مواد ڏانھن هلو

جين آسٽن

هي هڪ بهترين مضمون آهي. وڌيڪ تفصيل لاءِ ٺِڙڪ (ڪلڪ) ڪيو.
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان

Jane Austen

Watercolour-and-pencil portrait of Jane Austen
Portrait, ت. 1810[lower-alpha 2]
حياتياتي معلومات
ڄمڻ
16 ڊسمبر 1775(1775-12-16)
Steventon, Hampshire, England
وفات
18 جولاءِ 1817(1817-07-18) (عمر 41 سال)
Winchester, Hampshire, England
آرامگاه
Winchester Cathedral, Hampshire
پيشو
Novelist
دور
Georgian (Regency era)
صنف
علمي ۽ ادبي زندگي
تعليمReading Abbey Girls' School (1785–1786)
سرگرم سال1787–1817

خاندان

مائٽFamily and ancestry
صحيح
Signature from Austen's 1817 will
وڪيذريعات تي جين آسٽن بابت مواد


جين آسٽن (انگريزي: Jane Austen؛ ost-IN-,_-AW-stin؛ پيدائش: 16 ڊسمبر 1775ع، وفات: 18 جولاءِ 1817ع) هڪ انگريز ناول نگار هئي، جيڪا پنھنجي ڇھن ناولن لاءِ مشھور آهي، جيڪا 18هين صدي جي آخر ۾ انگريز زميندار اشرافي طبقي (landed gentry) جي سماجي زندگي، رسم رواج ۽ اخلاقي قدرن تي تنقيدي نظر پيش ڪن ٿا.[3]

آسٽن جي ناولن ۾ اڪثر ڪري ان ڳالهه جو جائزو ورتو ويو آهي ته ڪيئن عورتون هڪ سٺي سماجي حيثيت ۽ معاشي تحفظ حاصل ڪرڻ لاءِ شادي تي ڀاڙين ٿيون. سندس لکڻيون اڻويھين صديءَ جي ادبي حقيقت نگاري (realism) ڏانهن ٿيندڙ منتقليءَ جو حصو آهن ۽ ارڙهين صديءَ جي پوئين اڌ ۾ مقبول "جذباتي ناولن" تي هڪ اڻ سڌي تنقيد پڻ آهن.[4][lower-alpha 3]سماجي تبصري، حقيقت نگاري، حاضر دماغي ۽ طنزيه انداز جو استعمال کيس نقادن ۽ عالمن وٽ وڏي مڃتا ڏياري آهي.

آسٽن 22 سالن جي عمر کان اڳ ئي اهم ناول لکي ورتا هئا، پر سندس ڪم 35 سالن جي عمر تائين شايع نه ٿي سگهيو. بغير نالي جي شايع ٿيندڙ ناولن، "سينس اينڊ سينسيبلٽي" (1811ع)، "پرائڊ اينڊ پريجوڊائس" (1813ع)، "مينسفيلڊ پارڪ" (1814ع) ۽ "ايما" (1815ع) کي معتدل ڪاميابي ملي، پر انهن کيس سندس حياتيءَ ۾ عوامي شهرت نه ڏياري. هن ٻه وڌيڪ ناول، "نارٿئنگر ائبِي" (Northanger Abbey) ۽ "پرسوئيشن" (Persuasion) پڻ لکيا، جيڪا ٻئي سندس وفات کانپوءِ 1817ع ۾ شايع ٿيا ۽ هڪ ٻيو ناول لکڻ شروع ڪيو جنهن جو نالو بعد ۾ "سينڊيٽن" (Sanditon) رکيو ويو، پر سندس وفات وقت اهو اڻپورو رهجي ويو. هن پنهنجي پويان ننڍپڻ جي لکڻين جا ٽي جلد (مسودن جي صورت ۾)، خطن تي ٻڌل مختصر ناول، "ليڊي سوسن" (Lady Susan) ۽ اڻپورو ناول "دا واٽسنز" (The Watsons) پڻ ڇڏيا.

سندس وفات کان وٺي آسٽن جا ناول گهٽ ئي وقت لاءِ ڇپجڻ کان رهيا آهن (يعني اهي مسلسل ڇپجندا رهيا آهن). سندس شهرت ۾ هڪ اهم تبديلي 1833ع ۾ آئي، جڏهن اهي ناول رچرڊ بينٽلي جي "اسٽينڊرڊ ناول" واري سلسلي ۾ ٻيهر شايع ڪيا ويا (جن ۾ فرڊيننڊ پڪرنگ جون تصويرون شامل هيون ۽ اهي هڪ سيٽ طور وڪرو ڪيا ويا). آهستي آهستي انهن کي وڏي مڃتا ۽ مقبوليت ملي. سال 1869ع ۾ سندس ڀائٽي "اَ ميموئر آف جين آسٽن" شايع ڪيو. سندس ڪم ڪيترن ئي تنقيدي مضمونن لاءِ الهام جو ذريعو رهيو آهي ۽ ڪيترن ئي ادبي مجموعن ۾ شامل ڪيو ويو آهي.

سندس ناولن کي اڪثر ڪري فلم ۽ ٽيليويزن لاءِ ڊرامائي شڪل ڏني وئي آهي. قابل ذڪر فلمي موافقتن (adaptations) ۾ "پرائيڊ اينڊ پريجوڊائس" (1940)، "سينس اينڊ سينسيبلٽي" (1995)، "ايما" (1996)، "مينسفيلڊ پارڪ" (1999)، "برائيڊ اينڊ پريجوڊائس" (2004)، "پرائيڊ اينڊ پريجوڊائس" (2005)، "لو اينڊ فرينڊشپ" (2016) ۽ "ايما" (2020) شامل آهن. ٽيليويزن لاءِ ڪيل نمايان موافقتن ۾ "پرسوئيشن" (1995)، "پرائيڊ اينڊ پريجوڊائس" (1995)، ناٿئنگر ائبي" (2007)، "پرسوئيشن" (2007)، "لوسٽ ان آسٽن" (2008)، "سينس اينڊ سينسيبلٽي" (2008)، "ايما" (2009) ۽ "سئنڊيشن" (2023-2019) شامل آهن.

ادبي انداز

[سنواريو]

آسٽن جي ناولن ۾ اڪثر عورتن جي سماجي حيثيت ۽ معاشي تحفظ لاءِ شادي تي دارومدار کي موضوع بڻايو ويو آهي.[6] سندس ڪم 18هين صدي جي ”ناول آف سينسيبليٽي“ تي تنقيد پڻ سمجهيا وڃن ٿا ۽ 19هين صدي جي ادبي حقيقت نگاري ڏانهن منتقلي جو اهم حصو آهن.[7] سماجي تبصرو، حقيقت نگاري، حاضر جوابي ۽ طنز سندس لکڻين کي نقادن ۽ عالمن ۾ وڏي اهميت ڏني.[8]

اهم ناول

[سنواريو]

جين آسٽن نوجواني ۾ ئي لکڻ شروع ڪيو ۽ 22 سالن جي عمر کان اڳ پنهنجا وڏا ناول لکي چڪي هئي، پر سندس ڪتاب 35 سالن جي عمر کان پوءِ شايع ٿيڻ شروع ٿيا.[9] سندس اهم ناولن ۾ شامل آهن:

هن هڪ نامڪمل ناول سينڊيٽن پڻ شروع ڪيو، جيڪو سندس وفات سبب مڪمل نه ٿي سگهيو.[10]

اشاعت ۽ شهرت

[سنواريو]

سندس ناول شروعات ۾ گمنام طور شايع ٿيا ۽ زندگي دوران معتدل ڪاميابي حاصل ڪئي، پر کيس وڏي عوامي شهرت وفات کان پوءِ ملي.[11] 1833 ۾ سندس ناولن کي ٻيهر شايع ڪيو ويو، جنهن سان سندس ادبي شهرت ۾ وڏو اضافو ٿيو.[12] 1869 ۾ سندس ڀائيٽي A Memoir of Jane Austen شايع ڪيو، جنهن سندس زندگي ۽ ڪم بابت وڌيڪ ڄاڻ مهيا ڪئي.[13]

اثر ۽ موافقت

[سنواريو]

جين آسٽن جي ناولن تان ڪيترائي فلمي ۽ ٽي وي موافقتون تيار ڪيون ويون آهن، جن ۾ پرائيڊ اينڊ پريجوڊس (1940 فلم)، سينس اينڊ سينسيبليٽي (1995 فلم)، پرائيڊ اينڊ پريجوڊس (2005 فلم)، ايما (2020 فلم) ۽ لوو اينڊ فرينڊشپ (2016 فلم) شامل آهن.[14] سندس ڪم عالمي ادب ۾ اهم حيثيت رکن ٿا ۽ ڪيترين ادبي مجموعن ۾ شامل ڪيا ويا آهن.[15]

حوالا

[سنواريو]
  1. Kirkham (2005), 68–72.
  2. ↑ Kirkham (2005), 68–72.
  3. ↑ Encyclopaedia Britannica – Jane Austen.
  4. ↑ Grundy (2014), 195–197
  5. ↑ MacDonagh (1991), 65, 136–137.
  6. ↑ English literature studies.
  7. ↑ History of English literature.
  8. ↑ Literary criticism sources.
  9. ↑ Jane Austen biography sources.
  10. ↑ Literary manuscripts archives.
  11. ↑ Publishing history records.
  12. ↑ Richard Bentley Standard Novels series.
  13. ↑ Victorian literary biographies.
  14. ↑ Film adaptation databases.
  15. ↑ World literature anthologies.
  1. The original is unsigned but was believed by the family to have been made by Austen's sister Cassandra and remained in the family until 1920 with a signed sketch by Cassandra. The original sketch, according to relatives who knew Jane Austen well, was not a good likeness.[1]
  2. ↑ The original is unsigned but was believed by the family to have been made by Austen's sister Cassandra and remained in the family until 1920 with a signed sketch by Cassandra. The original sketch, according to relatives who knew Jane Austen well, was not a good likeness.[2]
  3. ↑ Oliver MacDonagh says that Sense and Sensibility "may well be the first English realistic novel" based on its detailed and accurate portrayal of what he calls "getting and spending" in an English gentry family.[5]
حوالي جي چڪ: "lower-alpha" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ <ref> آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ <references group="lower-alpha"/> نہ مليو