خرم سلطان
| خرم سلطان | |
|---|---|
 خرم سلطان (روڪسيلانا) جو هڪ خيالي پورٽريٽ | |
| پيدائش | اليگزينڊرا لوسووسڪا (ممڪنه) تقريباً 1505ع روٿينيا (موجوده يوڪرين) |
| وفات | 15 اپريل 1558 قسطنطنيه، عثماني سلطنت |
| لقب | خاصگي سلطان (Haseki Sultan) |
| جيون ساٿي | سلطان سليمان عاليشان |
| ٻار ٻچا | شهزادي مهري ماه، سلطان سليم ٻيو، شهزادو عبدالله، شهزادو محمد، شهزادو بايزيد، شهزادو جهانگير |
خرم سلطان (Hürrem Sultan؛ پيدائش تقريباً 1505ع – وفات 15 اپريل 1558ع)، جيڪا مغربي دنيا ۾ روڪسيلانا جي نالي سان مشهور آهي، عثماني سلطان سليمان عاليشان جي مکيه ملڪه ۽ قانوني گهرواري هئي. هوءَ سلطان سليم ٻيو جي ماءُ ۽ عثماني سلطنت جي پهرين "خاصگي سلطان" هئي. هوءَ عثماني تاريخ جي بااثر ترين عورتن مان هڪ هئي، جنهن "عورتن جي سلطنت" (Sultanate of Women) جي دور جو آغاز ڪيو.
شروعاتي زندگي ۽ حرم ۾ داخلا
[سنواريو]خرم سلطان جي پيدائش روٿينيا (موجوده يوڪرين) ۾ هڪ قديم آرتھوڊوڪس عيسائي خاندان ۾ ٿي. کيس تاتاري حملي آورن قيد ڪري ورتو ۽ غلامن جي واپار ذريعي عثماني گاديءَ واري شهر قسطنطنيه پهچايو ويو. هوءَ عثماني شاهي حرم ۾ داخل ٿي ۽ جلد ئي سلطان سليمان جي پسنديده بڻجي وئي.
عثماني روايتن کي ٽوڙيندي، سلطان سليمان کيس غلاميءَ مان آزاد ڪري پنهنجي قانوني زال بڻايو. ان کان اڳ سلطان رڳو پرڏيهي آزاد اميرزادين سان شادي ڪندا هئا، پر سليمان خرم سان شادي ڪري هڪ نئين تاريخي روايت قائم ڪئي.
سياسي اثر ۽ اقتدار
[سنواريو]خرم سلطان پنهنجي سڄي زندگي سلطان جي درٻار ۾ گذاري ۽ پنهنجي مڙس جي سڀ کان ويجهي صلاحڪار بڻي رهي. سلطان ۽ خرم جي وچ ۾ لکيل محبت جا خط ظاهر ڪن ٿا ته هوءَ نه رڳو سلطان جي محبوبا هئي پر سياسي معاملن ۾ سندس سڀ کان وڏي رازدار پڻ هئي. سلطان جي جنگي سفرن دوران، هوءَ کيس سلطنت جي حالتن ۽ بغاوتن بابت آگاهي ڏيندي هئي.
هن عالمي سفارتڪاريءَ ۾ به حصو ورتو، خاص ڪري پولينڊ سان عثماني لاڳاپن کي بهتر بڻائڻ ۾ سندس وڏو ڪردار هو. هن ٻين ملڪن جي سربراهن کي سفارتي خط ۽ تحفا پڻ موڪليا.
فلاحي ڪم ۽ تعميرات
[سنواريو]خرم سلطان ڪيترائي وڏا فلاحي ڪم ڪرايا، جن ۾:
- خاصگي سلطان ڪمپليڪس: جنهن ۾ مسجد، مدرسا ۽ اسپتال شامل هئي.
- خرم سلطان حمام: جيڪو استنبول جي مشهور تعميرات مان هڪ آهي.
- هن مڪي، مديني ۽ يروشلم ۾ غريبن لاءِ لنگر خانا پڻ قائم ڪيا.
وفات
[سنواريو]خرم سلطان اپريل 1558ع ۾ قسطنطنيه ۾ وفات ڪئي. کيس استنبول جي مشهور سليمانيه مسجد جي احاطي ۾ هڪ عاليشان مقبري ۾ دفن ڪيو ويو. اٺن سالن کانپوءِ سلطان سليمان جي وفات تي کيس به سندس ڀرسان ئي دفن ڪيو ويو.