ريڊوڪس

Sodium "gives" one outer electron to fluorine, bonding them to form sodium fluoride. The sodium atom is oxidized, and fluorine is reduced.

جڏهن گليسرول (هلڪو گھٽائيندڙ ايجنٽ) جي چند ڦرڻ کي پائوڊر ٿيل پوٽاشيم پرمينگنٽ (مضبوط آڪسائيڊائيزنگ ايجنٽ) ۾ شامل ڪيو وڃي ٿو، هڪ تيز ريڊوڪس ردعمل سان گڏ باهه لڳڻ شروع ٿئي ٿي.

ريڊوڪس (Redox) يا ريڊڪشن-آڪسيڊيشن، ^[1] ^[2] هڪ قسم جو ڪيميائي عمل آهي جيڪا عمل ڪرڻ واري ڪيميائي شيئن ۾ آڪسيڊيشن حالتن کي تبديل ڪري ٿو.^[3] آڪسيڊيشن اليڪٽران جي گهٽتائي يا آڪسيڊيشن حالت ۾ اضافو آهي ۽ ريڊڪشن يا گهٽتائي اليڪٽرانن جي واڌاري يا آڪسيڊيشن حالت ۾ گهٽتائي آهي. ڪيميائي رد عمل ۾ آڪسيڊيشن ۽ ريڊڪشن وارا عمل هڪ ئي وقت ۾ ٿيندا آهن.

ريڊوڪس ردعمل جا ٻه طبقا آهن:

اليڪٽرانن جي منتقلي: عام طور تي، صرف هڪ اليڪٽران هن ائٽم، آئن، يا ماليڪيول سان وهي ٿو جيڪا آڪسائيڊ ٿي وڃي ٿو، ايٽم، آئن يا ماليڪيول ۾ جيڪو گھٽجي (reduced) ٿي وڃي ٿو. هن قسم جو ريڊوڪس عمل اڪثر ڪري ريڊوڪس جوڙن ۽ اليڪٽروڊ پوٽينشل جي لحاظ کان بحث ڪيو ويندو آهي.
ايٽمن جي منتقلي: هڪ ائٽم هڪ ذيلي ذخيري (Substrate) کان ٻئي ڏانهن منتقل ٿئي ٿو. مثال طور، لوهه جي زنگ لڳڻ ۾، لوهه جي ايٽم جي آڪسائيڊ حالت وڌي ويندي آهي جيئن لوهه هڪ آڪسائيڊ ۾ بدلجي ويندو آهي ۽ ان سان گڏ، آڪسيجن جي آڪسائيڊ حالت گهٽجي ويندي آهي جيئن اهو لوهه مان نڪرندڙ اليڪٽران کي قبول ڪري ٿو. جيتوڻيڪ آڪسائيڊ ردعمل عام طور تي آڪسائيڊ ٺاهڻ سان لاڳاپيل آهن، ٻيون ڪيميائي جنسون ساڳيو ڪم ڪري سگهن ٿيون.^[4] گهي بڻائڻ جي عمل ۾، هائيڊروجنيشن ۾، بانڊ جهڙوڪ C=C هائڊروجن ايٽم جي منتقلي سان گھٽجي ويندا آهن.

اصطلاحات

ميڪانزم ۽ توانائيون

معياري اليڪٽروڊ پوٽينشل

ريڊوڪس ردعمل جا مثال

صنعت ۾ ريڊوڪس ردعمل

حياتيات ۾ ريڊوڪس ردعمل

ارضيات ۾ ريڊوڪس ردعمل

مٽي ۾ ريڊوڪس ردعمل

پڻ ڏسو

خارجي لنڪس

وڪي قول ۾ ريڊوڪس جي متعلق قول موجود آھي۔

وڪيميڊيا العام ۾ ريڊوڪس سان لاڳاپيل ابلاغي مواد ڏسو.

حوالا

↑ "redox – definition of redox in English | Oxford Dictionaries", Oxford Dictionaries | English, اصل کان 01 آڪٽوبر 2017 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 15 مئي 2017۔
↑ Petrucci, Ralph H.; Harwood, William S.; Herring, F. Geoffrey (2002). General Chemistry (8th ed.). Prentice-Hall. ISBN 0-13-014329-4.
↑ "Redox Reactions", wiley.com, اصل کان 30 مئي 2012 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 09 مئي 2012۔
↑ Haustein, Catherine Hinga (2014), "Oxidation-reduction reaction", ۾ K. Lee Lerner; Brenda Wilmoth Lerner, The Gale Encyclopedia of Science (5th ڇاپو), Farmington Hills, MI: Gale Group۔

[1] "redox – definition of redox in English | Oxford Dictionaries", Oxford Dictionaries | English, اصل کان 01 آڪٽوبر 2017 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 15 مئي 2017۔

[Petrucci20022-2] Petrucci, Ralph H.; Harwood, William S.; Herring, F. Geoffrey (2002). General Chemistry (8th ed.). Prentice-Hall. ISBN 0-13-014329-4.

[3] "Redox Reactions", wiley.com, اصل کان 30 مئي 2012 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 09 مئي 2012۔

[gale2-4] Haustein, Catherine Hinga (2014), "Oxidation-reduction reaction", ۾ K. Lee Lerner; Brenda Wilmoth Lerner, The Gale Encyclopedia of Science (5th ڇاپو), Farmington Hills, MI: Gale Group۔

[1]

[2]

[3]

[4]