رچرڊ ويگنر
| رچرڊ ويگنر | |
|---|---|
| فائل:Richard Wagner by Caesar Willich.jpg رچرڊ ويگنر جو پورٽريٽ (اٽڪل 1862ع) | |
| پيدائش | 22 مئي 1813ع ليپزيگ، جرمني |
| وفات | 13 فيبروري 1883ع (عمر 69 سال) وينس، اٽلي |
| پيشو | موسيقيڪار (Composer)، ٿيٽر ڊائريڪٽر، ڪنڊڪٽر |
| شھرت جو ڪارڻ | اوپرا، مجموعي فن جو تصور (Gesamtkunstwerk) |
| سڃاڻپ نشان | |
 | |
وليم رچرڊ ويگنر (Richard Wagner؛ 22 مئي 1813ع – 13 فيبروري 1883ع) هڪ جرمن موسيقيڪار، ٿيٽر ڊائريڪٽر ۽ مضمون نگار هو، جيڪو پنهنجي اوپرائن (Operas) جي ڪري سڄي دنيا ۾ مشهور آهي. هن موسيقيءَ جي دنيا ۾ "Gesamtkunstwerk" (مجموعي فن پارو) جو تصور پيش ڪيو، جنهن جو مقصد شاعري، موسيقي، بصري فن ۽ ڊرامي کي هڪ ڪري پيش ڪرڻ هو.
فني خاصيتون ۽ انقلاب
[سنواريو]ويگنر جي موسيقي ٻين موسيقيڪارن کان مختلف هئي ڇاڪاڻ ته هو پنهنجي اوپرائن لاءِ موسيقيءَ سان گڏ ڪهاڻي (Libretto) پڻ پاڻ لکندو هو.
- ليٽ موٽيف (Leitmotif): هن موسيقيءَ ۾ "ليٽ موٽيف" جو استعمال ڪيو، جيڪي اهڙيون خاص ڌنون هونديون آهن جيڪي ڪنهن خاص ڪردار، جڳهه يا خيال سان جڙيل هونديون آهن.
- ٽرسٽان ڪورڊ (Tristan chord): هن جي اوپرا Tristan und Isolde ۾ استعمال ٿيندڙ جديد هارمونيءَ جديد ڪلاسيڪي موسيقيءَ جو بنياد وڌو.
بائيروٿ فيسٽيول هائوس
[سنواريو]ويگنر پنهنجي فني خوابن کي پورو ڪرڻ لاءِ جرمنيءَ ۾ هڪ خاص اوپرا هائوس "Bayreuth Festspielhaus" تعمير ڪرايو. هن ٿيٽر ۾ اهڙيون تبديليون ڪيون ويون هيون (جهڙوڪ آرڪيسٽرا کي اسٽيج جي هيٺان لڪائڻ) ته جيئن تماشائين جو ڌيان مڪمل طور تي ڊرامي تي رهي. اڄ به هتي هر سال "بائيروٿ فيسٽيول" منعقد ٿيندو آهي جتي صرف ويگنر جا فن پارا پيش ڪيا ويندا آهن.
تڪرار ۽ اثرات
[سنواريو]ويگنر جي شخصيت تمام گهڻي تڪراري رهي آهي. سندس مذهبي، سياسي ۽ خاص طور تي سامي دشمني (Antisemitism) وارا خيال اڄ به بحث جو موضوع آهن. ان جي باوجود، 20هين صديءَ جي موسيقي، فلسفي، ادب ۽ ٿيٽر تي ويگنر جا اثر انتهائي گهرا آهن.
مشهور فن پارا
[سنواريو]- Der Ring des Nibelungen (چار اوپرائن جو سلسلو)
- Tristan und Isolde
- Die Meistersinger von Nürnberg
- Parsifal