بلاسٽ فرنيس

بلاسٽ فرنيس (Blast Furnace) هڪ قسم جي ڌاتوءَ تيار ڪرڻ جي ڀٽي آهي جيڪا صنعتي ڌاتو، عام طور تي خام لوهه، پر ٻين ڌاتو جهڙوڪ شيهو يا ٽامي کي پيدا ڪرڻ لاءِ پگھلائڻ لاءِ استعمال ٿيندي آهي. بلاسٽ مان مراد ٻرندڙ هوا آهي جيڪا هوا جي دٻاءُ کان مٿي فراهم ڪئي پئي وڃي.^[1]

ڌماڪي واري فرنيس ۾، ٻارڻ وارو مادو ( ڪوڪ)، ڪچڌات ۽ فلڪس (چونا پٿر) مسلسل ڀتي جي چوٽيءَ ذريعي فراهم ڪيا ويندا آهن. جڏهن ته، آڪسيجن سان مالا مال هوا جو هڪ گرم وهڪرو، ٽوئيريس (Tuyeres) پائپن جي هڪ سلسلي ذريعي ڀٽي جي هيٺين حصي ۾ ڦوڪيو ويندو آهي، ته جيئن مواد هيٺ لهي ٿو، سڄي ڀٽي ۾ هڪجهڙو ڪيميائي رد عمل ٿي سگهي. آخري شيون عام طور تي پگھليل ڌاتو ۽ سليگ هوندا آهن، جيڪا هيٺان کان جمع ڪيا ويندا آهن ۽ مٿي کان فلو گيسون ٻاهريان نڪري وينديون آهن.^[2] معدنيات جو هيٺيون وهڪرو، ڪاربن مونو آڪسائيڊ سان مالا مال، گرم ٻرندڙ گيسن جي مٿيان ويندڙ وهڪري سان رابطي ۾ هڪ ڪيميائي رد عمل آهي.^[3]

ان جي ابتڙ، عام هوا واري ڀٽيون، جهڙوڪ ريوربيٽري فرنيس قدرتي طور تي هوا سان مهيا ڪيون وينديون آهن، جيڪا عام طور تي چمني فلو ۾ گرم گيسن جي ڪنوڪشن ذريعي فراهم ڪئي وينديون آهن. هن وسيع تعريف جي مطابق، لوهه لاءِ بلوميترين، ٽن لاءِ ڦوڪيندڙ گهر ۽ شيهي لاءِ سميلٽ ملز کي ڌماڪي واري ڀٽي (Blast Furnace) جي طور تي درجه بندي ڪيو ويندو. بهرحال، اصطلاح عام طور تي انهن ڀٽين تائين محدود ڪئي وئي آهي، جيڪا لوهه کي ڳارڻ لاءِ استعمال ڪيو وينديو آهن ته جيئن خام لوھه (Pig Iron) جيڪا (تجارتي لوهه ۽ اسٽيل جي پيداوار ۾ استعمال ٿيندڙ هڪ وچولي مواد) ۽ شافٽ فرنس جيڪي بنيادي ڌاتو ڳارڻ ۾ سنتر پلانٽس سان گڏ استعمال ٿين ٿا.^[4]^[5]

سال 1900ع ۽ 2015ع جي وچ ۾ عالمي گرين هائوس گيس جي اخراج جي 4 سيڪڙي کان وڌيڪ جو ڪارڻ بلاسٽ فرنس ذريعي لوهه جي تياري هجڻ جو اندازو لڳايو ويو آهي ۽ انهن کي ڊي ڪاربنائيز ڪرڻ ڏکيو آهي.^[6]

پروسيس انجنيئرنگ ۽ ڪيمسٽري

تاريخ

بلاسٽ فرنس جا جديد استعمال

لوهه ٺاهڻ جا جديد طريقا

ماحولياتي اثر

محفوظ ڪيل پراڻي بلاسٽ فرنسون

تاريخي طور تي، هڪ بند ٿيل بلاسٽ فرنس لاءِ اهو معمول هو، ته انهن کي ڊاهيو وڃي ۽ يا ته ان جي جاءِ تي هڪ نئين ۽ بهتر ٿيل فرنس رکي وڃي يا پوري سائيٽ کي ڊاهيو وڃي ۽ زمين کي ٻين استعمالن جي لاءِ ٽريٽ ڪيو وڃي. تازن ڏهاڪن ۾ ڪيترائي ملڪ بلاسٽ فرنسن جي تاريخي قدر کي محسوس ڪيو آهي ۽ انهن جي ماڳ کي عجائب گهرن ۾ تبديل ڪيو آهي، جن جي مثالون چيڪ ريپبلڪ، فرانس، جرمني، جاپان، لڪزمبرگ، پولينڊ، رومانيا، ميڪسيڪو، روس، اسپين، گڏيل بادشاهت ۽ آمريڪا ۾ ملي سگهن ٿيون.

گيلري

Abandoned blast furnace in Sestao, Spain. The furnace itself is inside the central girderwork.
Part of the gas cleaning system of a blast furnace in Monclova, Mexico. This one is about to be de-commissioned and replaced.

پڻ ڏسو

حوالا

↑ "Blast furnace | Definition, Temperature, Diagrams, & Facts | Britannica". www.britannica.com (انگريزي ۾). 11 October 2024. 8 November 2024 تي حاصل ڪيل.
↑ Schmult, Brian (2016). "Evolution of the Hopewell Furnace Blast Machinery". IA. The Journal of the Society for Industrial Archeology 42 (2): 5–22.
↑ Spirin, N A; Yaroshenko, Yu G; Lavrov, V V (September 2016). "Development of heat-transfer circuits in the blast furnace". IOP Conference Series: Materials Science and Engineering 150 (1). doi:10.1088/1757-899X/150/1/012022. Bibcode: 2016MS&E..150a2022S.
↑ P J Wand, "Copper smelting at Electrolytic Refining and Smelting Company of Australia Ltd., Port Kembla, N.S.W.", in: Mining and Metallurgical Practices in Australasia: The Sir Maurice Mawby Memorial Volume, Ed J T Woodcock (The Australasian Institute of Mining and Metallurgy: Melbourne, 1980) 335–340.
↑ R J Sinclair, The Extractive Metallurgy of Lead (The Australasian Institute of Mining and Metallurgy: Melbourne, 2009), 9–12.
↑ Pooler, Michael (January 2019). "Cleaning up steel is key to tackling climate change". Financial Times. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 10 December 2022 تي محفوظ ڪيل. 7 July 2021 تي حاصل ڪيل.

ٻاهريان ڳنڍڻا

وڪيميڊيا العام ۾ سان لاڳاپيل ميڊيا Blast furnace.

[1] "Blast furnace | Definition, Temperature, Diagrams, & Facts | Britannica". www.britannica.com (انگريزي ۾). 11 October 2024. 8 November 2024 تي حاصل ڪيل.

[2] Schmult, Brian (2016). "Evolution of the Hopewell Furnace Blast Machinery". IA. The Journal of the Society for Industrial Archeology 42 (2): 5–22.

[3] Spirin, N A; Yaroshenko, Yu G; Lavrov, V V (September 2016). "Development of heat-transfer circuits in the blast furnace". IOP Conference Series: Materials Science and Engineering 150 (1). doi:10.1088/1757-899X/150/1/012022. Bibcode: 2016MS&E..150a2022S.

[4] P J Wand, "Copper smelting at Electrolytic Refining and Smelting Company of Australia Ltd., Port Kembla, N.S.W.", in: Mining and Metallurgical Practices in Australasia: The Sir Maurice Mawby Memorial Volume, Ed J T Woodcock (The Australasian Institute of Mining and Metallurgy: Melbourne, 1980) 335–340.

[5] R J Sinclair, The Extractive Metallurgy of Lead (The Australasian Institute of Mining and Metallurgy: Melbourne, 2009), 9–12.

[:02-6] Pooler, Michael (January 2019). "Cleaning up steel is key to tackling climate change". Financial Times. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 10 December 2022 تي محفوظ ڪيل. 7 July 2021 تي حاصل ڪيل.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]