بلوبيري مفن ٻار
| بلوبيري مفن ٻار | |
|---|---|
 | |
| نون ڄاول ٻار جنهن ۾ بلو بيري مفن بيبي جون عام چمڙي واريون تبديليون موجود آهن. | |
| مھارت | ٻارن جي طب، جلد جي بيمارين جي طب |
| آثار | چهري، ڳچيءَ ۽ ڌڙ تي ڳاڙهي-نيري رنگ جا پورپورا جهڙا داغ[1] |
| ڪارڻ | پيدائشي روبيلا، پيدائشي سي ايم وي، ٻيون ٽارچ انفيڪشنون، رت جون بيماريون ۽ ڪينسر[1] |
| تشخيصي طريقو | مڪمل رت ڳڻپ، ٽارچ انفيڪشن، هيموگلوبن، وائرس ڪلچر، ڪومبس ٽيسٽ ۽ چمڙي جي بايوپسي لاءِ رت جا جاچ ٽيسٽ[1] |
| تفاوتي تشخيص | هيمينجيوپيري سائيٽوما، بلو ربر بليب نيوس، هيمينجيوما، گلومينجيوما[1] |
| پرھيز | ايم ايم آر ويڪسين پيدائشي روبيلا کان بچاءُ فراهم ڪري ٿي |
| ورجاء | غير عام[2] |
بلو بيري مفن ٻار (Blueberry muffin baby)، جنهن کي ڊرمل ايڪسٽرا ميڊلري هيماتوپوئيسس پڻ چيو ويندو آهي، اهڙو نئون ڄاول ٻار جنهن جي چمڙي تي گهڻا پورپورا جهڙا داغ موجود هجن. هي حالت ڪيترين ئي غير سرطاني ۽ سرطاني بيمارين سان لاڳاپيل هوندي آهي، جن ۾ چمڙي اندر اضافي رت جي پيداوار ٿيندي آهي.[1]
اهي داڻا عام طور تي 1 کان 7 ملي ميٽر تائين هوندا آهن، دٻائڻ سان اڇا ناهن ٿيندا ۽ گهڻو ڪري مٿي، ڳچيءَ ۽ ڌڙ تي ظاهر ٿيندا آهن.[1] اڪثر اهي ڄمڻ کان ٽي کان ڇهه هفتا پوءِ آهستي آهستي ختم ٿي ويندا آهن ۽ پٺيان ڀور رنگ جا نشان ڇڏي سگهن ٿا.[3] جيڪڏهن سبب ڪينسر هجي ته داڻا عام طور تي گهٽ تعداد ۾، وڌيڪ سخت ۽ وڏا هوندا آهن.[2]
هي حالت ان وقت به پيدا ٿي سگهي ٿي جڏهن جنين کي رحم اندر پيدائشي روبيلا، پيدائشي سائيٽو ميگالو وائرس انفيڪشن، ٽوڪسوپلازموسس يا ڪاڪسيڪي وائرس جي انفيڪشن ٿئي.[4]
ٻين وائرس سببن ۾ پاروووائرس بي 19 ۽ پيدائشي هرپس سمپليڪس شامل آهن.[1] غير متعدي سببن ۾ نون ڄاول ٻار جي هيموليٽڪ بيماري، موروثي اسفيروسائيٽوسس، ٽوئن-ٽو-ٽوئن ٽرانسفيوزن سنڊروم ۽ ريڪامبيننٽ ايريٿروپوئيٽن جي استعمال شامل آهن.[1]
ڪجهه قسم جا ڪينسر پڻ هن حالت جو سبب بڻجي سگهن ٿا، جهڙوڪ رهيبڊومايو سارڪوما، هڏن کان ٻاهر پيدا ٿيندڙ ايوِنگ سارڪوما، لينگرهانس سيل هسٽيو سائيٽوسس، پيدائشي ليوڪيميا ۽ نيوروبلاسٽوما.[1]
عام جنيني واڌ ويجهه دوران رت جي پيداوار حمل جي پنجين مهيني تائين چمڙي اندر به ٿي سگهي ٿي.[3] نون ڄاول ٻار ۾ بلو بيري مفن جا نشان ڄمڻ کان پوءِ به چمڙي اندر رت جي پيداوار جاري رهڻ جي علامت هوندا آهن.[3]
نشانيون ۽ علامتون
[سنواريو]اهي زخم عام طور تي غير اڇا ٿيندڙ ميڪيول يا پيپيول هوندا آهن، جيڪي نون ڄاول ٻار ۾ سڄي جسم تي پکڙيل ريش جي صورت ۾ ظاهر ٿيندا آهن.[3]
سبب
[سنواريو]عام جنيني ارتقا دوران هيماتوپوئيسس حمل جي پنجين مهيني تائين ڊرمس ۾ ٿي سگهي ٿي.[3] نون ڄاول ٻار ۾ بلو بيري مفن جا زخم ان ڳالهه جي نشاندهي ڪن ٿا ته چمڙي اندر ايڪسٽرا ميڊلري هيماتوپوئيسس حمل واري عرصي کان پوءِ به جاري رهي آهي.[3]
شروع ۾ بلو بيري مفن ريش کي پيدائشي روبيلا جي خاص سڃاڻپ سمجهيو ويندو هو، پر هاڻي معلوم ٿيو آهي ته اهو ڪيترين ئي رحم اندر ٿيندڙ انفيڪشنن، رت جي بيمارين ۽ ڪينسرن سان لاڳاپيل ٿي سگهي ٿو.[3]
ٻيون ٽارچ انفيڪشنون جيڪي هن ريش جو سبب بڻجن ٿيون، تن ۾ سائيٽو ميگالو وائرس،[5] هرپس وائرس ۽ ٽوڪسوپلازما شامل آهن.
رت جون بيماريون جهڙوڪ موروثي اسفيروسائيٽوسس ۽ نون ڄاول ٻار جي هيموليٽڪ بيماري پڻ اضافي رت جي پيداوار وڌائي بلو بيري مفن بيبي جو سبب بڻجي سگهن ٿيون.
اهو به ممڪن آهي ته اهڙي ريش وارو ٻار ڪنهن لڪل ڪينسر جهڙوڪ نيوروبلاسٽوما يا پيدائشي ليوڪيميا ۾ مبتلا هجي.[6]
متعدي سبب
[سنواريو]- ٽوڪسوپلازموسس: ٽوڪسوپلازما گونڊيائي نالي پيراسائيٽ سبب ٿيندڙ ٽارچ انفيڪشن. عام طور تي اڌ پچايل گوشت يا ٻلي جي فضلي سان رابطي سان لاڳاپيل هوندي آهي. علامتن ۾ دورا، هائيڊروسيفيلس ۽ ڪوريو ريٽينائٽس شامل آهن.
- سائيٽو ميگالو وائرس: وائرسي ٽارچ انفيڪشن، جيڪا حسي-عصبي ٻوڙائپ، جگر جي واڌ ۽ يرقان سان لاڳاپيل هوندي آهي.
- روبيلا: وائرسي ٽارچ انفيڪشن، جنهن ۾ ڪنن جي پويان ۽ مٿي جي پٺئين حصي جي لمفي غدودن جي واڌ سان گڏ چهري کان شروع ٿيندڙ ۽ ڌڙ تائين پکڙجندڙ ريش ظاهر ٿئي ٿو.
- هرپس وائرس: وائرسي ٽارچ انفيڪشن، جيڪا سور ڏيندڙ ڦٽن ۽ ميننجائٽس سان لاڳاپيل هوندي آهي.
- سفلس: ٽريپونيما پيليڊم سبب ٿيندڙ بيڪٽيريل ٽارچ انفيڪشن. پيدائشي سفلس ۾ سيبر شن، زين نما نڪ، هچنسن جا ڏند ۽ ٻوڙائپ ظاهر ٿي سگهي ٿي.
- ايپسٽين بار وائرس: وائرسي انفيڪشن جيڪا انفيڪشس مونو نيوڪليوسس جو سبب بڻجي ٿي. اها لمفي غدودن جي واڌ، تلي جي واڌ ۽ مختلف ليمفوما سان لاڳاپيل آهي.
رت سان لاڳاپيل سبب
[سنواريو]- موروثي اسفيروسائيٽوسس: خودمختيار غالب موروثي بيماري، جنهن ۾ ڳاڙهن رت جي خلين جي جھليءَ جا پروٽين غيرمعمولي بڻجي وڃن ٿا.
- نون ڄاول ٻار جي هيموليٽڪ بيماري: ماءُ ۽ ٻار جي رت جي عدم مطابقت سبب پيدا ٿيندڙ حالت، جنهن ۾ ماءُ جون ضدجسمون ٻار جي ڳاڙهن رت جي خلين کي تباهه ڪن ٿيون.
سرطاني سبب
[سنواريو]- نيوروبلاسٽوما: ٻارن ۾ ٿيندڙ ڪينسر جيڪو نيوروبلاسٽ خلين مان پيدا ٿئي ٿو ۽ گهڻو ڪري ايڊرينل غدود ۾ هوندو آهي.
- پيدائشي ليوڪيميا: اڇن رت جي خلين جو ڪينسر.
- پيدائشي رهيبڊومايو سارڪوما: اهڙين ميزينڪائمل خلين جو ڪينسر جيڪي مڪمل طور عضلاتي خليا نه بڻجي سگهن.
نظامي سبب
[سنواريو]- لينگرهانس سيل هسٽيو سائيٽوسس: لينگرهانس سيلن جي غيرمعمولي واڌ سبب پيدا ٿيندڙ حالت.
- لوپس: خودمدافعتي بيماري.
تشخيص
[سنواريو]تشخيص مريض جي ظاهري علامتن، جسماني معائني ۽ ليبارٽري جاچن جي گڏيل جائزي تي ٻڌل هوندي آهي. شروعاتي جاچن ۾ عام طور مڪمل رت ڳڻپ (CBC) ۽ ان جي تفريقي جائزي شامل هوندي آهي ته جيئن ڪنهن بنيادي رت جي بيماري کي سڃاڻي سگهجي.[6]
بلو بيري مفن ريش جي حتمي تصديق بنيادي سبب تي دارومدار رکي ٿي. مثال طور، روبيلا خلاف مخصوص ضدجسمن جي موجودگي، روبيلا وائرس جي ڪلچر يا پوليمريز زنجير ردعمل ذريعي روبيلا وائرس جي آر اين اي جي سڃاڻپ، پيدائشي روبيلا جي تصديق ڪري سگهن ٿا.[7]
پيدائشي روبيلا سان گڏ ٻيون علامتون پڻ ظاهر ٿي سگهن ٿيون، جن ۾ پيدائشي گلوڪوما، يرقان، جگر ۽ تلي جي واڌ، مائڪرو سيفالي، موتيو ۽ حسي-عصبي ٻوڙائپ شامل آهن. انهن نشانين جي موجودگي بلو بيري مفن بيبي جي سبب طور پيدائشي روبيلا جي تشخيص کي وڌيڪ مضبوط بڻائي ٿي.[7]
پيدائشي روبيلا جي ليبارٽري جاچ ٻار جي هڪ سال جي عمر کان اڳ ڪرڻ گهرجي، ڇاڪاڻتہ ان کان پوءِ تشخيص وڌيڪ مشڪل ٿي ويندي آهي.[8]
جيڪڏهن سبب سائيٽو ميگالو وائرس (CMV) جي انفيڪشن هجي ته مريض ۾ ٻوڙائپ ۽ ڪوريو ريٽينائٽس جهڙيون لاڳاپيل علامتون به موجود ٿي سگهن ٿيون. ليبارٽري جاچن ۾ اينٽي سائيٽو ميگالو وائرس ضدجسمن جو وڌيڪ مقدار، پيشاب جي سي ايم وي ڪلچر جو مثبت نتيجو ۽ ٿرومبوسائٽوپينيا ملي سگهي ٿي.[3]
جيڪڏهن سبب نون ڄاول ٻار جي هيموليٽڪ بيماري يا موروثي اسفيروسائيٽوسس هجي ته نون ڄاول ٻار ۾ مثبت ڪومبس ٽيسٽ ۽ غير مربوط هائپر بلي روبينيميا موجود هوندي.[3]
سرطان جهڙوڪ نيوروبلاسٽوما ۽ ايڪيوٽ مائيلوئيڊ ليوڪيميا به ناياب پر ممڪن سبب آهن. گهڻو ڪري انهن حالتن جي تشخيص ايميونوهسٽوڪيمسٽري ۽ بايوپسي ذريعي ڪئي ويندي آهي.[3]
اڳڪٿي
[سنواريو]اڳڪٿي بنيادي سبب تي دارومدار رکي ٿي.
عام طور تي ڄمڻ کان پوءِ ٽن کان ڇهن هفتن اندر چمڙي جا زخم ختم ٿي وڃڻ گهرجن.[3] هڪ دستاويزي ڪيس ۾ شديد رت جي گهٽتائي ۾ مبتلا نون ڄاول ٻار کي رت جي منتقلي ڏيڻ کان پوءِ هي ريش مڪمل طور ختم ٿي ويو هو.[9] هي ريش گهڻو ڪري عارضي هوندو آهي ۽ بنيادي سبب جي علاج سان پاڻمرادو ختم ٿي ويندو آهي.
علاج
[سنواريو]علاج بنيادي سبب مطابق مختلف هوندو آهي. جيڪڏهن نمايان رت جي گهٽتائي موجود هجي ته رت جي منتقلي ضروري ٿي سگهي ٿي.[9] پيدائشي روبيلا جي صورت ۾ هن وقت ڪو مخصوص علاج موجود ناهي. تنهن ڪري علاج جو بنيادي مقصد بيماري کان بچاءُ آهي.
ايم ايم آر ويڪسين پيدائشي روبيلا کان بچاءَ ۾ تمام گهڻي اثرائتي آهي ۽ ٻارن جي معمول واري حفاظتي ٽيڪاڪاري شيڊول جو حصو طور ڏني ويندي آهي.[10]
پيدائشي سي ايم وي انفيڪشن وارن نون ڄاول ٻارن کي ضد وائرسي دوائون ڏنيون وينديون آهن. گهڻو ڪري والگين سائيڪلووير يا گين سائيڪلووير پهرين ترجيح واريون ضد وائرسي دوائون هونديون آهن.[11] جيڪڏهن سبب سرطان هجي ته مريض کي مناسب سرطان مخالف علاج، جهڙوڪ ڪيموٿراپي، ڏنو ويندو.[6] مجموعي طور تي بلو بيري مفن بيبي جو علاج بنيادي سبب جي سڃاڻپ ۽ ان جي علاج تي مرڪوز هوندو آهي.
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 James, William D.; Elston, Dirk; Treat, James R.; Rosenbach, Misha A.; Neuhaus, Isaac (2020). "35. Cutaneous vascular diseases". Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology (انگريزي ۾) (13th ڇاپو). Edinburgh: Elsevier. ص. 831. ISBN 978-0-323-54753-6. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2022-03-26 تي محفوظ ڪيل. 2022-03-26 تي حاصل ڪيل.
- 1 2 Manning, Jamie Rosen; Lee, Diana H. (1 January 2019). "Uncommon Neonatal Skin Lesions". Pediatric Annals 48 (1): e30–e35. doi:. ISSN 1938-2359. PMID 30653640.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Mehta, Vandana; Balachandran, C.; Lonikar, Vrushali (28 February 2008). "Blueberry muffin baby: a pictoral [sic] differential diagnosis". Dermatology Online Journal 14 (2): 8. doi:. ISSN 1087-2108. PMID 18700111.
- ↑ Johnstone, Ronald B. (2017). "12. Disorders of elastic tissue". Weedon's Skin Pathology Essentials (2nd ڇاپو). Elsevier. ص. 763. ISBN 978-0-7020-6830-0. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2021-05-25 تي محفوظ ڪيل. 2022-03-26 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Picture of the month. Blueberry muffin baby (extramedullary hematopoiesis) due to congenital cytomegalovirus infection". Arch Pediatr Adolesc Med 161 (11): 1102–3. November 2007. doi:. PMID 17984414. http://archpedi.ama-assn.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=17984414.
- 1 2 3 Debord, Camille; Grain, Audrey; Theisen, Olivier; Boutault, Robin; Rialland, Fanny; Eveillard, Marion (February 2018). "A blueberry muffin rash at birth". British Journal of Haematology 182 (2): 168. doi:. ISSN 1365-2141. PMID 29468630.
- 1 2 "Rubella, Congenital Syndrome (CRS) 2007 Case Definition | CDC" (آمريڪي انگريزي ۾). 14 April 2021. 2021-11-03 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Kimberlin, David (2018). "Red Book 2018-2021 Report of Committee on Infectious Diseases" (English ۾). Red Book: Report of the Committee on Infectious Diseases (Itasca, IL: American Academy of Pediatrics): 705. ISSN 1080-0131.
- 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named ":3". - ↑ Lambert, Nathaniel; Strebel, Peter; Orenstein, Walter; Icenogle, Joseph; Poland, Gregory A. (2015-06-06). "Rubella". Lancet 385 (9984): 2297–2307. doi:. ISSN 1474-547X. PMID 25576992. PMC 4514442. https://archive.org/details/sim_the-lancet_the-lancet_june-6-12-2015_385_9984/page/2297.
- ↑ Nassetta, Lauren; Kimberlin, David; Whitley, Richard (May 2009). "Treatment of congenital cytomegalovirus infection: implications for future therapeutic strategies". The Journal of Antimicrobial Chemotherapy 63 (5): 862–867. doi:. ISSN 1460-2091. PMID 19287011.