رائيڳڙھ
رائيڳڙھ | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
شهر | ||||||||
| رائيڳڙھ | ||||||||
مٿان کان، کاٻي کان ساڄي طرف: رائيڳڙھ ريلوي اسٽيشن، هيمو ڪلاني چوڪ، ڪيلو ندي، شهر مان وهندڙ ندي، ٽي وي ٽاور، سج لهڻ جو منظر | ||||||||
  رائيڳڙھ رائيڳڙھ (ڇتيسڳڙھ)  رائيڳڙھ رائيڳڙھ () | ||||||||
| Coordinates: 21°53′50.6″N 83°23′42.0″E / 21.897389°N 83.395000°E | ||||||||
| ملڪ |  ڀارت
| |||||||
| رياست | ڇتيسڳڙھ | |||||||
| ضلعو | رائيڳڙھ | |||||||
| Government | ||||||||
| • Body | رائيڳڙھ (ودهھان سڀا حلقو) | |||||||
| • ايم ايل اي | اوم پرڪاش چوڌري (ڀارتيه جنتا پارٽي) | |||||||
| Elevation | 243.7 m (800 ft) | |||||||
| Population | ||||||||
• شهر | 135,363 | |||||||
| • Rank | ڀارت 285هون، ڇتيسڳڙھ 6هون | |||||||
| • Metro | 150,019[1] | |||||||
| Time zone | UTC+5:30 (ڀارتي معياري وقت) | |||||||
| پِن ڪوڊ | 496001 (رائيڳڙھ)[2] | |||||||
| ٽيليفون ڪوڊ | +917762 | |||||||
| Vehicle registration | CG-13 | |||||||
| يو اين لوڪوڊ | IN RIG | |||||||
| جنس تناسب | 1000/985 ♂/♀ | |||||||
| Website | raigarh | |||||||
رائيڳڙھ اتر ڇتيسڳڙھ جو هڪ شهر آهي، جنهن کي “ڇتيسڳڙھ جي ثقافتي راڄڌاني” پڻ سڏيو وڃي ٿو۔ رائيڳڙھ پنهنجي ناچ جي روايت “سُوا” (رائيڳڙھ گھرانا) ۽ ڪلاسيڪي موسيقي لاءِ مشهور آهي؛ هن شهر کي “سنسڪرتي ڌاني” به چيو وڃي ٿو۔[3] هي شهر ڪوئلي جي ذخيرن ۽ توانائي پيداوار لاءِ پڻ مشهور آهي۔ لڳ ڀڳ 150,019 (2011ع) آبادي سان هي تيزيءَ سان وڌندڙ صنعتي شهر آهي۔ رائيڳڙھ ڀارت جي اهم چانور پيدا ڪندڙ ضلعن مان هڪ آهي۔ ثقافت ۽ روايتن ۾ مالا مال، رائيڳڙھ شهر ضلعي جو انتظامي صدر مقام آهي۔ هتي ڪوسا (باريڪ ريشمي ڪپڙو) ۽ ڪوئلي جا مالا مال ذخيرا پڻ موجود آهن۔ رائيڳڙھ ڀارت جي قديم جُوٽ ملن مان هڪ جو گهر آهي ۽ فولاد، لوهه معدنيات ۽ بجلي جي پيداوار ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿو۔ هتي رهندڙ ماڻهن ۾ اوديا، ڇتيسڳڙھي ۽ هندي سڀ کان وڌيڪ ڳالهايون ويندڙ ٻوليون آهن۔[4]
آمدرفت
[سنواريو]ريلوي
[سنواريو]
رائيڳڙھ ريلوي اسٽيشن تاتاناگر–بلاسپور سيڪشن تي واقع آهي، جيڪا هاوڙا–ناگپور–ممبئي ريلوي لائين جو حصو آهي۔ سڀ ايڪسپريس ۽ ڪجهه تيز رفتار ريل گاڏيون هتي بيهن ٿيون، جڏهنتہ گونڊوانا ايڪسپريس ۽ جن شتابدي ايڪسپريس هتان شروع ٿين ٿيون۔ ٻين منزلن لاءِ بلاسپور ريلوي اسٽيشن تي دارومدار رکڻو پوي ٿو، جيڪو 132 ڪلوميٽر پري آهي ۽ علائقائي ريل مرڪز آهي۔ ڪيروديمال نگر ريلوي اسٽيشن شهر جو ٻيو ننڍو اسٽيشن آهي۔ ريلوي اسٽيشن تي گاڏين لاءِ سٺي پارڪنگ سهولت موجود آهي۔
روڊ ۽ بس سهولت
[سنواريو]رائيڳڙھ ۾ ڪيودا باڊي بس اسٽينڊ موجود آهي، جيڪو سارنگڙھ، جهارسوگودا، رائيپور، بلاسپور وغيره سان ڳنڍيل آهي۔ رائيڳڙھ قومي شاهراهه 49 ۽ قومي شاهراهه 200 سان پڻ ڳنڍيل آهي، جيڪي هن کي ڪولڪتا ۽ اوڊيشا سان ملائن ٿا۔
هوائي اڏو
[سنواريو]ويجهو هوائي اڏو وير سريندر سائي هوائي اڏو (جهارسوگودا، اوڊيشا) آهي، جيڪو رائيڳڙھ کان لڳ ڀڳ 95 ڪلوميٽر پري آهي۔ رائيڳڙھ هوائي اڏو، جيڪو جندل اسٽيل اينڊ پاور لميٽيڊ جي ملڪيت آهي، شهر کان 10 ڪلوميٽر اتر اولهه ۾ واقع آهي۔
تاريخ
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو رائيڳڙھ رياست
رائيڳڙھ جي اڳوڻي رياست جي حڪمران خاندان جي روايت موجب، راج گونڊ خاندان مهاراشٽر جي چاندا ضلعي جي بيراگرھ/وارياگرھ علائقي مان اٺارهين صدي جي شروعات ۾ هتي لڏي آيو ۽ پهرين رائيپور ضلعي جي فلجھر ۾ رهيو۔ بعد ۾ مدن سنگھ، جيڪو خاندان جو سربراهه هو، موجوده رائيڳڙھ جي باندا علائقي ڏانهن منتقل ٿيو۔ ان کان پوءِ مهاراجا تخت سنگھ، مهاراجا بيتھ سنگھ، مهاراجا دليپ سنگھ، مهاراجا جوجهار سنگھ، مهاراجا ديوناتھ سنگھ، مهاراجا گهنشيام سنگھ، مهاراجا ڀوپديو سنگھ، مهاراجا نتور سنگھ ۽ مهاراجا چڪرڌر سنگھ حڪمران ٿيا۔ موسيقي، ناچ ۽ ادب کي مهاراجا ڀوپديو سنگھ ۽ مهاراجا چڪرڌر سنگھ جي دور ۾ وڏي ترقي ملي۔[5] ڀارت جي آزادي کان اڳ، رائيڳڙھ رائيڳڙھ جي نوابي رياست جي راڄڌاني هئي۔[6]
جاگرافي ۽ آبهوا
[سنواريو]رائيڳڙھ 21.9° اتر ويڪر ۽ 83.4° اوڀر ڊگھائي تي واقع آهي۔[7] شهر جي سراسري اوچائي 215 ميٽر (705 فوٽ) آهي۔ ڪيلو ندي شهر مان وهي ٿي، جيڪا پاڻيءَ جي اهم ذريعن مان هڪ آهي۔[8] اونهاري ۾ گهٽ ۽ وڌ ۾ وڌ گرمي پد 29.5 کان 49 °س تائين پهچي سگهي ٿو، جڏهنتہ سياري ۾ 8 کان 25 °س جي وچ ۾ رهي ٿو۔
| موسمي رڪارڊ : رائيڳڙھ (1981–2010، حدون 1951–2008) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| مھينو | جنور: | فبرو: | مارچ | اپريل | مئي | جون | جولاء | آگسٽ | سيپ: | آڪٽو: | نومبر | ڊسمبر | سال |
| وڌ ۾ وڌ رڪارڊ°C (°F) | 33.4 (92.1) |
39.4 (102.9) |
43.0 (109.4) |
46.0 (114.8) |
48.3 (118.9) |
47.2 (117) |
41.8 (107.2) |
39.0 (102.2) |
38.0 (100.4) |
38.6 (101.5) |
36.6 (97.9) |
34.4 (93.9) |
48.3 (118.9) |
| اوچي پد جي سراسري°C (°F) |
27.9 (82.2) |
30.8 (87.4) |
35.5 (95.9) |
39.8 (103.6) |
41.4 (106.5) |
37.4 (99.3) |
32.2 (90) |
31.2 (88.2) |
32.2 (90) |
32.4 (90.3) |
30.3 (86.5) |
28.2 (82.8) |
33.3 (91.9) |
| گھٽ پد جي سراسري°C (°F) |
13.3 (55.9) |
16.2 (61.2) |
20.5 (68.9) |
24.8 (76.6) |
27.5 (81.5) |
26.8 (80.2) |
25.1 (77.2) |
25.0 (77) |
24.6 (76.3) |
22.2 (72) |
17.5 (63.5) |
13.1 (55.6) |
21.4 (70.5) |
| گھٽ ۾ گھٽ رڪارڊ°C (°F) |
6.8 (44.2) |
7.8 (46) |
12.2 (54) |
14.4 (57.9) |
18.7 (65.7) |
19.5 (67.1) |
18.6 (65.5) |
18.4 (65.1) |
20.2 (68.4) |
13.4 (56.1) |
9.3 (48.7) |
6.4 (43.5) |
6.4 (43.5) |
| سراسري بارش
mm (inches) |
16.7 (0.657) |
16.0 (0.63) |
14.3 (0.563) |
14.7 (0.579) |
34.5 (1.358) |
202.0 (7.953) |
403.5 (15.886) |
401.9 (15.823) |
230.7 (9.083) |
46.6 (1.835) |
11.3 (0.445) |
2.4 (0.094) |
1,394.7 (54.909) |
| Average rainy days | 1.3 | 1.2 | 1.3 | 1.3 | 2.1 | 8.5 | 15.8 | 16.2 | 11.0 | 2.8 | 0.6 | 0.2 | 62.4 |
| نسبتي گھم جي سراسري
(%) (at 17:30 ڀارتي معياري وقت) |
49 | 40 | 31 | 26 | 30 | 53 | 75 | 79 | 75 | 62 | 53 | 51 | 52 |
| Source: ڀارت موسمي کاتو[9] | |||||||||||||
ٻولي ۽ آبادي
[سنواريو]هتي ڳالهائيندڙ ٻوليون ڇتيسڳڙھي، هندي ۽ اوديا آهن۔ شهر جي آبادي ۾ ڇتيسڳڙھ، اوڊيشا، هرياڻا ۽ بهار مان آيل ماڻهو شامل آهن۔ بنگالي، تيلوگو ۽ مراٺي ڳالهائيندڙن جي به نمايان برادري هتي موجود آهي۔ 2011ع جي ڀارت جي مردم شماري موجب،[10] رائيڳڙھ ضلعي جي آبادي 1,493,984 ۽ شهر جي آبادي 137,126 هئي۔ مرد 51٪ ۽ عورتون 49٪ آهن۔ سراسري خواندگي 87.02٪ آهي؛ مردن جي 93.18٪ ۽ عورتن جي 80.60٪۔
رائيڳڙھ ۾ مذهب (2011ع)
رائيڳڙھ ۾ 90.20٪ آبادي هندومت سان لاڳاپيل آهي، جڏهنتہ اسلام (5.50٪)، عيسائيت (2.99٪)، سکھ ڌرم (0.85٪)، جين ڌرم (0.19٪) ۽ بدھ ڌرم (0.19٪) جا پيروڪار پڻ رهن ٿا۔[11]
تعليم
[سنواريو]2011ع جي مردم شماري موجب رائيڳڙھ ضلعي جي سراسري خواندگي 85.22٪ آهي؛ مرد 92.01٪ ۽ عورتون 78.09٪ پڙهيل لکيل آهن۔ شهر ۾ 55 پرائمري اسڪول، 37 مڊل اسڪول، 9 سيڪنڊري اسڪول ۽ 16 سينيئر سيڪنڊري اسڪول موجود آهن، ان سان گڏ شهيد نندڪمار پٽيل يونيورسٽي، ٻه آرٽس ۽ ڪامرس ڪاليج (جن ۾ ڪيروديمال سرڪاري آرٽس اينڊ سائنس ڪاليج شامل آهي)، هڪ لا ڪاليج، هڪ ميڊيڪل ڪاليج (ليٽ شري لخيرام اگروال ميڊيڪل ڪاليج) ۽ هڪ پوليٽيڪنڪ ڪاليج شامل آهن۔[12] او پي جندل يونيورسٽي ۽ ڪيروديمال انسٽيٽيوٽ آف ٽيڪنالاجي شهر جا نوان تعليمي ادارا آهن۔
نمايان شخصيتون
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ "Raigarh Population".
- ↑ Raigarh
- ↑ "History".
- ↑ "Raigarh Guide".
- ↑ Poyam, Akash (2015-12-18). "Story of Gond Raja Chakradhar Singh".
- ↑ "Raigarh State". Imperial Gazetteer of India. 1909.
- ↑ Falling Rain Genomics, Inc - Raigarh
- ↑ "Raigarh · Chhattisgarh".
- ↑ "Climatological Normals 1981–2010" (PDF).
- ↑ "Raigarh Population".
- ↑ "Raigarh City Population 2023".
- ↑ "Town Amenities".
ٻاھريان ڳنڍڻا
[سنواريو] |
وڪيميڊيا ڪامنز ۾ رائيڳڙھ سان لاڳاپيل ابلاغي مواد ڏسو. |
سانچو:رائيڳڙھ ضلعو سانچو:ڀارت جا ڏهه لک کان وڌيڪ شهري مجموعا