خورخي لوئس بورخيس
خورخي لوئس بورخيس (اسپيني: Jorge Francisco Isidoro Luis Borges؛ 24 آگسٽ 1899 – 14 جون 1986) ارجنٽينا جو هڪ مشھور مختصر ڪھاڻيڪار، مضمون نگار، شاعر ۽ مترجم هو، جنهن کي اسپيني ٻولي ۽ عالمي ادب جي اهم ترين شخصيتن مان هڪ سمجهيو وڃي ٿو.[1] سندس مشھور ڪتابن فڪسيونيس (Ficciones) ۽ ايل اليف (El Aleph) ۾ خواب، ليبارنٿ (Labyrinths)، اتفاق، لامحدوديت، آئينن ۽ اساطير جھڙن موضوعن تي فلسفيانہ ۽ تخيلي ڪھاڻيون شامل آهن.[2] بورخيس جي ڪم فلسفي ادب ۽ فئنٽيسي صنف تي وڏو اثر ڇڏيو ۽ 20هين صدي جي جادوئي حقيقت نگاري (Magical Realism) تحريڪ تي پڻ اثرانداز ٿيو.[3]
ابتدائي زندگي
[سنواريو]بورخيس بوينس آئرس ۾ پيدا ٿيو. 1914 ۾ هو پنھنجي خاندان سان گڏ سوئٽزرلينڊ منتقل ٿيو، جتي هن ڪوليژ ڊي جنيوا ۾ تعليم حاصل ڪئي.[4] خاندان يورپ ۾ گهڻو سفر ڪيو، جنھن ۾ اسپين بہ شامل هو.[5] 1921 ۾ ارجنٽينا واپس اچڻ بعد هن سرئيلسٽ ادبي رسالن ۾ شاعري ۽ مضمون شايع ڪرڻ شروع ڪيا.[6]
ادبي ڪيريئر
[سنواريو]بورخيس لائبريرين ۽ عوامي ليڪچرار طور پڻ ڪم ڪيو.[7] 1955 ۾ کيس ارجنٽينا جي قومي عوامي لائبريري جو ڊائريڪٽر ۽ بوينس آئرس يونيورسٽي ۾ انگريزي ادب جو پروفيسر مقرر ڪيو ويو.[8] 55 سالن جي عمر تائين هو مڪمل طور نابينا ٿي ويو، جنھن بابت عالمن جو خيال آهي تہ سندس نظر وڃائڻ تخليقي علامتن ۽ نون ادبي طريقن جي ترقي تي اثرانداز ٿيو.[9]
1960 واري ڏهاڪي تائين سندس ڪم آمريڪا ۽ يورپ ۾ وڏي پيماني تي ترجمو ۽ شايع ٿيڻ لڳو، جنهن سان کيس عالمي شهرت ملي.[10] بورخيس ڪيترين ٻولين تي عبور رکندو هو.
اعزاز ۽ شھرت
[سنواريو]1961 ۾ بورخيس کي پهريون انٽرنيشنل فورمينٽر انعام ڏنو ويو، جيڪو هن ليکڪ سيموئل بيڪٽ سان گڏ حاصل ڪيو.[11] 1971 ۾ کيس يروشلم انعام پڻ مليو.[12] 1960 واري ڏهاڪي ۾ سندس شهرت لاطيني آمريڪي بوم ۽ گابريئل گارشيا مارڪيز جي ناول ون هينڊرڊ يئرز آف سوليٽيوڊ جي ڪاميابي سان وڌيڪ مضبوط ٿي.[13]
اثر ۽ ورثو
[سنواريو]بورخيس جي لکڻين جديديت ۽ پوسٽ-جديديت جي وچ ۾ پل جو ڪم ڪيو. ڪيترن نقادن مطابق هن فڪشن جي ٻولي کي نئين سر ترتيب ڏنو ۽ اسپيني آمريڪي ناول نگارن جي نئين نسل لاءِ راهون کوليون.[14]
حوالا
[سنواريو]- ↑ Encyclopaedia Britannica – Jorge Luis Borges.
- ↑ Latin American literature studies.
- ↑ Magical realism research sources.
- ↑ Biographical archives.
- ↑ European literary history.
- ↑ Surrealist literary journals records.
- ↑ Argentine literary institutions.
- ↑ University archives.
- ↑ Literary criticism studies.
- ↑ Publishing history sources.
- ↑ Literary awards archives.
- ↑ Jerusalem Prize records.
- ↑ Latin American Boom studies.
- ↑ Modern literary theory sources.