو آهي، ۽ ايل ٽرومپيو بين الاقوامي هوائي اڏو، جيڪو شهر جي ڏاکڻي حصي ۾ واقع آهي.
شهر ۾ ڪم ڪندڙ هوائي ڪمپنيون هي آهن:
- اماسوناس
- ايروسور
- بوليويانا ڊي ايوياسيون
- ايڪوجيٽ
- فوجي هوائي آمدرفت
- ايرولينياز ارخينتيناس
- ايئر يورپا
- بوليويانا ڊي ايوياسيون
- ڪوپا ايئرلائنز
- گول ايئرلائنز
- لاتام ايئرلائنز
- لاتام پيرو
- اويانڪا
- پاراناير

تعليم
[سنواريو]شهر پنهنجي يونيورسٽين ۽ اعليٰ تعليمي ادارن جي وسيع گوناگونيت سبب مشهور آهي، جيڪي سڄي ملڪ ۽ پرڏيهه، خاص طور برازيل، مان شاگردن کي پاڻ ڏانهن ڇڪين ٿا. انهن ۾ شامل آهن:
- گابريئل ريني مورينو خودمختيار يونيورسٽي
- جنرل ايويئيشن ملٽري ڪاليج، جرمن بُش بيسيرا
- بوليويائي خانگي يونيورسٽي
- نور يونيورسٽي
- ملٽري اسڪول آف انجنيئرنگ (EMI)
- فرانز تامايو خانگي يونيورسٽي
- بوليويائي ايوانجيليڪل يونيورسٽي
- سان پابلو بوليويائي ڪيٿولڪ يونيورسٽي
- سانتا ڪروز خانگي ٽيڪنالاجيڪل يونيورسٽي
- سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا خانگي يونيورسٽي
- والي خانگي يونيورسٽي
- اڪينو يونيورسٽي آف بوليويا
- ڪومبري خانگي يونيورسٽي
- ڪرسچن يونيورسٽي آف بوليويا
- سيلزين يونيورسٽي آف بوليويا
- يونيورسٽي فار ڊولپمينٽ اينڊ انوويشن (UDI)
- نيشنل يونيورسٽي آف دي ايسٽ
- ڊومنگو ساويو خانگي يونيورسٽي
- نيشنل ايڪولوجيڪل يونيورسٽي
- سينٽرل يونيورسٽي آف بوليويا
- سيمون بوليوار اينڊين يونيورسٽي
- ڊياڪونيا اسڪول آف آڊيوويژوئل ڪميونيڪيشن (UCB)
- نيشنل آمريڪن يونيورسٽي (آمريڪن يونيورسٽي)
شهر ۾ سڀني شعبن سان لاڳاپيل مختلف قومي ۽ بين الاقوامي ادارا پڻ موجود آهن.
پرائمري ۽ سيڪنڊري سطح تي مختلف سرڪاري ۽ خانگي اسڪول پڻ آهن، جيڪي ٽن تعليمي ضلعن ۾ ورهايل آهن.
- سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا جا اعليٰ تعليمي ادارا
- بوليويائي خانگي يونيورسٽي (UPB)
- سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا خانگي يونيورسٽي (UPSA)
- فرانز تامايو يونيورسٽي (Unifranz)
رانديون
[سنواريو]بوليويا جون ٻه وڏيون فٽبال ڪلبون سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا ۾ واقع آهن: ڪلب بلومنگ ۽ اورينتي پيٽروليرو. ٻئي ٽيمون هن وقت بوليويائي پريميرا ڊويزن ۾ کيڏن ٿيون. ٻنهي وچ ۾ ٿيندڙ مقابلو، جيڪو ڪلاسيڪو ڪروسينيو جي نالي سان مشهور آهي، بوليويا جي سخت ترين راندين واري رقابتن مان هڪ آهي. ٻنهي ٽيمن مان هر هڪ 5 قومي لقب کٽيا آهن.
سانتا ڪروز جي ٻين فٽبال ٽيمن ۾ ڊسٽروئرز، ريئل سانتا ڪروز، رائل پاري ۽ يونيورسيداڊ ڪروسينيا شامل آهن.
سانتا ڪروز جو مکيه اسٽيڊيم رامون تاهوئيچي اگويليرا اسٽيڊيم آهي. هن اسٽيڊيم 1997ع ڪوپا آمريڪا جي ڪيترن ئي مقابلن جي ميزباني ڪئي، جن ۾ هڪ سيمي فائنل پڻ شامل هو. اسٽيڊيم ۾ 2025ع ڪوپا سوڊامريڪانا جو فائنل پڻ منعقد ٿيڻ لاءِ مقرر آهي.[39]
وندر
[سنواريو]
خريداري مرڪز
[سنواريو]شهر ۾ خريداريءَ لاءِ مختلف قسم جا مرڪز موجود آهن.
- وينتورا مال
- لاس بريساس مال
- بيوٽي پلازا
- پاتيو ڊيزائن سينٽر
- سيني سينٽر
جاڙا شهر
[سنواريو]سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا جا جاڙا شهر هي آهن:
مشهور شخصيتون
[سنواريو]- اودالريڪو زامبرانا (پيدائش 1938ع) – شاعر
- ڪيون فاريل (پيدائش 1996ع) – فٽبال رانديگر
- مارٽن ايسڪوباري – جنرل ائٽلانٽڪ جو گڏيل صدر
- ايوو مينديز (پيدائش 1991ع) – فيفا فٽبال ريفري
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ "Santa Cruz de la Sierra (Municipality, Bolivia) – Population Statistics, Charts, Map and Location". CityPopulation.de.
- ↑ "Santa Cruz, Bolivia Population (2025) – Population Stat". populationstat.com.
- ↑ "Santa Cruz, Bolivia Metro Area Population (1950–2025) | MacroTrends". MacroTrends.net.
- ↑ "Para leer y ver el informe sobre desarrollo humano | el PNUD en Bolivia". bo.undp.org. اصل نسخو مان 3 April 2016 تي محفوظ ڪيل. 17 January 2022 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "National Statistics Institute. Population Projections by Department and Municipality". INE.Gob.bo. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2016-10-09 تي محفوظ ڪيل. 2017-03-02 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Bolivia: Proyecciones de Población según Departamento y Municipio, 2012–2020". INE.Gob.bo (هسپانوي ۾). Instituto Nacional de Estadística, Estado Plurinacional de Bolivia. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2020-06-06 تي محفوظ ڪيل. 2020-06-01 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Ocho municipios de la región metropolitana de Santa Cruz se unen y demandan atención económica al Gobierno nacional | EL DEBER". eldeber.com.bo (هسپانوي ۾). 13 July 2020. اصل نسخو مان 2020-07-14 تي محفوظ ڪيل. 2020-07-14 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "El Aporte de Santa Cruz a Bolivia" [The Contributions of Santa Cruz to Bolivia] (PDF) (هسپانوي ۾). CAINCO. 2008. اصل نسخو (PDF) مان 2011-05-24 تي محفوظ ڪيل. 2011-09-09 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Nino Gandarilla (1995). Santa Cruz en los umbrales del desarrollo (PDF). Santa Cruz de la Sierra: Proyecciones RRPP. ص. 41. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 2012-04-02 تي محفوظ ڪيل. 2011-09-12 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Fundación de Santa Cruz de la Sierra: una historia épica del Siglo XV". El Mundo. 29 March 2012. اصل نسخو مان 2012-03-29 تي محفوظ ڪيل.
- ↑ Nino Gandarilla (1995). Santa Cruz en los umbrales del desarrollo (PDF). Santa Cruz de la Sierra: Proyecciones RRPP. ص. 46. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 2012-04-02 تي محفوظ ڪيل. 2011-09-12 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Global Land One-kilometer Base Elevation (GLOBE)" (PDF). محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 2017-07-12 تي محفوظ ڪيل. 2018-03-29 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Mather, Kirtley F. (1922). "Along the Andean Front in Southeastern Bolivia". Geographical Review 12 (3): 358–374. doi:. Bibcode: 1922GeoRv..12..358M. https://www.jstor.org/stable/207974.
- ↑ "Santa Cruz, Bolivia Köppen Climate Classification (Weatherbase)". Weatherbase. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2019-02-25 تي محفوظ ڪيل. 2019-02-24 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Abrahamczyk, Stefan; Kluge, Jürgen; Gareca, Yuvinka; Reichle, Steffen; Kessler, Michael (2011-11-02). "The Influence of Climatic Seasonality on the Diversity of Different Tropical Pollinator Groups". PLOS One 6 (11). doi:. ISSN 1932-6203. PMID 22073268. Bibcode: 2011PLoSO...627115A.
- ↑ Campbell, P.; Lema, T. (28 February 2017). "New species of Apostolepis (Serpentes, Dipsadinae, Elapomorphini) from Bolivia, from the Apostolepis borellii group". hdl:10141/622426.
- ↑ "Base de datos Sistema Meteorológico–SISMET" (هسپانوي ۾). Servicio Nacional de Meteorología e Hidrología de Bolivia. اصل نسخو مان 7 June 2018 تي محفوظ ڪيل. 12 June 2024 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "índices climáticos para 149 estaciones meteorológicas en Bolivia" (هسپانوي ۾). Servicio Nacional de Meteorología e Hidrología de Bolivia. 12 June 2024 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Santa Cruz climate: seasons, when to go, monthly averages". Climates to Travel. August 7, 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Santa Cruz de la Sierra Humidity by Month". Weather & Climate. August 7, 2026 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Al Margen de mis Lecturas, by Marcelo Terceros Banzer. Published September 1998
- ↑ "En 70 años, Santa Cruz pasó de 244 mil habitantes a más de 3 millones, y la migración sigue". NoticiasFides.com. 2020.
- ↑ "Aumenta el número de inmigrantes en Bolivia". Expansion.com. 2019.
- ↑ The Economist, 2007
- ↑ "Global cities of the future: An interactive map | McKinsey & Company". January 7, 2017 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "CEPALSTAT DataBank". Economic Commission for Latin America and the Caribbean. United Nations. 2026-06-29 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Young people: the engine driving the country's development". eldeber.com.bo (هسپانوي ۾). 2025-09-16 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "In Santa Cruz, construction is still growing thanks to investment from the people and the private sector, but it is slowing down". Vision 360 (هسپانوي ۾). 2025-09-16 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "In Santa Cruz, construction is still growing thanks to investment from the public and the private sector, but it is slowing down". Visión 360 (هسپانوي ۾). 2025-09-16 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "In Santa Cruz, construction is still growing thanks to investment from the public and the private sector, but it is slowing down". Visión 360 (هسپانوي ۾). 2025-09-16 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Culture of the city of Santa Cruz". Turismo.gob.bo. اصل نسخو مان September 26, 2022 تي محفوظ ڪيل.
- ↑ "Dances of Santa Cruz de la Sierra". Bolivian Embassy in Canada. 2018. September 9, 2025 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "FENAVID". FENAVID (انگريزي ۾). 2025-09-15 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "International Orchid Festival".
- ↑ "Feria Exposición de Santa Cruz de la Sierra".
- ↑ "There are streets with more than 80 bus lines. Traffic". اصل نسخو مان December 2, 2013 تي محفوظ ڪيل.
- ↑ "Otros dos Chuturubís se suman al "vueltero" del primer anillo" [Two more Chuturubís join the "vueltero" of the first ring]. اصل نسخو مان 2015-05-14 تي محفوظ ڪيل. 2025-09-15 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Pública, La. "Chuturubí y Tiluchi, nuevos buses para viejos hábitos" [Chuturubí and Tiluchi, new buses for old usages]. LaPublica.org.bo (يورپي اسپيني ۾). 2025-09-15 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "La final de la Copa Sudamericana 2025, que se jugará en Santa Cruz, ya tiene fecha" [The 2025 Copa Sudamericana final, which will be played in Santa Cruz, already has a date] (هسپانوي ۾). El Deber. 18 September 2024. 30 October 2024 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Edinburgh – Twin and Partner Cities". Edinburgh.gov.uk. The City of Edinburgh Council. اصل نسخو مان 28 March 2008 تي محفوظ ڪيل. 21 December 2008 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Twin and Partner Cities". Edinburgh.gov.uk. City of Edinburgh Council. اصل نسخو مان 14 June 2012 تي محفوظ ڪيل. 16 January 2009 تي حاصل ڪيل.
وڌيڪ پڙهڻ لاء
[سنواريو]- Eisenberg, Daniel (1987). "Bolivia". Journal of Hispanic Philology 11 (3): 193–198. https://www.academia.edu/31844350.
- Gutsch, Jochen-Martin, "Im Labyrinth der Unordnung" [In the Labyrinth of Disorder]. Der Spiegel. 5 December 2005, pp. 144–50.
ٻاهريان ڳنڍڻا
[سنواريو]| وڪيميڊيا العام ۾ سان لاڳاپيل ميڊيا سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا. |
- مضمون with short description
- Short description is different from Wikidata
- Pages using gadget WikiMiniAtlas
- Pages using infobox settlement with bad settlement type
- Pages using multiple image with auto scaled images
- Coordinates on Wikidata
- سانچا
- CS1 هسپانوي-language sources (es)
- Articles containing اسپيني-language text
- All articles with vague or ambiguous time
- Vague or ambiguous time from September 2023
- Articles with invalid date parameter in template
- اڻ تصديق ٿيل دعوائن وارا مضمون
- اڻ تصديق ٿيل دعوائن وارا مضمون from September 2023
- اڻ تصديق ٿيل دعوائن وارا مضمون from January 2023
- CS1 انگريزي-language sources (en)
- CS1 يورپي اسپيني-language sources (es-es)
- Commons link is locally defined
- Commons category wi page teetle different than on Wikidata
- VIAF سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- LCCN سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- GND سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- BNF سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- سانتا ڪروز ڊي لا سيئرا
- 1561ع ۾ قائم ٿيل وسنديون
- اسپيني سلطنت ۾ 1561ع ۾ قائم ٿيل
- ڏکڻ آمريڪا ۾ 1561ع ۾ قائم ٿيل
- سانتا ڪروز ڊپارٽمينٽ جون ميونسپلٽيون
- ٽٽل فائيل ڳنڍڻن وارا صفحا