زار

فائل:Paja Jovanović-Krunisanje Cara Dušana.jpg

Stefan Dušan جي تاج پوشي، سربن جو شهنشاهه، بطور زار، پاران Paja Jovanović

سانچو:Ranks of Nobility سانچو:Monarchism زار (Tsar) هڪ شاهي لقب آهي جيڪو تاريخي طور تي ڪجهه سلاوي حڪمرانن پاران استعمال ڪيو ويندو هو. هي لفظ لاطيني لفظ caesar مان نڪتل آهي،^[2] جنهن جو مقصد يورپي قرون وسطيٰ جي مفهوم ۾ "شهنشاهه" (Emperor) هو—يعني هڪ اهڙو حڪمران جنهن جو درجو رومي شهنشاهه جي برابر هجي. جيتوڻيڪ اولهه يورپ ۾ اڪثر ان کي "بادشاهه" (King) جي برابر سمجهيو ويندو هو.^[3]^[4] زار ۽ ان جا مختلف نمونا پهرين بلغاريا سلطنت (681-1018)، ٻي بلغاريا سلطنت (1185-1396)، بلغاريا جي بادشاهت (1908-1946)، سربيا جي سلطنت (1346-1371)، ۽ روس جي زارشاهي (1547-1721) جا سرڪاري لقب هئا.

هي لقب اختيار ڪندڙ پهريون حڪمران Simeon I of Bulgaria هو.^[5] سيميون ٻيون، بلغاريا جو آخري زار، آخري شخص هو جنهن وٽ هي لقب هو.

سلاوي ٻولين ۾ معنيٰ

زار جو لقب رومي شهنشاهن جي لاطيني لقب 'سيزر' (caesar) مان نڪتل آهي.^[2] يوناني ٻوليءَ ۾ لاطيني لفظ 'imperator' جو متبادل 'autokrator' هو، جڏهن ته 'basileus' پڻ ساڳي عهدي لاءِ استعمال ٿيندو هو.

بلغاريا

وڌيڪ ڏسو: List of Bulgarian monarchs

705ع ۾ شهنشاهه Justinian II بلغاريا جي تيرويل کي "سيزر" (caesar) جو لقب ڏنو، جيڪو هي لقب حاصل ڪندڙ پهريون غير ملڪي هو. پر "زار" جو لقب پهريون ڀيرو باقاعده طور تي سيميون اعظم 913ع ۾ اختيار ڪيو.

سربيا

وڌيڪ ڏسو: Emperor of the Serbs ۽ List of Serbian monarchs

سربيا ۾ "زار" جو لقب ٻن حڪمرانن پاران استعمال ڪيو ويو. 1345ع ۾ اسٽيفن دوشان پاڻ کي "سربن ۽ يونانين جو شهنشاهه" سڏائڻ شروع ڪيو ۽ 1346ع ۾ کيس زار طور تاج پارايو ويو. هن جي وفات کانپوءِ هن جو پٽ Stefan Uroš V اڳوڻو شهنشاهه بڻيو.^[7]

روس

سانچو:Main list روس جو پهريون حڪمران جنهن کي باضابطه طور تي "سڄي روس جو زار" (Tsar of all Russia) طور تاج پارايو ويو، اهو ايفان چوٿون ("ايفان هيبت ناڪ") هو، جنهن 1547ع ۾ هي لقب اختيار ڪيو.

18هين صديءَ ۾، زار جي لقب کي "شهنشاهه" (Emperor) کان گهٽ درجي جو سمجهيو وڃڻ لڳو. 1721ع ۾ پيٽر اعظم سرڪاري طور تي "شهنشاهه" جو لقب اختيار ڪيو، پر عام ماڻهو کيس زار ئي سڏيندا هئا. نڪولس ٻيون روس جو آخري زار هو، جنهن کانپوءِ روسي انقلاب ذريعي بادشاهت جو خاتمو ٿيو.

حوالا

↑ Ivan Biliarsky, Word and Power in Mediaeval Bulgaria, East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450–1450, Brill, 2011, ISBN 9004181873, p. 211.
1 2 "Online Etymology Dictionary". etymonline.com.
↑ Margeret, J. (1983). The Russian Empire and Grand Duchy of Muscovy. University of Pittsburgh. pp. 111. ISBN 9780822977018. https://books.google.com/books?id=atYFs7aWsLkC&pg=PA111. "The Slavonic Bible did equate the terms "tsar" and "king"... Russian writers often compared the grand prince or tsar with any kings of the Old Testament. Several writers [argued] that it was a mistake to translate tsar as "emperor". This was important because of a widely held view in Europe that the tsar wished to claim the imperial legacy of the defunct Byzantine Empire."
↑ de Madariaga, Isabel (2006). Ivan the Terrible. Yale University Press. pp. 78. ISBN 9780300143768. https://books.google.com/books?id=xe965KmqqcYC&pg=PT78. "The primary meaning of tsar was thus an independent ruler, with no overlord, who could be either a king of one particular nation or people, as in the Bible, or an 'emperor' ruling over several nations, such as the East Roman Emperor."
↑ "Simeon I." Encyclopædia Britannica. 2009. Encyclopædia Britannica Online. 12 July 2009, EB.com.
↑ Christina Holtz-Bacha, Encyclopedia of Political Communication, Volume 1, with Lynda Lee Kaid, Christina Holtz-Bacha as ed., Sage, 2008, ISBN 1412917999. p. 115.
↑ Djokić, Dejan, مرتب (2023), "Empire (c.1170–1459)", A Concise History of Serbia, Cambridge Concise Histories, Cambridge: Cambridge University Press, ص. 83–139, ISBN 978-1-107-02838-8, 2025-12-29 تي حاصل ڪيل{{citation}}: CS1 maint: work parameter with ISBN (ڳنڍڻو)

[1] Ivan Biliarsky, Word and Power in Mediaeval Bulgaria, East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450–1450, Brill, 2011, ISBN 9004181873, p. 211.

[eponym-2] 1 2 "Online Etymology Dictionary". etymonline.com.

[3] Margeret, J. (1983). The Russian Empire and Grand Duchy of Muscovy. University of Pittsburgh. pp. 111. ISBN 9780822977018. https://books.google.com/books?id=atYFs7aWsLkC&pg=PA111. "The Slavonic Bible did equate the terms "tsar" and "king"... Russian writers often compared the grand prince or tsar with any kings of the Old Testament. Several writers [argued] that it was a mistake to translate tsar as "emperor". This was important because of a widely held view in Europe that the tsar wished to claim the imperial legacy of the defunct Byzantine Empire."

[4] Madariaga, Isabel (2006). Ivan the Terrible. Yale University Press. pp. 78. ISBN 9780300143768. https://books.google.com/books?id=xe965KmqqcYC&pg=PT78. "The primary meaning of tsar was thus an independent ruler, with no overlord, who could be either a king of one particular nation or people, as in the Bible, or an 'emperor' ruling over several nations, such as the East Roman Emperor."

[5] "Simeon I." Encyclopædia Britannica. 2009. Encyclopædia Britannica Online. 12 July 2009, EB.com.

[6] Christina Holtz-Bacha, Encyclopedia of Political Communication, Volume 1, with Lynda Lee Kaid, Christina Holtz-Bacha as ed., Sage, 2008, ISBN 1412917999. p. 115.

[7] Djokić, Dejan, مرتب (2023), "Empire (c.1170–1459)", A Concise History of Serbia, Cambridge Concise Histories, Cambridge: Cambridge University Press, ص. 83–139, ISBN 978-1-107-02838-8, 2025-12-29 تي حاصل ڪيل{{citation}}: CS1 maint: work parameter with ISBN (ڳنڍڻو)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]