رضائي والدين
رضائي والدين (انگريزي: Milk Parents) مان مراد اهي والدين آهن، جن ڪنهن اهڙي ٻار کي پالي ۽ کير پيئاري وڏو ڪيو هجي جيڪو سندن حياتياتي اولاد نه هجي. اسلامي شريعت ۾ هن رشتي کي تمام گهڻو تقدس حاصل آهي، جتي کير پيئاريندڙ عورت "رضائي ماءُ" ۽ ان جو مڙس "رضائي پيءُ" سڏبو آهي.
وصف ۽ اصطلاح
[سنواريو]جڏهن هڪ ٻار پنهنجي کير پيئڻ جي مخصوص مدت دوران ڪنهن ٻي عورت جو کير پيئي ٿو، ته ان سان قائم ٿيندڙ رشتي کي "رضاعت" چيو ويندو آهي. هن رشتي ذريعي جيڪي والدين ٻار سان جڙن ٿا، اهي ان ٻار جا "رضائي والدين" بڻجي وڃن ٿا. عربيءَ ۾ رضائي پيءُ کي "صاحب اللبن" (کير وارو) به چيو ويندو آهي.
شرعي شرطون
[سنواريو]رضائي والدين جو رشتو تڏهن شرعي طور ثابت ٿيندو آهي جڏهن هيٺيان شرط پورا هجن:
- مدت: ٻار کير پيئڻ جي عمر (ٻن يا اڍائي سالن) جي اندر کير پيتو هجي.
- مقدار: کير جو ايترو مقدار جيڪو ٻار جي پيٽ تائين پهچي (ڪجهه عالمن موجب گهٽ ۾ گهٽ پنج ڀيرا ڍؤ ڪري پيئڻ شرط آهي).
شرعي احڪام ۽ اثرات
[سنواريو]نڪاح جي حرمت
[سنواريو]اسلامي قانون جو هڪ بنيادي اصول آهي ته "رضاعت مان به اهي رشتا حرام ٿين ٿا، جيڪي نسب مان حرام آهن." تنهنڪري:
- ٻار جو نڪاح پنهنجي رضائي ماءُ ۽ رضائي پيءُ سان قطعي حرام آهي.
- رضائي والدين جو ٻيو اولاد (ڀلي اهي ٻئي خاندان جا هجن) ان ٻار لاءِ رضائي ڀاءُ ڀيڻ بڻجي وڃن ٿا، جن سان پڻ نڪاح حرام آهي.
محرميت ۽ پردو
[سنواريو]رضائي والدين پنهنجي رضائي ٻار لاءِ "محرم" هوندا آهن. ان ڪري:
- انهن جي وچ ۾ سڳي پٽ يا ڌيءَ وانگر پردو لازم ناهي.
- رضائي پٽ پنهنجي رضائي ماءُ سان ۽ رضائي ڌيءَ پنهنجي رضائي پيءُ سان گڏ محرم جي حيثيت ۾ سفر ڪري سگهي ٿي.
وراثت ۽ سڃاڻپ
[سنواريو]رضائي والدين ۽ ٻار جي وچ ۾ روحاني تعلق ته هوندو آهي، پر وراثت ۾ فرق آهي:
- وراثت: رضائي ٻار کي پنهنجي رضائي والدين جي ملڪيت مان وراثت ۾ حصو نه ملندو آهي.
- نسب: ٻار جي سڃاڻپ ۽ نالو هميشه سندس حياتياتي (رت واري) پيءُ سان ئي منسوب رهندو.
تاريخي پسمنظر
[سنواريو]قديم عرب ۾ هي رواج تمام گهڻو عام هو. نبي ڪريم حضرت محمد ﷺ جا رضائي والدين بيبي حليمه سعديه ۽ سندن مڙس حارث بن عبدالعزيٰ هئا.
نبي ڪريم ﷺ پنهنجي رضائي والدين کي تمام گهڻي عزت ڏيندا هئا ۽ کين "منهنجي ماءُ" ۽ "منهنجي پيءُ" جي نالي سان مخاطب ڪندا هئا.
سماجي اهميت
[سنواريو]سنڌي سماج ۾ رضائي والدين جو رشتو تمام گهڻو معتبر آهي. جڏهن ڪنهن ٻار جي ماءُ فوت ٿي ويندي آهي ته پاڙي يا مٽن مائٽن مان ڪا عورت کيس کير پيئاري پنهنجو ڪري وٺندي آهي. هن رشتي جي ڪري سماجي سهڪار، امن ۽ مختلف قبيلن جي وچ ۾ ڀائپي پيدا ٿيندي آهي.