خانداني منصوبابندي

خانداني منصوبابندي هڪ فرد جي ان سوچ جو نالو آهي ته هو ڪيترا ٻار چاهي ٿو (جنهن ۾ ٻار نه هجڻ جو انتخاب به شامل آهي) ۽ ڪهڙي عمر ۾ ٻار پيدا ڪرڻ چاهي ٿو. اهي عنصر جيڪي خانداني منصوبابندي جي فيصلن تي اثرانداز ٿين ٿا، تن ۾ ازدواجي حيثيت، ڪيريئر يا ڪم جي مصروفيت، يا مالي حالتون شامل آهن. جيڪڏهن ڪو فرد جنسي طور سرگرم آهي، ته خانداني منصوبابندي ۾ مانع حمل (شاديءَ کان بچاءُ) جي طريقن ۽ ٻين ٽيڪنيڪن جو استعمال شامل ٿي سگهي ٿو ته جيئن انساني پيدائش جي وقت کي ڪنٽرول ڪري سگهجي.^[1] خانداني منصوبابندي جا ٻيا حصا—مانع حمل کان علاوه—جن ۾ جنسي تعليم،^[2] جنسي طور منتقل ٿيندڙ بيمارين (sexually transmitted infections) کان بچاءُ ۽ انتظام، حمل کان اڳ واري مشاورت، ۽ بي اولادي (infertility) جو علاج شامل آهن.^[3] گڏيل قومون ۽ عالمي صحت جي تنظيم (WHO) جي تعريف موجب، خانداني منصوبابندي ۾ اهي سموريون خدمتون شامل آهن جيڪي حمل کان اڳ ضروري هونديون آهن. خانداني منصوبابندي جي ذريعي نوجوان مائٽن ۾ ٻارن جي پيدائش جي شرح کي گهٽائي سگهجي ٿو. ان سان گڏوگڏ، "خانداني منصوبابندي جي پروگرامن" (جيڪي اڪثر حڪومتي سطح تي هوندا آهن) ذريعي معلومات ۽ سهولتون مهيا ڪيون وينديون آهن ته جيئن پيدائش جي شرح کي ڪنٽرول ڪري سگهجي.

مقصد

خانداني منصوبابندي جا ڪيترائي فائدا آهن، جن ۾ ٻارن جي وچ ۾ مناسب وقفو رکڻ شامل آهي ته جيئن ماءُ جي صحت برقرار رهي ۽ ٻار وقت کان اڳ پيدا ٿيڻ يا گهٽ وزن جي خطرن کان بچي سگهن. ان جو فرد جي سماجي ۽ معاشي ترقيءَ تي به هاڪاري اثر پوي ٿو، ڇاڪاڻ ته ٻار جي پرورش لاءِ وقت، سماجي ۽ مالي وسيلن جي ضرورت هوندي آهي.^[4]

بي اولاديءَ جي صورت ۾، ماڻهو ٻار گود وٺڻ يا مصنوعي حمل (artificial insemination) جهڙا طريقا اختيار ڪري سگهن ٿا. ٻئي طرف، جيڪڏهن ڪو ٻار نه ٿو چاهي، ته هو حمل کان بچاءُ جا طريقا اختيار ڪري سگهي ٿو.

صحت

پڻ ڏسو: Maternal health ۽ Maternal death

عالمي صحت جي تنظيم (WHO) موجب، مائرن جي صحت جو مطلب حمل، ويم ۽ ويم کان پوءِ جي عرصي دوران عورت جي صحت آهي. اٽڪل 99 سيڪڙو مائرن جون فوتگيون گهٽ ترقي يافته ملڪن ۾ ٿين ٿيون.^[5] آمريڪي سي ڊي سي (CDC) جي 2021 جي رپورٽ موجب، مائرن جي شرحِ موت مختلف نسلي گروپن ۾ مختلف آهي، جتي هسپانوي (Hispanic) عورتن ۾ اها شرح ٻين جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ ڏٺي وئي آهي. ٻار جي پيدائش کان پوءِ، ماءُ ۽ ٻار جي صحت لاءِ بهتر آهي ته ٻئي ٻار لاءِ گهٽ ۾ گهٽ ٻه سال (پر پنجن سالن کان وڌيڪ نه) انتظار ڪيو وڃي.^[6]

ماليات (Finances)

خانداني منصوبابندي صحت جي سڀ کان گهٽ خرچ واري مداخلت آهي.^[7] حمل سان لاڳاپيل سنڀال جي خرچن کي گهٽائڻ لاءِ مانع حمل (contraception) تي خرچ ڪيل هر هڪ ڊالر جي بدلي ۾ 1.47 ڊالر جي بچت ٿئي ٿي.^[8] نوبل انعام يافته ماهرن جي تعاون سان تيار ڪيل "ڪوپن هيگن ڪنسنسس" (Copenhagen Consensus) موجب، مانع حمل جي سهولت تائين عالمي رسائي سماجي ۽ معاشي فائدن جي لحاظ کان ٽئين نمبر تي آهي. جيڪڏهن جنسي ۽ پيدائشي صحت جي سهولتن تائين عالمي رسائي هجي، ته ان سان ساليانو 150,000 مائرن جون فوتگيون ۽ 640,000 نون ڄاول ٻارن جون فوتگيون گهٽائي سگهجن ٿيون.

جديد طريقا

خانداني منصوبابندي جي جديد طريقن ۾ شاديءَ کان بچاءُ جا طريقا (Birth control)، امدادي پيدائشي ٽيڪنالاجي (assisted reproductive technology) ۽ خانداني منصوبابندي جا سرڪاري پروگرام شامل آهن.

حوالا

↑ Prata, Ndola (2007). "The need for family planning". Population and Environment 28 (4–5): 212–222. doi:10.1007/s11111-007-0042-9.
↑ "What services do family planning clinics provide?". NHS.
↑ World Health Organization. (n.d.). Sexual and Reproductive Health. Retrieved on 30 October 2019.
↑ Center for Nutrition Policy and Promotion. "Expenditures on Children by Families, 2007". United States Department of Agriculture. {{cite web}}: |author= has generic name (help); Missing or empty |url= (help)
↑ "Maternal mortality". World Health Organization.
↑ "Healthy Timing and Spacing of Pregnancy". USAID. {{cite web}}: Missing or empty |url= (help)
↑ Tsui, A. O (2010). "Family Planning and the Burden of Unintended Pregnancies". Epidemiologic Reviews.
↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named unfpa1

[1] Prata, Ndola (2007). "The need for family planning". Population and Environment 28 (4–5): 212–222. doi:10.1007/s11111-007-0042-9.

[UKNHS-2] "What services do family planning clinics provide?". NHS.

[WHOFP-3] World Health Organization. (n.d.). Sexual and Reproductive Health. Retrieved on 30 October 2019.

[USDAChildExpense-4] Center for Nutrition Policy and Promotion. "Expenditures on Children by Families, 2007". United States Department of Agriculture. {{cite web}}: |author= has generic name (help); Missing or empty |url= (help)

[who.int-5] "Maternal mortality". World Health Organization.

[USAIDHTSP-6] "Healthy Timing and Spacing of Pregnancy". USAID. {{cite web}}: Missing or empty |url= (help)

[pmid20570955-7] Tsui, A. O (2010). "Family Planning and the Burden of Unintended Pregnancies". Epidemiologic Reviews.

[unfpa1-8] حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named unfpa1

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]