دل جو دورو
| دل جو دورو (Heart Attack) | |
|---|---|
| Synonym | Myocardial Infarction (MI) |
| فائل:Heart attack-en.svg | |
| هڪ ڊائگرام جيڪو ڏيکاري ٿو ته دل جي شريان ۾ رڪاوٽ ڪيئن عضون جي موت جو سبب بڻجي ٿي. | |
| مھارت | ڪارڊيالوجي (Cardiology) |
| آثار | ڇاتيءَ ۾ سور، ساهه جي تڪليف، متلي، ٿڌو پگهر، کاٻي ٻانهن ۾ سور. |
| خرابي | دل جي ناڪامي (Heart failure)، دل جو بيهي وڃڻ (Cardiac arrest). |
| ڪارڻ | ڪورونري آرٽري جي بيماري، تماڪ نوشي، شوگر، هاءِ بلڊ پريشر. |
| تشخيصي طريقو | اي-سي-جي (ECG)، ٽروپونن بلڊ ٽيسٽ، اينجيوگرافي. |
| علاج | ايسپرين، اينجيو پلاسٽي (PCI)، بائي پاس سرجري، ٿرومبوليٽڪ دوائون. |
دل جو دورو يا مائيوڪارڊيل انفارڪشن (Myocardial Infarction) تڏهن پيدا ٿيندو آهي جڏهن دل جي عضلات ڏانهن رت جي وهڪري ۾ گهٽتائي اچي يا اهو مڪمل طور تي بند ٿي وڃي. رت جي کوٽ سبب دل جي بافتن (Tissues) کي نقصان پهچندو آهي يا اهي مري ويندا آهن. هي هڪ انتهائي خطرناڪ صورتحال آهي جنهن ۾ فوري طبي امداد جي ضرورت هوندي آهي.
علامتون (Symptoms)
[سنواريو]دل جي دوري جون علامتون هر ماڻهو ۾ مختلف ٿي سگهن ٿيون:
- ڇاتيءَ ۾ سور: سڀ کان عام علامت ڇاتيءَ جي وچ ۾ سخت سور يا دٻاءُ آهي جيڪو ڪلهي، ٻانهن، ڄاڙيءَ يا پٺي ڏانهن وڃي سگهي ٿو.
- ساهه جي تڪليف: سور سان گڏ يا سور کان سواءِ ساهه کڻڻ ۾ ڏکيائي ٿيڻ.
- ٻيون علامتون: ٿڌو پگهر اچڻ، متلي (Nausea)، چڪر اچڻ، ۽ انتهائي ٿڪ محسوس ٿيڻ.
- عورتن ۾ علامتون: عورتن ۾ اڪثر ڇاتيءَ جي سور جي بجاءِ ڳچيءَ جو سور يا صرف ٿڪاوٽ جهڙيون علامتون ظاهر ٿينديون آهن.
سبب ۽ ميڪانيزم
[سنواريو]اڪثر دورا ڪورونري آرٽري جي بيماري (CAD) سبب ٿيندا آهن.
- پلاڪ (Plaque): شريانن جي اندر چرٻي ۽ ڪوليسٽرول جو تهه ڄمي ويندو آهي.
- رڪاوٽ: جڏهن اهو تهه ڦاٽندو آهي ته اتي رت جو ڦٽو (Clot) بڻجي ويندو آهي جيڪو رت جي وهڪري کي روڪي ڇڏيندو آهي.
- خطرناڪ عوامل: سگرٽ نوشي، هاءِ بلڊ پريشر، موٽاپو، ورزش جي کوٽ ۽ شوگر ان جا وڏا سبب آهن.
تشخيص ۽ علاج
[سنواريو]ڊاڪٽر دل جي دوري جي تشخيص لاءِ هيٺيان طريقا استعمال ڪندا آهن:
- ECG: دل جي بجليائي لهرن جي چڪاس.
- بلڊ ٽيسٽ: رت ۾ خاص پروٽين جهڙوڪ "ٽروپونن" (Troponin) جي مقدار چڪاسڻ.
- علاج:
- فوري طور تي ايسپرين (Aspirin) ڏني ويندي آهي.
- PCI (اينجيو پلاسٽي): هڪ ننڍي تري (Stent) ذريعي بند شريان کي کوليو ويندو آهي.
- بائي پاس سرجري: جيڪڏهن ڪيتريون ئي شريانون بند هجن.
بچاءُ (Prevention)
[سنواريو]دل جي بيمارين کان بچڻ لاءِ طرزِ زندگي ۾ تبديلي ضروري آهي، جهڙوڪ:
- سگرٽ نوشي کان پرهيز.
- صحتمند خوراڪ جو استعمال.
- روزاني گهٽ ۾ گهٽ 30 منٽ ورزش.
- وزن، بلڊ پريشر ۽ شوگر کي ڪنٽرول ۾ رکڻ.