زينگ ھي
ژينگ هي (چيني: Zheng He؛ پڻ Cheng Ho؛ 1371 – 1433/1435) چين جو هڪ مشهور دريافتڪار، اميرالبحر (ايڊمرل)، سفارتڪار ۽ خواجه سرا هو، جيڪو منگ سلطنت جي شروعاتي دور سان تعلق رکندو هو.[1] کيس اڪثر چيني تاريخ جو سڀ کان وڏو سامونڊي ڪمانڊر سمجھيو ويندو آهي.[2] هو هڪ مسلمان خاندان ۾ ما هي (Ma He) نالي سان پيدا ٿيو ۽ بعد ۾ يونگلي شهنشاهه طرفان ڏنل لقب تحت ”ژينگ“ نالو اختيار ڪيو.[3]
ابتدائي زندگي
[سنواريو]ژينگ هي هڪ مسلمان خاندان ۾ پيدا ٿيو ۽ نوجواني ۾ ئي منگ سلطنت جي درٻار سان لاڳاپيل ٿيو.[4] هن جينگنان مهم دوران يونگلي شهنشاهه جي مدد ڪئي، جنهن 1402 ۾ جيانوين شهنشاهه کي معزول ڪري اقتدار حاصل ڪيو.[5]
خزاني وارا سامونڊي سفر
[سنواريو]1405 کان 1433 تائين ژينگ هي يونگلي شهنشاهه ۽ پوءِ شواندي شهنشاهه جي حڪم تحت ايشيا ۾ ست وڏيون سامونڊي مهمون (Treasure Voyages) سرانجام ڏنيون.[6] انهن سفرن دوران منگ سلطنت جي طاقتور بحري ٻيڙي هندي سمنڊ ۾ فوجي ۽ سفارتي اثر وڌايو ۽ رياستي واپاري نيٽ ورڪن کي چين کان وٺي سواحلي ساحل (اوڀر آفريقا) تائين وڌايو.[7]
روايتن موجب، ژينگ هي جي سڀ کان وڏي ٻيڙيون تاريخ ۾ ڄاتل ڪنهن به ڪاٺي ٻيڙي کان لڳ ڀڳ ٻيڻيون ڊگهيون هيون ۽ چار ڊيڪن تي سوين ملاح کڻي هلنديون هيون.[8]
درٻاري ڪيريئر
[سنواريو]يونگلي شهنشاهه جو ويجهو ساٿي هجڻ سبب ژينگ هي منگ سلطنت جي اعليٰ حڪومتي درجي تائين پهتو.[9] هن ڏکڻ گادي واري شهر نانجنگ جي ڪمانڊر طور پڻ خدمتون سرانجام ڏنيون.[10]
اهميت
[سنواريو]ژينگ هي جي سامونڊي مهمن چين جي بحري طاقت، سفارتڪاري ۽ عالمي واپار کي نئين سطح تي پهچايو ۽ هندي سمنڊ جي علائقي ۾ سياسي ۽ معاشي لاڳاپن کي مضبوط ڪيو.[11]
حوالا
[سنواريو]- ↑ Encyclopaedia Britannica – Zheng He.
- ↑ Chinese maritime history studies.
- ↑ Ming dynasty historical records.
- ↑ Chinese imperial biographies.
- ↑ Ming political history sources.
- ↑ Tansen Sen – Maritime Asia studies.
- ↑ Indian Ocean trade history.
- ↑ Maritime technology historical accounts.
- ↑ Ming imperial court records.
- ↑ Chinese administrative history.
- ↑ Global maritime exploration history.