رضائي پٽ
رضائي پٽ (انگريزي: Milk Son) مان مراد اهو مرد يا ڇوڪرو آهي، جنهن پنهنجي ماءُ کان سواءِ ڪنهن ٻي عورت جو کير پيتو هجي. اسلامي شريعت جي احڪامن موجب، کير پيئڻ (رضاعت) جي ڪري اهو ٻار ان عورت جو پٽ تصور ڪيو ويندو آهي، جنهن جو هن کير پيتو هجي. هن رشتي کي رت جي رشتي وانگر تقدس حاصل آهي.
وصف
[سنواريو]جڏهن ڪو ٻار (ڇوڪرو) پنهنجي کير پيئڻ جي عمر دوران ڪنهن عورت جو کير پيئي ٿو، ته اها عورت ان جي "رضائي ماءُ" ۽ ان عورت جو مڙس ان جو "رضائي پيءُ" بڻجي ويندو آهي. ان صورت ۾ اهو ٻار انهن جو "رضائي پٽ" سڏبو آهي.
شرعي شرطون
[سنواريو]رضائي پٽ جو رشتو تڏهن ثابت ٿيندو آهي جڏهن هيٺيان شرط پورا هجن:
- عمر: ٻار جي عمر کير پيئڻ وقت ٻن سالن (يا اڍائي سالن، مسلڪ موجب) کان گهٽ هجي.
- مقدار: ٻار گهٽ ۾ گهٽ ايترو کير پيئي جو اهو ان جي پيٽ ۾ پهچي. عام طور تي پنج ڀيرا ڍؤ ڪري پيئڻ جو شرط ٻڌايو وڃي ٿو.
شرعي احڪام
[سنواريو]نڪاح جي حرمت
[سنواريو]رضائي پٽ هجڻ جي ڪري نڪاح جا ڪجهه اهم احڪام لاڳو ٿين ٿا:
- رضائي پٽ پنهنجي رضائي ماءُ سان ڪڏهن به نڪاح نٿو ڪري سگهي.
- رضائي پٽ جو نڪاح پنهنجي رضائي ڀيڻ (رضائي ماءُ جي ڌيءَ) سان حرام آهي.
- رضائي پٽ پنهنجي رضائي ماءُ جي ڀينرن (رضائي خالائن) ۽ رضائي پيءُ جي ڀينرن (رضائي ڦڦين) لاءِ به محرم هوندو آهي.
محرميت ۽ پردو
[سنواريو]رضائي پٽ پنهنجي رضائي ماءُ ۽ ڀينرن لاءِ "محرم" هوندو آهي. تنهنڪري:
- انهن جي وچ ۾ سڳي پٽ وانگر پردو لازم ناهي.
- هو پنهنجي رضائي ماءُ سان گڏ سفر ڪري سگهي ٿو ۽ کين حج يا عمره تي وٺي وڃي سگهي ٿو.
وراثت ۽ نسب
[سنواريو]اسلامي قانون موجب، رضائي پٽ کي محرميت جا حق ته ملن ٿا، پر ڪجهه معاملن ۾ هو سڳي پٽ کان مختلف هوندو آهي:
- وراثت: رضائي پٽ کي پنهنجي رضائي والدين جي ملڪيت مان وراثت ۾ حصو نه ملندو آهي.
- نسب: رضائي پٽ جو نسب (خاندان جو نالو) هميشه سندس سڳي پيءُ سان منسوب رهندو. هن کي پنهنجي سڳي پيءُ جي سڃاڻپ سان سڏيو ويندو.
تاريخي مثال
[سنواريو]اسلامي تاريخ جو سڀ کان عظيم مثال نبي ڪريم حضرت محمد ﷺ جو آهي. پاڻ ﷺ بيبي حليمه سعديه جا رضائي پٽ هئا. بيبي حليمه پاڻ ﷺ جي پرورش پنهنجي پٽ وانگر ڪئي.
نبي ڪريم ﷺ جڏهن به پنهنجي رضائي ماءُ بيبي حليمه سان ملندا هئا، ته کين "منهنجي ماءُ" چئي پڪاريندا هئا ۽ کين بيحد عزت ۽ احترام ڏيندا هئا.
سماجي اهميت
[سنواريو]سنڌي سماج ۾ رضائي پٽ کي سڳي اولاد جيتري محبت ڏني ويندي آهي. قديم وقت ۾ جڏهن مائٽن ۾ جهيڙا ٿيندا هئا، ته رضائي پٽ کي وچ ۾ پئي صلح ڪرائڻ لاءِ چيو ويندو هو، ڇاڪاڻ ته هن جو رشتو ٻنهي خاندانن سان مضبوط هوندو هو.