سائمن بوليور
| سائمن بوليور | |
|---|---|
[[File: |frameless|alt=]]سائمن بوليور جو هڪ پورٽريٽ. | |
| پيدائش | 24 جولاءِ 1783 |
| وفات | 17 ڊسمبر 1830 (47 سال) |
| قوميت | وينزويلا |
| پيشو | فوجي آفيسر، سياستدان |
| شھرت جو ڪارڻ | ڏکڻ آمريڪا جي اسپين کان آزادي (El Libertador) |
| لقب | صدر (گريٽ ڪولمبيا، پيرو، بوليويا) |
سائمن بوليور (Simón Bolívar) وينزويلا جو هڪ فوجي آفيسر ۽ مدبر هو، جنهن موجوده ملڪن بوليويا، ڪولمبيا، ايڪواڊور، پاناما، پيرو ۽ وينزويلا کي اسپيني سلطنت کان آزادي ڏيارڻ ۾ اڳواڻي ڪئي. کيس عوامي طور تي "ايل لبرٽيڊور" (El Libertador) يا "آمريڪا جو آزاد ڪرائيندڙ" چيو ويندو آهي.
شروعاتي زندگي ۽ تعليم
[سنواريو]بوليور ڪراڪس (وينزويلا) جي هڪ امير گهراڻي ۾ پيدا ٿيو، پر ننڍپڻ ۾ ئي سندس والدين وفات ڪري ويا. هن يورپ ۾ تعليم حاصل ڪئي، جتي هو مادريڊ ۾ رهڻ دوران روشن خيالي (Enlightenment) جي فلسفي کان متاثر ٿيو. 1805ع ۾ روم جي دوري دوران هن قسم کنيو ته هو آمريڪا ۾ اسپيني راڄ جو خاتمو ڪندو.
آزاديءَ جي جدوجهد
[سنواريو]بوليور پنهنجي فوجي ڪيريئر جو آغاز 1810ع ۾ ڪيو. هن جي جدوجهد ڪيترن ئي مرحلن تي مشتمل هئي:
- جلاوطني ۽ واپسي: 1815ع ۾ شڪست کانپوءِ هو جلاوطن ٿي جئميڪا ويو، جتي هن هئٽي جي انقلابي اڳواڻ اليگزينڊر پيشن سان ملاقات ڪئي ۽ فوجي مدد حاصل ڪئي.
- عظيم فتحون: هن انڊيز جي جبلن کي پار ڪري 1819ع ۾ نيو گريناڊا کي آزاد ڪرايو. ان کانپوءِ هن پنهنجي اتحادين سان گڏجي وينزويلا ۽ پاناما (1821)، ايڪواڊور (1822)، پيرو (1824) ۽ بوليويا (1825) کي آزاد ڪرايو.
گران ڪولمبيا ۽ سياست
[سنواريو]هن وينزويلا، نيو گريناڊا، ايڪواڊور ۽ پاناما کي ملائي هڪ وفاق "جمهوريه ڪولمبيا" (گريٽ ڪولمبيا - Gran Colombia) قائم ڪيو ۽ ان جو صدر بڻيو. هو پيرو ۽ بوليويا جو به صدر رهيو.
آخري سال ۽ ورثو
[سنواريو]پنهنجي آخري سالن ۾، بوليور ڏکڻ آمريڪي جمهوريتن جي سياسي انتشار کان مايوس ٿي ويو. هن پنهنجي عهدن تان استعيفيٰ ڏني ۽ 1830ع ۾ تپ دق (Tuberculosis) جي بيماريءَ سبب وفات ڪئي. سندس ورثو اڄ به سڄي لاطيني آمريڪا ۾ زنده آهي:
- ملڪن جا نالا: بوليويا ۽ وينزويلا (بوليوارين ريپبلڪ آف وينزويلا) جا نالا سندس اعزاز ۾ رکيا ويا آهن.
- کيس لاطيني آمريڪا جي سڀ کان وڏي قومي ۽ ثقافتي هيرو طور ياد ڪيو ويندو آهي.