بدغذائي
| بدغذائي (Malnutrition) | |
|---|---|
| فائل:Malnutrition types.jpg | |
| بدغذائي جا ٻه رخ: گهٽ غذا (Undernutrition) ۽ ضرورت کان وڌيڪ غذا (Overnutrition). | |
| مھارت | غذائيت (Nutrition)، طب |
| آثار | واڌ ويجهه جو رڪجي وڃڻ، وزن ۾ گهٽتائي يا اضافو، جسماني ڪمزوري |
بدغذائي يا غذائي کوٽ (Malnutrition) تڏهن ٿيندي آهي جڏهن ڪنهن جاندار کي تمام گهٽ يا تمام گهڻي مقدار ۾ غذائي جز ملي رهيا هجن، جنهن جي نتيجي ۾ صحت جا مسئلا پيدا ٿين ٿا. واضح طور تي، هي توانائي، پروٽين ۽ ٻين غذائي جزن جي کوٽ، زيادتي يا غير متوازن هجڻ جو نالو آهي، جيڪو جسم جي بافتن (tissues) ۽ جسماني بناوٽ تي منفي اثر وجهي ٿو.
بدغذائي جون صورتون
[سنواريو]بدغذائي بيمارين جو هڪ مجموعو آهي جنهن کي ٻن مکيه قسمن ۾ ورهايو ويو آهي: 1. گهٽ غذائيت (Undernutrition): غذائي جزن جي کوٽ، جنهن جي ڪري قد جو نه وڌڻ (stunted growth)، جسم جو سڪي وڃڻ (wasting)، ۽ وزن جو تمام گهٽ هجڻ جھڙا مسئلا پيدا ٿين ٿا. 2. وڌيڪ غذائيت (Overnutrition): غذائي جزن جي زيادتي، جيڪا ٿولهہ (obesity) يا جسم ۾ مائڪرو نيوٽرينٽس جي زهريلي سطح تائين وڌڻ جو سبب بڻجي ٿي. ڪجهه ترقي پذير ملڪن ۾ هاڻي هڪ ئي برادريءَ ۾ ٿولهه ۽ گهٽ غذائيت واريون شڪايتون گڏجي سامهون اچي رهيون آهن.
بدغذائي جو ٻٽو بار
[سنواريو]گهڻو ڪري طبي اڀياسن ۾ "بدغذائي" جو لفظ رڳو "گهٽ غذائيت" لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي، پر ان سان گهٽ ۽ وڌيڪ غذائيت جي وچ ۾ فرق ڪرڻ ناممڪن ٿي پوي ٿو. 2019ع ۾ دي لانسيٽ (The Lancet) ڪميشن پاران پيش ڪيل رپورٽ ۾ تجويز ڏني وئي ته بدغذائي جي وصف کي وسيع ڪيو وڃي ته جيئن ان ۾ ٿولهه، گهٽ غذائيت ۽ ٻيا غذائي خطرا شامل ٿي سگهن.
عالمي اداري صحت (WHO) هن صورتحال کي "بدغذائي جو ٻٽو بار" (Double burden of malnutrition) قرار ڏنو آهي، جتي هڪ ئي وقت ٿولهہ ۽ گهٽ غذائيت (قد جو نه وڌڻ ۽ سڪي وڃڻ) گڏ موجود هجن.