راڪ موسيقي
راڪ ميوزڪ (Rock music) مقبول موسيقيءَ جي هڪ صنف آهي جنهن جي شروعات 1940ع جي آخر ۽ 1950ع جي شروعات ۾ آمريڪا ۾ "راڪ اينڊ رول" جي نالي سان ٿي. هيءَ موسيقي آفريڪي-آمريڪي موسيقيءَ جي صنفن جهڙوڪ بلوز (Blues) ۽ رڌم اينڊ بلوز سان گڏ ڪنٽري ميوزڪ مان نڪتي آهي. راڪ ميوزڪ ۾ عام طور تي اليڪٽرڪ گٽار مرڪزي حيثيت رکي ٿو، جيڪو هڪ راڪ گروپ جي حصي طور بيس گٽار ۽ ڊرمز سان گڏ وڄايو ويندو آهي.
تاريخ ۽ ارتقا
[سنواريو]1960ع واري ڏهاڪي ۾ دي بيٽلس (The Beatles) جهڙن بينڊن موسيقيءَ جي هن صنف کي البم جي صورت ۾ مقبول بڻايو. ان دور ۾ ڪيتريون ئي نيون شاخون پيدا ٿيون:
- سائيڪيڊيلڪ راڪ (Psychedelic rock): جيڪو 1960ع جي هپي ڪلچر کان متاثر هو.
- هيوي ميٽل (Heavy metal): جنهن ۾ تيز ۽ گونجندڙ آواز تي زور ڏنو ويو.
- پنڪ راڪ (Punk rock): 1970ع جي آخر ۾ سماجي ۽ سياسي احتجاج طور سامهون آيو.
صنف جي خاصيتون
[سنواريو]راڪ ميوزڪ عام طور تي گيتن تي ٻڌل هوندي آهي جنهن جو ٽائيم سگنيچر $4/4$ هوندو آهي. هن ۾ "ورس-ڪورس" (Verse-chorus) فارم استعمال ڪيو ويندو آهي. جيتوڻيڪ هن صنف جا گيت رومانوي محبت بابت هوندا آهن، پر اڪثر ڪري سياسي ۽ سماجي موضوعن کي پڻ نشانو بڻايو ويندو آهي.
سماجي اثر ۽ شماريات
[سنواريو]راڪ ميوزڪ صرف موسيقي نه پر هڪ ثقافتي تحريڪ هئي. هن 1960ع جي "ڪائونٽر ڪلچر" ۽ 1970ع جي پنڪ سب ڪلچر کي جنم ڏنو.
- مقبوليت: 1960ع کان 2010ع تائين هيءَ آمريڪا جي سڀ کان مشهور صنف رهي.
- نسلي اثر: راڪ جي شروعات ۾ سياهه فام آمريڪي موسيقارن (مثال طور چڪ بيري) جو $100\%$ ڪردار هو، پر 1960ع کانپوءِ هيءَ صنف اڇي چمڙي وارن (White) فنڪارن ۾ وڌيڪ مقبول ٿي.
- موجوده حيثيت: 2010ع کانپوءِ هپ-هاپ (Hip-hop) جي وڌندڙ اثر سبب راڪ جي مقبوليت ۾ ڪجهه گهٽتائي آئي آهي، پر اڃا تائين هيءَ صنف تجارتي طور ڪامياب آهي.