خطري ھيٺ جنسون
خطري هيٺ آيل نسل يا خطري ھيٺ جنسون (انگريزي ٻولي: Endangered species) اهڙي حياتياتي نسل کي چيو ويندو آهي جيڪو ويجهي مستقبل ۾ عالمي سطح تي يا ڪنهن خاص علائقي اندر ناپيد ٿيڻ جي وڏي خطري هيٺ هجي. اهڙيون نسلون مختلف سببن جي ڪري خطري ۾ اچي سگهن ٿيون، جهڙوڪ رهائشگاھ جي تباهي، غيرقانوني شڪار (poaching)، حملا آور نسل (invasive species)، ۽ موسمياتي تبديلي.[1]
انٽرنيشنل يونين فار ڪنزرويشن آف نيچر (IUCN) جي Red List دنيا جي ڪيترين ئي نسلن جي عالمي تحفظاتي حيثيت (conservation status) بابت ڄاڻ فراهم ڪري ٿي، جڏهن تہ ٻيا ڪيترا ئي ادارا مخصوص علائقن اندر نسلن جي حالت جو جائزو وٺن ٿا.[2] ڪيترن ئي ملڪن وٽ اهڙا قانون موجود آهن جيڪي تحفظ جي محتاج نسلن جي حفاظت ڪن ٿا، مثال طور شڪار يا گڏ ڪرڻ تي پابندي لڳائڻ، زمين جي ترقي تي حدون مقرر ڪرڻ، يا محفوظ علائقا (protected areas) قائم ڪرڻ.
ڪيئي خطري هيٺ آيل نسلن لاءِ وسيع تحفظاتي ڪوششون ڪيون وڃن ٿيون، جهڙوڪ قيد ۾ افزائش (captive breeding) ۽ رهائشگاھ جي بحالي (habitat restoration).
انساني سرگرميون نسلن جي خطري ۾ اچڻ جو هڪ اهم سبب سمجهيون وڃن ٿيون.