بصارت جو نقص

بصارت جو نقص (Visual Impairment)
سنيلن چارٽ، جيڪو نظر جي تيزي (Visual Acuity) کي ماپڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي.
مھارت	آپٿلمولوجي (Ophthalmology)
آثار	ڌنڌلو نظر اچڻ، پڙهڻ يا هلڻ ۾ ڏکيائي، مڪمل انڌو پڻ.
ڪارڻ	ريفريڪٽو ايرر، اڇو موتيو (Cataracts)، گليڪوڪوڪو (Glaucoma).
تشخيصي طريقو	اکين جو معائنو (Eye exam).
علاج	چشمو، سرجري، بصارت جي بحالي (Rehabilitation).

بصارت جو نقص يا نظر جي ڪمزوري مان مراد اکين جي ڏسڻ جي قوت ۾ اهڙي گهٽتائي آهي جنهن کي عام چشمي يا علاج سان مڪمل طور تي درست نه ڪري سگهجي. ان ۾ "گهٽ نظر" (Low vision) کان وٺي مڪمل "انڌو پڻ" (Blindness) شامل آهي. عالمي صحت جي اداري (WHO) موجب، بصارت جي لڳ ڀڳ 80 سيڪڙو ڪيسن جو بچاءُ يا علاج ممڪن آهي.

عام سبب

عالمي سطح تي بصارت جي نقص جا سڀ کان عام سبب هي آهن:

1. ريفريڪٽو ايرر (43%): جنهن ۾ ويجهو جو نظر نه اچڻ (Myopia)، پري جو نظر نه اچڻ (Hyperopia)، ۽ نوري نقص (Astigmatism) شامل آهن.
2. اڇو موتيو (Cataracts - 33%): هي انڌي پڻ جو سڀ کان وڏو سبب آهي، جنهن ۾ اک جو لينس ڌنڌلو ٿي ويندو آهي.
3. ڪارو موتيو (Glaucoma - 2%): اک جي اندر دٻاءُ وڌڻ سبب بصري رڳ (Optic nerve) کي نقصان پهچندو آهي.
4. ٻيا سبب: شگر جي ڪري اکين تي اثر (Diabetic retinopathy)، عمر سان گڏ نظر جي ڪمزوري، ۽ دماغ جي چوٽ سبب پيدا ٿيندڙ نقص.

تشخيص ۽ اسڪريننگ

• معائنو: اکين جو معائنو ڪري نقص جي نوعيت معلوم ڪئي ويندي آهي.
• ٻارن جي اسڪريننگ: ٻارن ۾ نظر جي بروقت چڪاس انهن جي تعليمي ترقي ۽ مستقبل جي بصارت لاءِ انتهائي ضروري آهي.
• عارضي نقص: ڪڏهن ڪڏهن نظر جو عارضي طور تي غائب ٿيڻ (Amaurosis fugax) ڪنهن سخت طبي مسئلي جي نشاني ٿي سگهي ٿو.

بحالي ۽ امدادي اوزار

جن ماڻهن جي نظر مڪمل درست نه ٿي سگهي، اهي هيٺين طريقن سان فائدو حاصل ڪري سگهن ٿا:

• بصارت جي بحالي (Vision rehabilitation).
• مددگار اوزار جهڙوڪ ميگنيفائنگ گلاس يا اسڪرين ريڊر.
• ماحول ۾ تبديلي، جهڙوڪ بهتر روشني جو بندوبست.

عالمي صورتحال

2015ع تائين دنيا ۾ لڳ ڀڳ 94 ڪروڙ ماڻهو ڪنهن نه ڪنهن حد تائين نظر جي ڪمزوريءَ جو شڪار هئا. انهن مان اڪثريت ترقي پذير ملڪن ۾ رهي ٿي ۽ انهن جي عمر 50 سالن کان وڌيڪ آهي. نظر جي ڪمزوري نه صرف انساني زندگيءَ تي اثر انداز ٿئي ٿي پر ان جا معاشي نقصان پڻ تمام گهڻا آهن.