مواد ڏانھن هلو

بوجمبورا

بوجمبورا
Bujumbura

مقامی اچار: بوژومبورا
مٿان کان، گهڙيال جي ابتڙ کاٻي پاسي: بوجمبورا جو شهري منظر، آزاديءَ جي سورمن جي يادگار، ريگينا منڊي ڪيٿيڊرل، ٽانگانيڪا ڍنڍ
Official seal of بوجمبورا  Bujumbura
Seal
عرفي نالو
بوجمبورا  Bujumbura is located in Burundi
بوجمبورا  Bujumbura
بوجمبورا
Bujumbura
Coordinates: 3°21′46″S 29°21′56″E / 3.36278°S 29.36556°E / -3.36278; 29.36556
ملڪ برونڊي
صوبوبوجمبورا صوبو
قيام1871
حڪومت
• گورنرالوئيس ندايڪينگوروڪيي
ايراضي
• شھري
127 km2 (49 sq mi)
آبادي
 (2023)[1]
• ڪل374809
• ڪثافتي درجوبرونڊي جي موجوده پنجن صوبن مان بوجمبورا صوبو آباديءَ جي گهاٽائيءَ ۾ پهرين نمبر تي آهي، جنهن ڪري اهو ملڪ جو سڀ کان وڌيڪ گهاٽي آبادي وارو صوبو آهي.
شهري1143202
• شهري ڪثافتauto
وقتي علائقوUTC+2 (سي اي ٽي)
ڊائلنگ ڪوڍ22
آبهواAw
ويب سائيٽwww.mairiebujumbura.gov.bi

بوجمبورا (فرينچ ۽ ڪرونڊي ٻولين ۾ اچار: بوژومبورا)(انگريزي ۾ Bujumbura)، جنهن جو اڳوڻو نالو اسومبورا هو، برونڊي جي اقتصادي گاديءَ جو هنڌ، اڳوڻي سياسي گاديءَ جو هنڌ، سڀ کان وڏو شهر ۽ مکيه بندرگاهه آهي. ملڪ جي اهم برآمدي شين مان گهڻي ڀاڱي ڪافي، ان سان گڏ ڪپهه ۽ ٽين جي معدني خام مال جي روانگي هن بندرگاهه وسيلي ٿيندي آهي.

بوجمبورا اڳ ۾ ملڪ جي سياسي گاديءَ جو هنڌ پڻ هو. ڊسمبر 2018ع جي پڇاڙيءَ ۾ برونڊي جي صدر پيئر نڪورونزيزا اعلان ڪيو ته هو 2007ع ۾ ڪيل واعدي تي عمل ڪندي گيٽيگا کي ان جي اڳوڻي سياسي گاديءَ واري حيثيت واپس ڏيندو، جڏهن ته بوجمبورا ملڪ جي اقتصادي گاديءَ جو هنڌ ۽ واپار جو مرڪز رهندو. برونڊي جي پارليامينٽ ۾ ٿيل ووٽنگ ذريعي 16 جنوري 2019ع تي اها تبديلي باضابطا طور منظور ڪئي وئي. 2025ع جي پڇاڙيءَ تائين سرڪاري ادارن جي منتقليءَ جو عمل اڃا جاري هو، جيتوڻيڪ شروعاتي طور ان جي 2022ع تائين مڪمل ٿيڻ جو اندازو لڳايو ويو هو.[3][اپڊيٽ گھربل آھي]

تاريخ

[سنواريو]


بوجمبورا شروعات ۾ هڪ ننڍڙو ڳوٺ هو، جيڪو 1889ع ۾ جرمن اوڀر آفريڪا جي هڪ فوجي چوڪي بڻجڻ کان پوءِ آهستي آهستي وڌي شهر جي صورت اختيار ڪري ويو. پهرين عالمي جنگ کان پوءِ ان کي بيلجيم جي انتظام هيٺ قومن جي جماعت جي مينڊيٽ واري علائقي روانڊا-اورونڊي جو انتظامي مرڪز ۽ عملي طور گاديءَ جو هنڌ بڻايو ويو. 1962ع ۾ برونڊي جي آزاديءَ وقت شهر جو نالو اسومبورا مان بدلائي بوجمبورا رکيو ويو.[4] آزاديءَ کان پوءِ بوجمبورا ملڪ جي ٻن مکيه نسلي گروهن وچ ۾ بار بار ٿيندڙ ويڙهه جو مرڪز رهيو. 1990ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ برونڊي جي گهرو ويڙهه دوران هوتو مليشيائن جو مقابلو گهڻو ڪري ٽوٽسي اثر هيٺ رهندڙ برونڊي جي فوج سان ٿيندو رهيو.

1990ع واري ڏهاڪي جي گهرو ويڙهه دوران برونڊي جي ٻن مکيه نسلي گروهن وچ ۾ ٿيندڙ ويڙهه سبب شهر جون اسپتالون، انتظامي عمارتون، برونڊي يونيورسٽي ۽ ٻيا اسڪول تباهه ٿيا، جنهن سان مقامي معيشت کي سخت نقصان پهتو. بيلجيمي نوآبادياتي دور پڻ شهر جي مرڪزي حصي جي اڏاوتي بناوٽ تي نمايان اثر ڇڏيو. ويهين صديءَ جي پهرئين اڌ دوران يورپ ۾ مقبول اڏاوتي طرزن ۾ ڪيتريون عمارتون تعمير ڪيون ويون، جن ۾ جديديت ۽ آرٽ ڊيڪو جا عنصر شامل هئا؛ انهن مان ڪيتريون عمارتون اڄ به شهر جي تاريخي مرڪز ۾ ڏسي سگهجن ٿيون.[5]

جاگرافي

[سنواريو]
ٽانگانيڪا ڍنڍ

بوجمبورا ٽانگانيڪا ڍنڍ جي اتر-اوڀر واري ڪناري تي واقع آهي، جيڪا دنيا جي ٻي سڀ کان اونهي ڍنڍ آهي؛ ان کان وڌيڪ اونهي رڳو بائيڪال ڍنڍ آهي. شهر روزِيزي درياهه جي ڇوڙ وٽ پڻ واقع آهي، جڏهن ته ننڍا موتيمبوزي، نتاهانگوا، موها ۽ ڪانيوشا درياهه پڻ شهر ۽ ان جي ڀرپاسي مان وهن ٿا.

آبهوا

[سنواريو]

بوجمبورا ۾ اڀرندي ساوانا آبهوا (ڪوپن: Aw) آهي،[6] جيڪا گرم نيم خشڪ آبهوا (BSh) جي حد سان لڳندڙ آهي. هتي برساتي ۽ خشڪ موسمون واضح طور الڳ آهن؛ برساتي موسم آڪٽوبر کان اپريل تائين رهي ٿي. خط استوا جي ويجهو هجڻ سبب شهر جي سراسري گرمي پد ۾ سڄي سال دوران تمام ٿورو فرق اچي ٿو، جيتوڻيڪ شهر جي اوچائي پڻ گرمي پد تي اثرانداز ٿئي ٿي. وڌ ۾ وڌ گرمي پد لڳ ڀڳ 29 °C (84 °F) ۽ گهٽ ۾ گهٽ گرمي پد لڳ ڀڳ 19 °C (66 °F) رهي ٿو.

موسمي رڪارڊ : بوجمبورا (1991–2020، انتهائي رڪارڊ 1950–هاڻوڪو)
مھينو جنور: فبرو: مارچ اپريل مئي جون جولاء آگسٽ سيپ: آڪٽو: نومبر ڊسمبر سال
وڌ ۾ وڌ رڪارڊ°C (°F) 34.6
(94.3)
35.0
(95)
34.0
(93.2)
35.0
(95)
32.0
(89.6)
32.0
(89.6)
33.0
(91.4)
33.0
(91.4)
35.5
(95.9)
34.3
(93.7)
33.8
(92.8)
34.8
(94.6)
35.5
(95.9)
اوچي پد جي
سراسري°C (°F)
28.5
(83.3)
28.5
(83.3)
28.6
(83.5)
28.3
(82.9)
28.6
(83.5)
28.9
(84)
28.8
(83.8)
29.8
(85.6)
30.3
(86.5)
29.7
(85.5)
28.3
(82.9)
28.2
(82.8)
28.9
(84)
روزاني سراسري°C (°F) 23.7
(74.7)
23.7
(74.7)
23.8
(74.8)
23.7
(74.7)
23.7
(74.7)
23.2
(73.8)
23.0
(73.4)
24.0
(75.2)
24.8
(76.6)
24.6
(76.3)
23.8
(74.8)
23.7
(74.7)
23.8
(74.8)
گھٽ پد جي
سراسري°C (°F)
18.9
(66)
18.9
(66)
18.9
(66)
19.1
(66.4)
18.7
(65.7)
17.4
(63.3)
17.1
(62.8)
18.1
(64.6)
19.3
(66.7)
19.5
(67.1)
19.2
(66.6)
19.1
(66.4)
18.7
(65.7)
گھٽ ۾ گھٽ
رڪارڊ°C (°F)
14.0
(57.2)
15.4
(59.7)
14.7
(58.5)
15.1
(59.2)
16.2
(61.2)
13.9
(57)
11.8
(53.2)
13.0
(55.4)
14.3
(57.7)
14.0
(57.2)
15.9
(60.6)
15.0
(59)
11.8
(53.2)
سراسري بارش

mm (inches)

95
(3.74)
102
(4.02)
122
(4.8)
135
(5.31)
55
(2.17)
8
(0.31)
4
(0.16)
12
(0.47)
42
(1.65)
90
(3.54)
142
(5.59)
115
(4.53)
935
(36.81)
Average rainy days (≥ 1 mm) 13 12 15 16 7 1 0 1 5 11 17 16 114
نسبتي گھم جي سراسري

(%)

77 75 78 79 76 67 63 60 62 68 76 77 72
اس جي ماھوار
وقت جي سراسري
167.4 158.2 176.7 165.0 210.8 255.0 272.8 251.1 213.0 189.1 150.0 164.3 2,373.4
اس جي وقت جي
روزاني سراسري
5.4 5.6 5.7 5.5 6.8 8.5 8.8 8.1 7.1 6.1 5.0 5.3 6.5
Source #1: عالمي موسمياتي تنظيم[7]

ذريعو #2: جرمن موسمياتي سروس (سراسري گرمي پد 1950–1990، گهم 1953–1990 ۽ اُس 1951–1990)[8]

[9] [10] [11]

انتظام

[سنواريو]
بوجمبورا جو مرڪزي شهر
ٽانگانيڪا ڍنڍ جي اترئين ڪناري تي بوجمبورا جو سامونڊي ڪنارو

بوجمبورا جو انتظام هڪ ڪميونٽي ڪائونسل ۽ ڪميونٽي منتظم هلائين ٿا. 2025ع تائين شهر کي وڌيڪ ٽن ڪميونن يا پاڙن ۾ ورهايو ويو هو، جن مان هر هڪ جي پنهنجي ڪائونسل ۽ ڪائونسل سربراهه هوندو هو.[12]

2025ع کان اڳ انهن ٽن ڪميونن مان هر هڪ 2014ع جي انتظامي نئين سر ترتيب هيٺ اڳوڻين 13 ڪميونن مان ٺهيل هو، جيڪي هاڻي ذيلي ڪميونون آهن؛ اهي اڳتي وري ڳوٺن يا علائقن ۾ ورهايل هيون.[13]

  • موها ڪميون
    • ڪانيوشا
      • پاڙا: گيسيو-نياباراندا، گيسيو، موساما I، موساما II، موساما III، موساما IV، موساما V، نيابوگيٽي، ڪيزينگوي-بيهارا، نڪينگا-بوسورو، روزيبا، ڪاجيجي
    • ڪينيندو
      • پاڙا: ڪيبينگا، ڪينانيرا I، ڪينانيرا II، ڪينانيرا III، ڪينانيرا IV، ڪينيندو، زائيميٽ-او اي يو
    • موساگا
      • پاڙا: گاسيڪيبوئي-گيڪوٽو، گيتاراموڪا، ڪاميسا، ڪينانيرا I، ڪينانيرا II
  • موڪازا ڪميون
    • بوئينزي
      • پاڙا: I، II، III، IV، V، VI، VII
    • بويزا
      • پاڙا: بويزا I، بويزا II، بويزا III، بويزا IV، ڪويجابي I، ڪويجابي II، ڪويجابي III
    • نياڪابيگا
      • پاڙا: ڪيگواتي، نياڪابيگا I، نياڪابيگا II، نياڪابيگا III
    • روهيرو
      • پاڙا: مرڪزي شهر، روهيرو I - گاتوڪي، ڪابوندو، موتانگا-ڏکڻ - سوروريزو، ايشياٽيڪ، آءِ اين ايس ايس، روهيرو II، ڪريري-ووگيزو
  • نتاهانگوا ڪميون
    • بوٽيريري
      • پاڙا: بوٽيريري I، بوٽيريري II A، بوٽيريري II B، ڪابوسا، ڪيانگي، مارامويا، موبوني، موگارورو، ڪيانگي
    • سيبيٽوڪي
      • پاڙا: I، II، III، IV، V، VI، VII
    • گيهوسها
      • پاڙا: گاسيني، گيهوسها، گيڪونگو، ڪيگوبي، موتانگا-اتر، موياگا، نياباگيري، تابا، وِنٽيريڪوا
    • ڪامينگي
      • پاڙا: گيڪيزي، گيٽورو، هيها، ڪاوومو، ميرانگو I، ميرانگو II، سونگا، تيزا، ٽوينيوني
    • ڪيگوبي
      • پاڙا: ڪيگوبي اتر، ڪيگوبي ڏکڻ
    • ڪيناما
      • پاڙا: بوبانزا، بوهينيوزا، بوڪيراسازي I، بوڪيراسازي II، بوروري، ڪاراما، گيٽيگا، ڪانگا، مورامويا، موئينگا، نگوزي، روئيگي، سوڪارٽي
    • نگاگارا
      • پاڙا: I، II، III، IV، V، VI، VII، VIII، IX، صنعتي علائقو

معيشت

[سنواريو]
بوجمورا مارڪيٽ جو منظر

بوجمبورا بندرگاهه ٽانگانيڪا ڍنڍ جو سڀ کان وڏو بندرگاهه آهي.[14] برونڊي سمنڊ تائين رسائي لاءِ پاڙيسري ملڪن تي ڀاڙي ٿو. سامان روانڊا وسيلي رستي سان، يا ڍنڍ رستي ۽ پوءِ تنزانيا، ڪانگو يا زامبيا وسيلي روڊ يا ريل رستي منتقل ڪري سگهجي ٿو. برونڊي جي ٻاهرين واپار جو لڳ ڀڳ 80 سيڪڙو آخري ٽن رستن وسيلي، بوجمبورا بندرگاهه استعمال ڪندي، منتقل ٿئي ٿو.[15] بندرگاهه جهاز يا ٽرڪ ذريعي ايندڙ ۽ ويندڙ برآمدات ۽ درآمدات جي وصولي ۽ ترسيل سنڀالي ٿو. 2011ع تائين بندرگاهه تي سنڀاليل سامان مان 90 سيڪڙو کان وڌيڪ درآمدي هو، جنهن مان لڳ ڀڳ 60 سيڪڙو جهازن ۽ 40 سيڪڙو ٽرڪن ذريعي آيو.[16]

بوجمبورا مرڪزي مارڪيٽ شهر جي وچ ۾ روگاسوري ايونيو تي واقع هئي. برونڊي ۾ 1993ع جي نسلي تشدد دوران ماڻهو شهر جي مرڪز کان پري وڃڻ کان وڌيڪ پاسو ڪرڻ لڳا، جنهن سبب ڀرپاسي جي مارڪيٽن جو ڪاروبار مرڪزي مارڪيٽ ڏانهن منتقل ٿيو.[حوالو گهربل] 27 جنوري 2013ع جي صبح جو مرڪزي مارڪيٽ ۾ شديد باهه لڳي.[17] هنگامي خدمتن جي ڪمزور ردعمل سبب باهه ڪيترن ڪلاڪن تائين جاري رهي، جنهن سان مقامي واپار کي وڏو ڌڪ لڳو. سوين مقامي ۽ پرڏيهي وڪڻندڙن جو سامان باهه ۽ رپورٽ ٿيل ڦرلٽ ۾ ضايع ٿيو.[18]

سياست

[سنواريو]

بوجمبورا جي ميئرن جي فهرست:

نالو عهدو سنڀاليو عهدو ڇڏيو نوٽ
جيرارڊ ڪيبيناڪانوا 1962 1967 [19]
ٽيرينس نديڪوماسابو 1967 1969
پِي ڪانيوني 1969
1976
1975
1977
چارلس ڪابونيوما 1976 1976
جووينال ماديريشا 1977 1979
جرمين نڪويريڪيي 1979 1981
لوسين ساڪوبو 1981 1987
ليونيداس نڊوريسيمپا 1987 1991
آرٿيمون مووييڪوري 1991 1992
اناتول ڪانيينڪيڪو 1992 1993
ليونس سينزينڪايو 1993 1994
پِي نتيانڪونڊيي 1994 2002
پونسين نيونگابو 2002 2005
سيلسٽين سيبوٽوما 2005 2007
الياس بوريگوري 2007 2007
ايورارڊ گيسواسوا ت.2008 2012 [20]
سائدي جوما ت.2012 2015 [21]
فريڊي مبونيمپا 2015 2020
جيمي هاتونگيمانا 2020 2025

نئين علائقائي ورهاست هيٺ بوجمبورا جي گورنرن جي فهرست:

نالو عهدو سنڀاليو عهدو ڇڏيو نوٽ
الوئيس ندايڪينگوروڪيي 2025 هاڻوڪو

<div class="thumb tnone" style="margin-left:auto; margin-right:auto; width:99%; max-width:اظھاري چُڪَ: اڻڄاتل لفظ px.px;">

بوجمبورا جو وسيع پينورامڪ منظر


رانديون

[سنواريو]

بوجمبورا ۾ شهر جو گهڻ-راندين وارو انتواري اسٽيڊيم واقع آهي. اهو گهڻو ڪري فٽبال مقابلن لاءِ استعمال ٿيندو آهي ۽ 22,000 سيٽن سان ملڪ جو سڀ کان وڏو اسٽيڊيم رهيو آهي.

شهر ۾ ڪيترائي باسڪيٽ بال ۽ ٽينس ڪورٽ پڻ آهن، ان سان گڏ اندروني ۽ ٻاهرين ترڻ جا ڪيترائي تلاءَ موجود آهن.

اسٽيڊيم کي فيفا فارورڊ منصوبي جي مالي مدد سان نئين سر سنواريو ويو ۽ 31 جنوري 2026ع تي باضابطا طور افتتاح ڪيو ويو.[22] فيفا موجب نئين سر تيار ڪيل اسٽيڊيم جي گنجائش 15,000 آهي ۽ هاڻي ان ۾ مصنوعي ميدان ۽ فلڊ لائيٽون موجود آهن.[23]

تعليم

[سنواريو]
بوجمبورا ۾ برونڊي يونيورسٽي جي ڪريري ڪيمپس جون عمارتون

برونڊي يونيورسٽي کان سواءِ بوجمبورا ۾ ٻيون به ڪيتريون يونيورسٽيون ۽ اعليٰ تعليمي ادارا آهن، جن ۾ شامل آهن:

  • هوپ آفريڪا يونيورسٽي
  • پيس اينڊ ريڪنسيليئيشن يونيورسٽي
  • گريٽ ليڪس يونيورسٽي
  • ٽانگانيڪا ڍنڍ يونيورسٽي
  • سپيريئر نارمل اسڪول
  • لوميئر ڊي بوجمبورا يونيورسٽي
  • بوجمبورا انٽرنيشنل يونيورسٽي
  • انٽرنيشنل يونيورسٽي آف ايڪواٽر
  • انٽرنيشنل ليڊرشپ يونيورسٽي آف بوجمبورا
  • نتاري روگامبا يونيورسٽي آف بوجمبورا
  • ساگيس ڊي آفريڪا يونيورسٽي آف بوجمبورا
  • مارٽن لوٿر ڪنگ يونيورسٽي
  • بوجمبورا سپيريئر انسٽيٽيوٽ آف ڊولپمينٽ
  • نيشنل اسڪول آف ايڊمنسٽريشن
  • نيشنل انسٽيٽيوٽ آف پبلڪ هيلٿ
  • سپيريئر انسٽيٽيوٽ آف بزنس مينيجمينٽ
  • سپيريئر انسٽيٽيوٽ آف انجنيئرز اينڊ ٽيڪنيڪل مئنيجرز اِن ڪمپيوٽر انجنيئرنگ، ٽيليڪميونيڪيشنز اينڊ ايڊوانسڊ ٽيڪنالاجيز

بوجمبورا ۾ ڪيترائي بين الاقوامي اسڪول پڻ آهن:

آمدورفت

[سنواريو]
بوجمبورا بين الاقوامي هوائي اڏو

بوجمبورا بين الاقوامي هوائي اڏو شهر جي ٻاهرئين حصي ۾ واقع آهي.

بوجمبورا ۾ عوامي آمدورفت گهڻو ڪري ٽيڪسين ۽ مني بسن تي مشتمل آهي، جن کي مقامي طور هاءِ ايس چيو ويندو آهي. عوامي آمدورفت جون گاڏيون عام طور اڇي ۽ نيري رنگ جون هونديون آهن.

مرڪزي مارڪيٽ جي مني بس اسٽيشن

بوجمبورا ۾ ٽيڪسيون سڄي شهر ۾ گهڻي تعداد ۾ ملن ٿيون ۽ انهن کي آمدورفت جو نسبتاً محفوظ ذريعو سمجهيو ويندو آهي. موٽر سائيڪل ٽيڪسيون ۽ سائيڪل ٽيڪسيون پڻ موجود آهن، پر اهي رڳو شهر جي ڪجهه حصن ۾ دستياب آهن.

ڊگهي فاصلي جي سفر لاءِ مقامي ماڻهو گهڻو ڪري مڪمل سائيز واريون هاءِ ايس وينون استعمال ڪندا آهن، جيڪي باقاعدي طور سڄي برونڊي ۾ هلن ٿيون. بوجمبورا جو مکيه بس ٽرمينل مرڪزي مارڪيٽ جي ڀرسان واقع آهي.

بوجمبورا ۾ ڪيترائي ڪلينڪ ۽ صوبي جون اهم اسپتالون واقع آهن، جن ۾ شامل آهن:

عبادتگاهون

[سنواريو]
ريگينا منڊي ڪيٿيڊرل

بوجمبورا جي عبادتگاهن ۾ گهڻو ڪري عيسائي گرجا گهر ۽ عبادتگاهون شامل آهن:

ان کان سواءِ شهر جي مختلف حصن ۾ مسلمانن جون مسجدون پڻ موجود آهن.

ثقافت

[سنواريو]

بوجمبورا جي اهم سياحتي ۽ ثقافتي ماڳن ۾ ڪيترائي عجائب گهر، پارڪ ۽ يادگار شامل آهن. شهر جي عجائب گهرن ۾ برونڊي ميوزيم آف لائيف ۽ برونڊي جيولوجيڪل ميوزيم شامل آهن. ويجهن ٻين اهم ماڳن ۾ روزيزي قومي پارڪ، موگيري ۾ ليونگسٽون-اسٽينلي يادگار شامل آهن، جتي ڊيوڊ ليونگسٽون ۽ هينري مورٽن اسٽينلي تنزانيا جي اوجيجي ۾ پنهنجي پهرين تاريخي ملاقات کان 14 ڏينهن پوءِ پهتا هئا. ان کان سواءِ صدارتي محل ۽ نيل درياهه جي سڀ کان ڏاکڻي شاخ جو چشمو پڻ هتي جي مشهور جڳهن مان آهي، جنهن کي مقامي طور نيل جو سرچشمو چيو ويندو آهي.

بوجمبورا آزاد هفتيوار ريڊيو پروگرام ايميجن برونڊي جو مرڪز پڻ هو، جيڪو ملڪ جو پهريون مقامي طور تي تيار ڪيل انگريزي ٻوليءَ جو پروگرام هو ۽ علائقي جي روزمره زندگيءَ بابت ڪهاڻين تي ڌيان ڏيندو هو. پروگرام سيپٽمبر 2010ع کان آگسٽ 2013ع تائين نشر ٿيو، ۽ ان جون رڪارڊنگون پروگرام جي ويب سائيٽ تي محفوظ ڪيون ويون.[25]

آبادي

[سنواريو]

2020ع کان 2025ع جي وچ واري عرصي لاءِ بوجمبورا کي آفريڪا جي چوٿين تيزيءَ سان وڌندڙ شهر طور پيشنگوئي ڪيو ويو، جنهن جي واڌ جي شرح 5.75 سيڪڙو ڄاڻائي وئي.[26]

جاڙن شهرن ۽ ڀينر شهرن

[سنواريو]

بوجمبورا جا جاڙا شهر آهن:

ناميارا ماڻهو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. Chislennost.com Population of Bujumbura city
  2. PopulationStat Population of Bujumbura, city and urban area
  3. "Burundi to change its capital city". BusinessGhana. 18 January 2019. 10 January 2020 تي حاصل ڪيل.
  4. Roman Adrian Cybriwsky, Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture, ABC-CLIO, USA, 2013, p. 72.
  5. Nimenya, Seconde (12 February 2014). "Bujumbura, Burundi (1899- )". BlackPast.org (آمريڪي انگريزي ۾). 24 May 2026 تي حاصل ڪيل.
  6. "Bujumbura - Climate graph, Temperature graph, Climate table". Climate-Data.org. 28 July 2014 تي حاصل ڪيل.
  7. "World Weather Information Service - Bujumbura". عالمي موسمياتي تنظيم. 23 January 2016 تي حاصل ڪيل.
  8. "Klimatafel von Bujumbura (Usambara) / Burundi" (PDF). Baseline climate means (1961-1990) from stations all over the world (جرمن ۾). جرمن موسمياتي سروس. 19 December 2018 تي حاصل ڪيل.
  9. "World Weather Information Service - Bujumbura". عالمي موسمياتي تنظيم. 5 August 2026 تي حاصل ڪيل.
  10. Herrera, Maximiliano. "World Record Temperatures - Highest Lowest Hottest Coldest". 5 August 2026 تي حاصل ڪيل.
  11. "Burundi Historical Climatology". عالمي بئنڪ Climate Change Knowledge Portal. 5 August 2026 تي حاصل ڪيل.
  12. سانچو:Usurped
  13. https://www.refworld.org/docid/57f792e34.html Refworld | Burundi: List of all the neighbourhoods of Bujumbura, including the ethnicity and socio-economic status of the inhabitants of those neighbourhoods (2014-September 2016)
  14. Burundi Port of Bujumbura Logistics Cluster.
  15. Exploitation du Port de Bujumbura, p. 2.
  16. Study of Master Plan for Port Sector, p. 8.
  17. Burundi: vaste incendie au marché central de Bujumbura ريڊيو فرانس انٽرناسيونال, 27 janvier 2013
  18. Incendie au marché central de Bujumbura: des Sénégalais dans la désolation اگورا ووڪس, 25 Février 2013
  19. "Succession à la tête de la Mairie de Bujumbura". Villedebujumbura.org (فرانسيسي ۾). Mairie de Bujumbura. اصل نسخي مان 6 فيبروري 2009 تي محفوظ ڪيل. 1 جُولاءِ 2018 تي حاصل ڪيل.
  20. "Burundi: le maire de Bujumbura absent à son procès", Rfi.fr (فرانسيسي ۾), 5 October 2011
  21. "Le sénat approuve 7 gouverneurs", Isanganiro.org (فرانسيسي ۾), Burundi, 25 October 2012, اصل نسخو مان 1 September 2017 تي محفوظ ڪيل, 1 September 2017 تي حاصل ڪيل
  22. "Burundi's Intwari Stadium ready to make new heroes after FIFA Forward-funded refurbishment". FIFA. 2026-03-30 تي حاصل ڪيل.
  23. "Burundi's Intwari Stadium ready to make new heroes after FIFA Forward-funded refurbishment". FIFA. 2026-03-30 تي حاصل ڪيل.
  24. J. Gordon Melton, Martin Baumann, Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices, ABC-CLIO, USA, 2010, p. 456.
  25. Imagine Burundi آرڪائيو ڪيا ويا 2017-09-30 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. "Imagine Burundi", 1 juillet 2012
  26. "Ranked: The World's Fastest Growing Cities". Visual Capitalist. 13 August 2021. اصل نسخو مان 13 August 2021 تي محفوظ ڪيل. 2021-08-17 تي حاصل ڪيل.
  27. Moton, Tony (March 7, 1989). "World class". Star Tribune. ص. 23. July 25, 2026 تي حاصل ڪيل Newspapers.com وسيلي.
  28. Sullivan, Jerry (February 4, 1996). "From Burundi to UB". The Buffalo News. ص. 97. February 5, 2026 تي حاصل ڪيل Newspapers.com وسيلي.

ماخذ

[سنواريو]

ببليوگرافي

[سنواريو]

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

وڪيميڊيا العام تي Bujumbura بابت زمرا

سانچو:Bujumbura سانچو:Burundi-prov