جنسي طور منتقل ٿيندڙ انفيڪشن
| جنسي طور منتقل ٿيندڙ انفيڪشن (STI) | |
|---|---|
| فائل:STD prevention icon.svg | |
| ايس-ٽي-آئي (STI) کان بچاءُ جون علامتون. | |
| مھارت | infectious diseases |
| آثار | پيشاب يا جنسي عضون مان خارج ٿيندڙ مواد، زخم، پيٽ جي هيٺئين حصي ۾ سور. |
| ڪارڻ | بيڪٽيريا، وائرس، يا پاراسائٽس (جنسي سرگرمي ذريعي). |
| پرھيز | محفوظ جنس، ڪنڊوم جو استعمال، ويڪسينيشن. |
جنسي طور منتقل ٿيندڙ انفيڪشن (STI)، جنهن کي جنسي بيماري (STD) پڻ چيو ويندو آهي، هڪ اهڙو انفيڪشن آهي جيڪو جنسي سرگرميءَ ذريعي پکڙجي ٿو. ان ۾ ويجنل، اينل (Anal)، ۽ اورل سيڪس شامل آهن. اڪثر صورتن ۾، شروع ۾ ڪي به علامتون ظاهر نه ٿينديون آهن، جنهن ڪري اڻ ڄاڻائيءَ ۾ هي انفيڪشن ٻين ڏانهن منتقل ٿيڻ جو خطرو وڌي ويندو آهي.
قسمن جي درجي بندي
[سنواريو]ايس-ٽي-آئي (STI) مختلف جاندارن جي ڪري ٿي سگهن ٿا:
- بيڪٽيريل (Bacterial): ڪليمايڊيا (Chlamydia)، سوزاڪ (Gonorrhea)، ۽ آتشڪ (Syphilis). اهي عام طور تي قابلِ علاج آهن.
- وائرل (Viral): جينٽيل هربس (Genital herpes)، ايڇ-آئي-وي/ايڊز (HIV/AIDS)، ۽ ايڇ-پي-وي (HPV). ايڊز ۽ هربس مڪمل طور تي لاعلاج آهن، پر انهن کي ڪنٽرول ڪري سگهجي ٿو.
- پاراسائٽڪ (Parasitic): ٽرائيڪومونياسس (Trichomoniasis).
بچاءُ ۽ علاج
[سنواريو]محفوظ جنسي عمل ذريعي انهن انفيڪشنز کان بچي سگهجي ٿو:
- ڪنڊوم جو استعمال: هي انفيڪشن جي منتقليءَ کي ڪافي حد تائين روڪي ٿو.
- ويڪسينيشن: هيپاٽائيٽس B ۽ ايڇ-پي-وي (HPV) جي ويڪسين دستياب آهي.
- علاج: اڪثر بيڪٽيريل انفيڪشن اينٽي بائيوٽڪس سان ختم ڪري سگهجن ٿا، پر ان لاءِ بروقت تشخيص ضروري آهي.
عالمي صورتحال ۽ سماجي اثر
[سنواريو]2015ع جي انگن اکرن موجب، دنيا ۾ اٽڪل 1.1 بلين ماڻهو ايڇ-آئي-وي کان علاوه ٻين جنسي انفيڪشنز ۾ مبتلا هئا. انهن بيمارين سان گڏ سماجي شرم (Stigma) ۽ بدنامي جو احساس جڙيل هوندو آهي، جنهن ڪري ڪيترائي ماڻهو علاج ڪرائڻ کان ڪيٻائيندا آهن. ترقي يافته ملڪن ۾ ٽيسٽ جي سهولت عام آهي، پر ترقي پذير ملڪن ۾ اڃا تائين تشخيصي سهولتن جي کوٽ آهي.