رولڊ آمونڊسن
رولڊ اينگلبرگٽ گراوننگ آمونڊسن (انگريزي: Roald Engelbregt Gravning Amundsen؛ نارويجي: [ˈrùːɑɫ ˈɑ̂mʉnsən]؛ 16 جولاءِ 1872 – لڳ ڀڳ 18 جون 1928) ناروي جو هڪ مشهور قطبي مهم جوئي ڪندڙ هو، جيڪو ڌرتيءَ جي اتر ۽ ڏکڻ قطبن بابت تحقيق ۽ دريافتن لاءِ مشهور رهيو.[1] هو ان دور جو اهم شخص هو جنهن کي ”هيروئڪ ايج آف انٽارڪٽڪ ايڪسپلوريشن“ چيو وڃي ٿو.[2]
| رولڊ آمونڊسن | |
|---|---|
| فائل:Roald Amundsen 1910.jpg رولڊ آمونڊسن (1910) | |
| پيدائش | جولاءِ 16 1872 بورگه، اوسٽ فولڊ، ناروي |
| وفات | لڳ ڀڳ 18 جون 1928 (عمر 55 سال) آرڪٽڪ سمنڊ (گمشدگي) |
| قوميت | نارويجي |
| پيشو | قطبي مهم جوئي ڪندڙ، دريافتڪار |
| شھرت جو ڪارڻ | ڏکڻ قطب تي پهريون پهچندڙ؛ اتر-اولهه رستي جي عبور؛ اتر قطب تائين هوائي مهم |
تعارف
[سنواريو]رولڊ آمونڊسن هڪ نارويجي دريافتڪار هو، جيڪو قطبي علائقن جي ڳولا لاءِ عالمي شهرت رکي ٿو.[3] هن ڏکڻ قطب تائين پهچڻ واري پهرين ڪامياب مهم جي اڳواڻي ڪئي.[4]
ابتدائي زندگي
[سنواريو]آمونڊسن ناروي جي علائقي بورگه، اوسٽ فولڊ ۾ پيدا ٿيو.[5] سندس قطبي ڪيريئر جي شروعات بيلجيم جي انٽارڪٽڪ مهم (1897–1899) دوران ٿي، جتي هن فرسٽ ميٽ طور خدمتون سرانجام ڏنيون.[6]
اتر-اولهه رستي جي مهم
[سنواريو]1903 کان 1906 تائين، آمونڊسن ٻيڙي Gjøa ذريعي تاريخي سفر ڪيو ۽ اتر-اولهه رستي (Northwest Passage) کي ڪاميابي سان عبور ڪرڻ واري پهرين مهم جي اڳواڻي ڪئي.[7]
ڏکڻ قطب تائين پهچ
[سنواريو]1909 ۾ آمونڊسن ڏکڻ قطب تائين پهچڻ جي منصوبابندي شروع ڪئي.[8] هن جون 1910 ۾ ناروي کان ٻيڙي Fram ذريعي روانگي اختيار ڪئي ۽ جنوري 1911 ۾ انٽارڪٽڪا پهتو.[9] آڪٽوبر 1911 ۾ روانگي بعد، آمونڊسن جي اڳواڻي ۾ پنجن ماڻهن جي ٽولي 14 ڊسمبر 1911 تي ڏکڻ قطب تي پهچڻ ۾ ڪامياب ٿي وئي.[10]
اتر قطب جي هوائي مهم
[سنواريو]1918 ۾ ٻيڙي Maud ذريعي اتر-اوڀر رستي تي سفر ڪندي اتر قطب تائين زميني رسائي جي ناڪام ڪوشش بعد، آمونڊسن هوائي سفر ذريعي قطب تائين پهچڻ جي رٿابندي ڪئي.[11] 12 مئي 1926 تي هو ۽ سندس ساٿي ايئرشپ Norge ذريعي اتر قطب تي پهچڻ وارا پهريان تصديق ٿيل دريافتڪار بڻيا.[12]
گمشدگي ۽ موت
[سنواريو]جون 1928 ۾ آمونڊسن ايئرشپ Italia جي بچاءَ واري مشن دوران آرڪٽڪ علائقي ۾ جهاز سان گڏ گم ٿي ويو.[13] سندس لاش ڪڏهن به هٿ نه آيو، ۽ ڳولا جو عمل سيپٽمبر 1928 ۾ بند ڪيو ويو.[14]
اهميت ۽ ورثو
[سنواريو]آمونڊسن کي جديد قطبي تحقيق جو هڪ اهم اڳواڻ سمجھيو وڃي ٿو.[15]
حوالا
[سنواريو]- ↑ Huntford, Roland. The Last Place on Earth. Modern polar exploration history.
- ↑ Norwegian Polar Institute – Biography of Roald Amundsen.
- ↑ Encyclopaedia Britannica – Roald Amundsen.
- ↑ Fiennes, Ranulph. Captain Scott. Polar exploration analysis.
- ↑ Norwegian Polar Institute.
- ↑ Adrien de Gerlache Belgian Antarctic Expedition records.
- ↑ National Maritime Museum – Northwest Passage expeditions.
- ↑ Amundsen, Roald. The South Pole. Expedition account.
- ↑ British Antarctic Survey historical archives.
- ↑ Scott Polar Research Institute.
- ↑ Polar exploration aviation history.
- ↑ National Geographic – Airship Norge expedition.
- ↑ Arctic rescue mission archives.
- ↑ Polar history records.
- ↑ Encyclopaedia Britannica.