تنت
تنت يا عصب (Nerve) تنتن جي تندن (fibers) جو هڪ بنڊل آهي، جيڪو هڪ ڪيبل وانگر هوندو آهي. انهن تندن کي ايڪسون (Axon) چيو ويندو آهي. تاريخي طور تي، تنتن کي پريفرل نرووس سسٽم (Peripheral nervous system) جو بنيادي يونٽ سمجهيو ويندو آهي. هڪ تنت بجليائي-ڪيميائي لهرن (electrochemical impulses) کي گذرڻ لاءِ رستو فراهم ڪري ٿي، جن کي ايڪشن پوٽينشل چيو ويندو آهي. اهي لهرون ايڪسون جي ذريعي جسم جي عضون تائين پهچن ٿيون، يا حسي تنتن (Sensory nerves) جي صورت ۾، عضون کان واپس مرڪزي تنتي نظام (Central nervous system) تائين معلومات پهچائين ٿيون. هر ايڪسون هڪ انفرادي نيورون (Neuron) جو حصو هوندو آهي، جنهن سان گڏ مددگار گھرڙا جهڙوڪ شوان سيلز (Schwann cells) پڻ هوندا آهن، جيڪي ايڪسون تي مائيلين (myelin) جي هڪ تهه چڙهائيندا آهن.
تنت جي بناوت
[سنواريو]هڪ تنت جي اندروني بناوت مختلف تهن تي ٻڌل هوندي آهي:
- اينڊو نيوريم (Endoneurium): هر ايڪسون هڪ سنئين ڳنڍيندڙ تاندورن واري تهه سان ڍڪيل هوندو آهي.
- فيسڪلز (Fascicles): جڏهن ڪيترائي ايڪسون پاڻ ۾ گڏجي هڪ بنڊل ٺاهيندا آهن، ته ان کي فيسڪل چيو ويندو آهي.
- پيري نيوريم (Perineurium): هر فيسڪل جي مٿان موجود حفاظتي تهه کي پيري نيوريم چئجي ٿو.
- ايپي نيوريم (Epineurium): سڄي تنت کي ٻاهران ڍڪيندڙ مضبوط تهه کي ايپي نيوريم چيو ويندو آهي.
تنتي گھرڙن (Neurons) کي وڌيڪ ٻن مکيه قسمن ۾ ورهايو ويو آهي:
- حسي نيورون (Sensory neurons): جيڪي حواس کان دماغ تائين پيغام پهچائين ٿا.
- موٽر نيورون (Motor neurons): جيڪي دماغ کان عضون تائين پيغام کڻي وڃن ٿا.
مرڪزي تنتي نظام (Central nervous system) ۾ اهڙي قسم جي ساختن کي تنت جي بدران نرو ٽريڪٽس (Nerve tracts) سڏيو ويندو آهي.