جوزف ھيڊن
| جوزف هيڊن | |
|---|---|
[[File: |frameless|alt=]]جوزف هيڊن جو هڪ پورٽريٽ (1791ع). | |
| پيدائش | 31 مارچ 1732 |
| وفات | 31 مئي 1809 (77 سال) |
| قوميت | آسٽريائي |
| پيشو | موسيقار (Composer) |
| شھرت جو ڪارڻ | سمفوني جو پيءُ، اسٽرنگ ڪوارٽيٽ جو پيءُ |
| تحريڪ | ڪلاسيڪل دور |
فرانز جوزف هيڊن (Franz Joseph Haydn) ڪلاسيڪل دور جو هڪ بااثر آسٽريائي موسيقار هو. هن موسيقيءَ جي صنفن، جهڙوڪ "اسٽرنگ ڪوارٽيٽ" ۽ "پيانو ٽريو" جي ارتقا ۾ مرڪزي ڪردار ادا ڪيو. موسيقيءَ ۾ سندس وڏي حصي جي ڪري کيس "سمفني جو پيءُ" ۽ "اسٽرنگ ڪوارٽيٽ جو پيءُ" سڏيو ويندو آهي.
شروعاتي زندگي ۽ ڪيريئر
[سنواريو]هيڊن هڪ غريب گهراڻي ۾ پيدا ٿيو. هن پنهنجي ڪيريئر جي شروعات ويانا جي سينٽ اسٽيفن ڪيٿيڊرل ۾ ڪورس ڳائڻي (Chorister) طور ڪئي. ڪجهه عرصو آزاد موسيقار طور سخت محنت ڪرڻ کانپوءِ، کيس هنگريءَ جي امير ايسٽرهازي خاندان (Esterházy family) وٽ ميوزڪ ڊائريڪٽر طور ملازمت ملي، جتي هن پنهنجي زندگيءَ جو وڏو حصو گذاريو.
هيڊن اتي پنهنجو آرڪيسٽرا رکندو هو، پر ٻين موسيقارن کان پري هجڻ ڪري هن کي پنهنجو الڳ ۽ اصلي (Original) انداز اختيار ڪرڻو پيو. هن چيو هو ته: "مان ٻين کان الڳ هئس، تنهنڪري مونکي اصلي بڻجڻ تي مجبور ڪيو ويو." هن جي موسيقي سڄي يورپ ۾ مشهور ٿي وئي ۽ هو پنهنجي دور جو سڀ کان وڌيڪ مشهور موسيقار بڻجي ويو.
لنڊن جا دورا ۽ آخري سال
[سنواريو]1790ع ۾ پنهنجي سرپرست نڪولس ايسٽرهازي جي وفات کانپوءِ، هيڊن آزاد ٿيو ۽ لنڊن جو سفر ڪيو، جتي هن کي وڏي مقبوليت ملي. هن پنهنجي زندگيءَ جا آخري سال ويانا ۾ گذاريا. صحت جي خرابيءَ سبب هن آخري سالن ۾ موسيقي لکڻ ڇڏي ڏني هئي. هو 1809ع ۾ 77 سالن جي عمر ۾ ويانا ۾ وفات ڪري ويو.
دوستي ۽ شاگرد
[سنواريو]هيڊن موزارٽ (Mozart) جو ويجهو دوست ۽ مرشد هو، جڏهن ته بيٿوون (Beethoven) هن جو شاگرد رهيو. هن جو ننڍو ڀاءُ مائيڪل هيڊن پڻ هڪ مشهور موسيقار هو.