رضائي ٻار
رضائي ٻار (انگريزي: Milk Child) مان مراد اهو ٻار (ڇوڪرو يا ڇوڪري) آهي، جنهن پنهنجي کير پيئڻ جي عمر دوران پنهنجي سڳي ماءُ کان سواءِ ڪنهن ٻي عورت جو کير پيتو هجي. اسلامي شريعت ۾ اهڙي ٻار کي کير پيئاريندڙ عورت جي اولاد وانگر محرم قرار ڏنو ويو آهي، جنهن سان نڪاح جي حرمت جا احڪام لاڳو ٿين ٿا.
وصف
[سنواريو]جڏهن ڪو ٻار ڪنهن عورت جو کير پيئي ٿو، ته اهو ان عورت جو "رضائي ٻار" بڻجي وڃي ٿو. ان رشتي جي نتيجي ۾ ٻار جو ان عورت، ان جي مڙس، ۽ ان جي ٻين اولادن سان هڪ روحاني ۽ قانوني رشتو قائم ٿي وڃي ٿو، جنهن کي "رضاعت" چيو ويندو آهي.
شرعي شرطون
[سنواريو]رضائي ٻار جو رشتو ثابت ٿيڻ لاءِ اسلامي فقہ ۾ ڪجهه شرط مقرر ٿيل آهن:
- عمر جي حد: ٻار جي عمر کير پيئڻ وقت اڍائي سالن (يا ٻن سالن، مختلف مسلڪن موجب) کان گهٽ هجي. وڏي عمر ۾ کير پيئڻ سان رضاعت ثابت نه ٿيندي آهي.
- کير جو مقدار: کير ٻار جي پيٽ تائين پهچڻ ضروري آهي. گهٽ ۾ گهٽ ايترو کير جنهن سان ٻار جو ڍؤ ٿي وڃي. عام طور تي پنج ڀيرا کير پيئڻ جو شرط مشهور آهي.
شرعي احڪام ۽ محرميت
[سنواريو]نڪاح جي حرمت
[سنواريو]رضائي ٻار لاءِ اهي سڀ رشتا حرام ٿي ويندا آهن جيڪي سندس نسب (رت جي رشتي) مان حرام آهن. مثال طور:
- رضائي ٻار پنهنجي رضائي ماءُ سان نڪاح نٿو ڪري سگهي.
- رضائي ٻار پنهنجي رضائي ڀيڻ يا ڀاءُ سان نڪاح نٿو ڪري سگهي.
- رضائي ٻار پنهنجي رضائي ماءُ جي ڀينرن (خالائن) ۽ ڀائرن (مامن) لاءِ به محرم هوندو آهي.
پردو ۽ سفر
[سنواريو]رضائي ٻار پنهنجي رضائي خاندان لاءِ "محرم" هوندو آهي. تنهنڪري:
- انهن جي وچ ۾ سڳي اولاد وانگر پردو لازم ناهي.
- رضائي پٽ پنهنجي رضائي ماءُ سان گڏ محرم جي حيثيت ۾ سفر ڪري سگهي ٿو.
وراثت ۽ نسب
[سنواريو]جيتوڻيڪ رضائي ٻار محرميت ۾ سڳي اولاد وانگر آهي، پر وراثت ۽ نسب ۾ فرق آهي:
- وراثت: رضائي ٻار کي پنهنجي رضائي والدين جي ملڪيت مان وراثت ۾ حصو نه ملندو آهي.
- نسب: ٻار جو نسب (خاندان جو نالو) هميشه سندس سڳي پيءُ سان ئي منسوب رهندو.
تاريخي پسمنظر
[سنواريو]قديم عرب ۾ شهرن جا ماڻهو پنهنجن ٻارن کي ٻهراڙيءَ جي دائين جي حوالي ڪندا هئا ته جيئن ٻار صحتمند ماحول ۾ پرورش پائين. اسان جي نبي حضرت محمد ﷺ پاڻ به هڪ رضائي ٻار هئا، جن کي بيبي حليمه سعديه کير پيئاريو هو.
سماجي اهميت
[سنواريو]سنڌي سماج ۾ رضائي ٻار کي تمام گهڻي محبت ۽ عزت ڏني ويندي آهي. ڪيترن ئي خاندانن ۾ رضائي رشتن جي ڪري مضبوط دوستيون ۽ مٽيون قائم ٿينديون آهن. هن رشتي ذريعي سماجي ڀائپي ۽ امن کي هٿي ملندي آهي، ڇاڪاڻ ته هي رشتو صرف رت تائين محدود ناهي پر محبت ۽ کير جي شريڪي تي ٻڌل آهي.