بلخ

بلخ

بلخ
Balkh
بلخ بلخ Balkh
شهر
	بلخ جي "سبز مسجد" جا کنڊر، 2018ع
	بلخ افغانستان جي نقشي ۾ بلخ شهر جي جاء
	Coordinates: 36°45′29″N 66°53′53″E / 36.75806°N 66.89806°E
ملڪ	افغانستان
صوبو	بلخ صوبو
ضلعو	بلخ اولسوالي
Government
• Type	بلديه
• ميئر	مولوي محمد قاسم فضل سبحان
Population (2025)
• شهر	148,972
• Urban	20,248
• Rural	128,724
Time zone	UTC+04:30 (Afghanistan Time)
ISO 3166 code	AF-BAL
Climate	BSk

بلخ (Balkh) اتر افغانستان ۾ هڪ شهر آهي، جنهن جي آبادي اندازاً 1,48,972 ماڻهن تي مشتمل آهي.^[2] اهو بلخ ضلعي جي اختيار ۾ آهي ۽ ان جو موجوده ميئر مولوي محمد قاسم فضل سبحان آهي.^[1] مزار شريف شهر کان اتر اولهه ۾ لڳ ڀڳ 24 ڪلوميٽر (15 ميل) ۽ آمو دريا يا افغانستان-ازبڪستان حد جي ڏکڻ ۾ 74 ڪلوميٽر (46 ميل) جي مفاصلي تي، اهو بلخ صوبي جو ٻيو نمبر وڏو شهر آهي.

تاريخي طور تي، موجوده بلخ جي جڳهه کي آريانا ۾ ان جي مذهبي ۽ سياسي اهميت جي ڪري تمام گهڻي عزت ڏني ويندي هئي. زرتشتي مذھب ۽ ٻڌمت جو مرڪز، قديم شهر فارسين لاءِ زرياسپا ۽ يونانين لاءِ باخترا جي نالي سان پڻ سڃاتو ويندو هو، جنهن ڪري ان جو نالو باختر پيو.^[3] انهيءَ ڪري، اهو باختريا يا تخارستان جي گاديءَ جي نالي سان مشهور هو. اطالوي سياح ۽ ليکڪ مارڪو پولو منگول فتحن کان اڳ بلخ کي "هڪ عظيم شهر ۽ سکيا جو هڪ عظيم مرڪز" طور بيان ڪيو.^[4] شهر جو گهڻو حصو هاڻي تباهه ٿيل عمارتن تي مشتمل آهي، جيڪيون موسمي طور تي وهندڙ بلخ ندي جي ساڄي ڪناري کان 365 ميٽر (1198 فوٽ) جي بلندي تي آهن.

جڏهن ته اها افغانستان جي نسلي طور تي متنوع آبادين مان هڪ آهي، بلخ جي آبادي جي اڪثريت نسلي طور تي تاجڪ آهي،^[5] ^[6] جيڪا هزارين سالن کان مسلسل هن جاء تي آباد آهن.^[7] شهر جي مکيه ٻولي دري آهي، جيڪا هڪ وڏي اڪثريت ڳالهائي ٿي.^[8] بلخ جي چوڌاري علائقو خاص طور تي پنهنجي قديم آثار جي جڳهن لاءِ مشهور آهي، جيڪيون ڪيترن ئي مختلف تهذيبن جي موجودگي جي تصديق ڪن ٿيون جنهن مختلف دورن ۾ شهر جي سماج کي متاثر ڪيو. بيلجڪ-فرانسيسي ڳولا ڪندڙ ۽ روحانيت پسند اليگزينڊرا ڊيوڊ-نيل بلخ کي شمڀالا، هڪ افسانوي بادشاهت جيڪا قديم تبتي ٻڌمت ۾ نمايان آهي ۽ فارسي، ان جي نالي جي هڪ اشتقاق جي طور تي "شام بالا" (مٿيون چراغ) پڻ پيش ڪيو، سان ڳنڍيو. ساڳئي ريت، برطانوي ليکڪ جان جي. بينيٽ، جن جو علمي ڌيان آرمينيائي-يوناني صوفي جارج گرجيف جي تعليمات تي هو، پنهنجي ڪمن ۾ اندازو لڳايو ته شمڀالا شايد هڪ باختري سج مندر هو جنهن کي شمس-آءِ-بلخ سڏيو ويندو هو، هن تجويز جي ماخذ جي طور تي افغان ليکڪ ۽ صوفي ادريس شاهه جو ذڪر ڪيو.

حوالا

1 2 "Development Projects in Balkh District". Bakhtar News Agency. 3 January 2026. 2026-01-15
1 2 . September 2025. 2025-12-27 {{cite web}}: Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
↑ . 2021-09-20 {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (مدد); Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
↑ . 2019-12-26 {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (مدد); Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
↑ . 13 July 2024 {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (مدد); Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
↑ . 13 July 2024 {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (مدد); Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
↑ آرڪائيو ڪيا ويا 16 January 2026 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. Britannica Online Encyclopedia
↑ . 2013-09-05. 2024-07-13 {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (مدد); Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)

ٻاهريان ڳنڍڻا

Balkh سفري راهنما منجانب وڪي سفر Wikivoyage

وڪيميڊيا العام ۾ سان لاڳاپيل ميڊيا بلخ.

The Balkh Art and Cultural Heritage Project housed at the Oriental Institute at the University of Oxford
Mazar-i-Sharif (Balkh) آرڪائيو ڪيا ويا 2017-12-13 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. (in جرمن)
Explore Balkh with Google Earth on Global Heritage Network
Indigenous Indian civilization prevailed in Balkh, Afghanistan till the second half of tenth century AD آرڪائيو ڪيا ويا 2010-09-20 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
"Balkh". Islamic Cultural Heritage Database. Istanbul: Organization of Islamic Cooperation, Research Centre for Islamic History, Art and Culture. اصل نسخي مان 2013-06-15 تي محفوظ ڪيل.

[Development_Projects_in_Balkh_District-1] 1 2 "Development Projects in Balkh District". Bakhtar News Agency. 3 January 2026. 2026-01-15

[population-2] 1 2 . September 2025. 2025-12-27 {{cite web}}: Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)

[3] . 2021-09-20 {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (مدد); Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)

[4] . 2019-12-26 {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (مدد); Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)

[nsia2-5] . 13 July 2024 {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (مدد); Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)

[nps-6] . 13 July 2024 {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (مدد); Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)

[7] آرڪائيو ڪيا ويا 16 January 2026 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. Britannica Online Encyclopedia

[8] . 2013-09-05. 2024-07-13 {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (مدد); Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]