بادشاهت جو خاتمو
بادشاهت جو خاتمو مان مراد اهڙي قانوني يا انقلابي تحريڪ آهي، جنهن جو مقصد حڪومت مان بادشاهتي عنصرن کي ختم ڪرڻ هوندو آهي، جيڪي عام طور موروثي هوندا آهن. هڪ مطلق العنان بادشاهت کي آئيني بادشاهت هيٺ محدود حڪومت ۾ تبديل ڪرڻ نسبتاً گهٽ شدت واري بادشاهت مخالف صورت آهي، جيڪا انهن ڪجهه ملڪن ۾ ڪامياب ٿي آهي جيڪي اڃا تائين بادشاهه برقرار رکن ٿا، جهڙوڪ سويڊن، اسپين ۽ ٿائيلينڊ. خاتمو مختلف طريقن سان عمل ۾ آندو ويو آهي، جهڙوڪ دستبرداري جنهن سان بادشاهت جو خاتمو ٿي وڃي، قانوني سڌارا، انقلاب، تختو اونڌو ڪرڻ، ۽ نوآبادياتي نظام جي خاتمي.[1] ويهين صديءَ ۾ خاتمي جا واقعا وڌيڪ وڌيا، جڏهن 1914 کان 2015 تائين يورپ ۾ بادشاهتن جو تعداد 22 کان گهٽجي 12 ٿي ويو، ۽ جمھوريهن جو تعداد 4 کان وڌي 34 ٿي ويو. نوآبادياتي نظام جي خاتمي ۽ آزاديءَ جي تحريڪن سبب ڪيترين ئي اڳوڻين نوآبادين ۾ بادشاهتن جو خاتمو ٿيو، جهڙوڪ اهي ملڪ جيڪي برطانيا پاران قائم ڪيا ويا هئا. خاتمي جا سبب مختلف ٿي سگهن ٿا، جهڙوڪ برابريت پسندي ۽ سماجي طبقي جي مخالفت، ڪنهن اهڙي نظام کي ختم ڪرڻ جيڪو ايندڙ نظام سان ٽڪراءَ ۾ هجي (جيئن 1947ع ۾ رومانيا ۾ ٿيو)، غير جمهوري ۽ موروثي ادارن جي مخالفت، بادشاهت کي پراڻو يا وقت کان پوئتي رهيل سمجهڻ، يا ڪنهن خاص بادشاهه يا شاهي خاندان جي مخالفت.[2][3] ڪيترين ئي نوآبادين ۽ اڳوڻين نوآبادين ۾ نوآبادياتي رياست جي بادشاهت جي اثر کي ختم ڪرڻ کي نوآبادياتي نظام جي خاتمي جو حصو سمجهيو ويندو آهي. ڪيترين ئي ڪامن ويلٿ رياستن ۾ بادشاهت کي هڪ غير ملڪي ادارو سمجهيو وڃي ٿو، جيڪو قومي سڃاڻپ يا قوم-رياستن جي خودمختياري جي خلاف هجي.
ايڪيهين صديءَ ۾، ڪجهه ملڪ جيڪي بادشاهتون آهن، انهن ۾ اهم جمھوريت پسندي جون تحريڪون موجود آهن، جهڙوڪ اسپين ۾ جمھوريت پسندي[4] ۽ آسٽريليا ۾ جمھوريت پسندي[5]. ويهين صديءَ جي شروعات کان وٺي، بادشاهتن جي بحالي جا واقعا نسبتن گهٽ رهيا آهن. مثال طور، اسپين جي بادشاهت جيڪا 1947ع جي جانشيني قانون واري ريفرنڊم کان پوءِ نالي ماتر ريجنسي هيٺ هئي، پر 1975ع ۾ بوربون خاندان کي ٻيهر بحال ڪيو ويو؛ 1991ع ۾ ڪويت جي امير جي بحالي، جيڪو 1990ع ۾ خاتمي ۽ گلف جنگ کان پوءِ ٻيهر مقرر ٿيو؛ ۽ 1993ع ۾ ڪمبوڊيا جو مارڪسسٽ-ليننسٽ جمهوريه مان چونڊيل بادشاهت ڏانهن منتقلي.
قديم دنيا
[سنواريو]ڪلاسيڪي اٿينس
[سنواريو]اٿينس جي شهر-رياست تي اٿيني جمھوريت قائم ٿيڻ کان اڳ هڪ دور ۾ بادشاهن جي حڪومت هئي. هن بابت گهڻو مواد يا ته ڏند ڪٿائي آهي يا اڌ-تاريخي. اٿينس جي بادشاهت جو خاتمو ڪيو ويو ۽ لڳ ڀڳ 1068 ق م ۾ ان جي جاءِ تي حياتي ڀر لاءِ آرڪون مقرر ڪيا ويا؛ پوءِ ڪيترن ئي سالن ۾ سندن طاقت آهستي آهستي گهٽ ڪئي وئي.[6]
رومي بادشاهت/جمھوريه
[سنواريو]رومي جمھوريه 509 ق م ۾ روم جي ستين بادشاهه لوسيوس ٽارڪوينيوس سپربس جي تختا اونڌي کان پوءِ قائم ٿي؛ ڇاڪاڻتہ هن رومن ريتن رسمن ۽ سينيٽ جي بي حرمتي ڪئي ۽ روم تي قبضي لاءِ تشدد جو سهارو ورتو.[7]
گهرو جنگ ۽ انگريزي جمھوريه
[سنواريو]اوليوَر ڪرومويل جي اڳواڻي هيٺ 1649ع ۾ بادشاهه چارلس پهريون تي اعليٰ غداري جو مقدمو هلايو ويو، سزا ڏني وئي ۽ ڦاسي ڏني وئي. اهو انگريزي گهرو جنگ جي انجام جي علامت هو، جنهن جي نتيجي ۾ انگلينڊ جي پارليامينٽ [انگلينڊ جي بادشاهت]] کي ختم ڪري ڇڏيو ۽ انگريزي جمھوريه جي هڪ دور (جنهن کي ٽن بادشاهتن جون جنگيون پڻ چيو وڃي ٿو) جي شروعات ٿي. يارهن سالن کان پوءِ، 1660ع ۾ هڪ محدود بادشاهت ٻيهر بحال ڪئي وئي، پر هڪ آزاد پارليامينٽ ان کي معتدل ۽ محدود بڻايو.[8][9] انگلينڊ جي بادشاهت ۾ 1688ع جي شاندار انقلاب آئيني بادشاهت کي وڌيڪ اڳتي وڌايو ۽ بل آف رائٽس 1689 ۽ ايڪٽ آف سيٽلمينٽ 1701 جهڙن قانونن وسيلي ان تي پابنديون وڌايون. ساڳئي وقت اسڪاٽلينڊ ۾ اسٽيٽس جي ڪنوينشن ڪليم آف رائٽ ايڪٽ 1689 نافذ ڪيو، جنهن اسڪاٽش بادشاهت تي به اهڙيون ئي حدون قائم ڪيون.
ائٽلانٽڪ ۽ فرينچي انقلاب
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ائٽلانٽڪ انقلاب
آمريڪي
[سنواريو]
هن دور ۾، جيڪو اڄ آمريڪا جي گڏيل رياستن طور سڃاتو وڃي ٿو، منظم بادشاهت مخالف تحريڪ هڪ تدريجي انقلاب مان نڪتي، جيڪو 1765ع ۾ شروع ٿيو؛ جڏهن نوآبادين اسٽيمپ ٽيڪس جي مخالفت ۾ بائيڪاٽ ۽ ٽيڪس آفيسرن جي مذمت ڪئي.[10] جيتوڻيڪ اهي برطانيا جي پارليامينٽ جي اختيار هيٺ هئا (ڇوتہ 1660ع کان بادشاهت محدود هئي)، پر اتر آمريڪا جا رهواسي وڌندڙ طور ان پارليامينٽ سان ٽڪراءَ ۾ آيا جيڪا اتر آمريڪا مان پارلياماني نمائندن لاءِ سيٽون نه ڏيندي هئي. 1776ع ۾ اعلانِ آزادي سان گڏ، بادشاهت مخالف پروپيگنڊا اهڙا پرتشدد احتجاج پيدا ڪيا، جن منظم نموني بادشاهت جون علامتون ختم ڪيون. مثال طور، جارج ٽيون جو نيو يارڪ شهر ۾ گهوڙي تي سوار مجسمو ڪيرائي ڇڏيو ويو. پارليامينٽ جا وفادار لوئلسٽ ڌڙا خاص طور پارٽي باز حملن کان متاثر ٿيا، ۽ ڏهه هزارن ۾ ماڻهو برطانوي ڪئناڊا ڏانهن لڏي ويا.[11] بچيل ملڪيت کي ٽيهن مان ٺهيل تيرهن نون رياستن نون قانونن تحت ضبط ڪيو.[12] نوآبادياتي دور جا اهڙا آثار، جن ۾ برطانوي بادشاهت ڏيکاري وئي هجي، آمريڪا ۾ گهٽ ملن ٿا. تنهن هوندي به، هر جذبو لازمي طور بادشاهت مخالف نه هو: رياست جي مٿئين سربراهه طور بادشاهت کي “معمول” سمجهڻ وارو خيال ڪجهه آمريڪين ۾ موجود رهيو؛ ڪي ماڻهن آمريڪا جي صدر واري اداري کي به بادشاهت جهڙن معنائن ۾ ڏٺو—جمھوريه جو قيصر—۽ نئين جمھوريه ۾ هي شروعاتي بحث رهيو.[13]
فرينچ بادشاھت
[سنواريو]
بادشاهت جي خاتمي جي تاريخ ۾ سڀ کان اهم خاتمن مان هڪ—۽ 1581–1795ع واري ڊچ جمھوريه سان گڏ—1792ع ۾ فرينچي انقلاب دوران انسئين ريجيم جو خاتمو هو.[14] پوءِ فرينچي بادشاهت مختلف سطحن جي اختيار سان ڪيترائي ڀيرا ٻيهر بحال ٿي. نيپولين، جيڪو پهريان جمھوريه واري انقلاب جو هيرو سمجهيو ويندو هو، 1804ع ۾ پاڻ کي شهنشاهه تاجپوش ڪيو؛ پوءِ 1815ع ۾ بوربون بحالي آئي، جيڪا 1830ع ۾ وڌيڪ لبرل جولاءِ بادشاهت سان تبديل ٿي. 1848ع جو انقلاب وڌيڪ چٽو بادشاهت مخالف اڀار هو، جنهن شاهي اڳواڻن جي سلسلي کي ختم ڪري مختصر مدت واري سيڪنڊ فرينچ ريپبلڪ قائم ڪئي. لُوئي نيپولين بوناپارٽ سيڪنڊ فرينچ ايمپائر (1852–1870) قائم ڪئي؛ هن جمهوري پهلو برقرار رکندي پاڻ کي رياست جي مرڪز ۾ رکيو، تانجو فرانڪو-پروشين جنگ ۾ شڪست سبب سندس زوال ٿيو؛ پوءِ فرينچ ٿرڊ ريپبلڪ ٺهي ۽ فرانس ۾ بادشاهت جو حتمي خاتمو ٿيو. بادشاهت پسندي جيڪا 1871ع جي چونڊ کان پوءِ قومي اسيمبليءَ ۾ اڪثريت رکي ٿي، صديءَ جي باقي عرصي دوران آهستي آهستي ختم ٿي وئي.[15]
هيٽيائي بادشاهت
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو هيٽيائي انقلاب
19هين صدي
[سنواريو]آفريڪا
[سنواريو]مڊاگاسڪر
[سنواريو]مڊاگاسڪر جي بادشاهت، جيڪا ميرينا بادشاهت جي نالي سان سڃاتي ويندي هئي، 1897ع ۾ ختم ٿي وئي جڏهن فرانس ان کي نوآبادي بڻايو ۽ راڻي راناوالونا ٽيون کي معزول ڪيو.
زمبابوي
[سنواريو]1629ع ۾ موينيموٽاپا پورچوگالن کي ڪڍڻ جي ڪوشش ڪئي، پر ناڪام رهيو؛ نتيجي ۾ پاڻ به معزول ڪيو ويو ۽ پورچوگالي مائورا مھاندي فليپي کي تخت تي ويهاريو. 1917ع ۾ مامبو چيوڪو، جيڪو هن خاندان جو آخري بادشاهه هو، پرتگالين خلاف جنگ ۾ مارجي ويو.
آمريڪا
[سنواريو]ميڪسيڪو
[سنواريو]فرسٽ ميڪسيڪن ايمپائر سيپٽمبر 1821ع ۾ ميڪسيڪن ايمپائر جو اعلانِ آزادي کان وٺي مارچ 1823ع ۾ شهنشاهه جي دستبرداري تائين قائم رهيو. پوءِ عبوري حڪومت اقتدار سنڀاليو ۽ 1824ع ۾ فرسٽ ميڪسيڪن ريپبلڪ جو اعلان ڪيو ويو. فرينچي مداخلت جي نتيجي ۾، نيپولين ٽيون جي دور ۾ سيڪنڊ ميڪسيڪن ايمپائر 1864ع کان 1867ع تائين رهيو؛ پوءِ اهو ختم ٿيو ۽ ان جو شهنشاهه ميڪسيملين پهريون ڦاسي ڏنو ويو.
برازيل
[سنواريو]برازيل ۾ 1815ع ۾ بادشاهت رسمي طور پرتگال، برازيل ۽ الگاروِز جي متحد بادشاهت (جنهن ۾ برازيل جي بادشاهت هڪ جزوي رياست هئي) وسيلي قائم ٿي؛ پوءِ 1822ع ۾ اها برازيل جي سلطنت ۾ تبديل ٿي؛ ۽ 1889ع ۾ ختم ڪئي وئي جڏهن شهنشاهه پيڊرو ٻيون کي جمھوري فوجي تختو اونڌو وسيلي معزول ڪيو ويو (جمھوريه جي حيثيت 1993ع ۾ ريفَرَنڊم سان به تصديق ٿي، جنهن ۾ 86٪ ووٽ جمھوري حڪومت جي حق ۾ پيا).
ايشيا
[سنواريو]برما
[سنواريو]برما جي بادشاهت 1885ع ۾ ختم ڪئي وئي جڏهن آخري بادشاهه ٿيبائو مِن تخت وڃائي ويٺو ۽ ملڪ برطانيا طرفان ضم ڪيو ويو.
ڏکڻ ايشيا
[سنواريو]1858ع ۾ مغل سلطنت برطانيا خلاف جنگ هارڻ کان پوءِ ختم ٿي وئي، ۽ ان جو شهنشاهه بهادر شاھ ٻيون تخت کان محروم ٿيو.
بنگال
[سنواريو]بنگال ۾ برطانوي راڄ 1757ع ۾ پلاسي جي جنگ ۾ سراج الدوله جي زوال سان شروع ٿيو؛ ۽ بنگال جي نوابن جو دور ختم ٿي ويو.
يورپ
[سنواريو]اٽلي
[سنواريو]1859ع کان 1861ع جي وچ ۾ ڏکڻ يورپ جون چار بادشاهتون ختم ٿي ويون (پارما، موڊينا، ٽسڪني ۽ ٻن سسليَن واري بادشاهت) جڏهن اهي سڀ نئين اٽلي جي بادشاهت جو حصو بڻيون.
اسپين
[سنواريو]اسپين ۾ 1873ع کان 1874ع تائين فرسٽ اسپينش ريپبلڪ دوران بادشاهت ختم ٿي، پر پوءِ 1931ع تائين ٻيهر بحال رهي.
پئسفڪ
[سنواريو]هاوائي بادشاهت
[سنواريو]1893ع ۾ پرڏيهي ڪاروباري اڳواڻن هاوائي جي بادشاهت جي راڻي ليليوڪالاني کي معزول ڪيو. هنن جمھوريه قائم ڪئي، جيڪا 1898ع ۾ نيو لينڊس ريزوليوشن تحت آمريڪا ۾ ضم ٿي وئي.
تاهِتي بادشاهت
[سنواريو]تاهِتي جي بادشاهت 1880ع ۾ ختم ٿي وئي جڏهن فرانس ان کي نوآبادي بڻايو ۽ بادشاهه پوماري پنجون کي معزول ڪيو.
منوآ
[سنواريو]1904ع ۾ جديد دور جي آمريڪي ساموا جي منوآ ٻيٽن جي خودمختياري آمريڪا کي ڏيڻ کان پوءِ، منوآ جو بادشاهه ٽوئي منوآ ايليسالا 2 جولاءِ 1909ع تي وفات ڪئي. سندس وفات کان پوءِ هن عهدو ٻيهر بحال ڪرڻ جون سڀ ڪوششون آمريڪي حڪومت جي مخالفت سبب ناڪام ٿيون.[16]
20هين صدي
[سنواريو]قومپرستي
[سنواريو]چين
[سنواريو]چين جي بادشاهت 1912ع ۾ ختم ٿي وئي جڏهن شِن هائي انقلاب سن يات سين جي اڳواڻيءَ ۾ ڪامياب ٿيو ۽ ننڍي عمر جي شوان تُونگ شهنشاهه کي معزول ڪيو؛ ان سان چِنگ خاندان جو خاتمو ۽ چين جي جمھوريه جي شروعات ٿي. 1915ع ۾ يوآن شِڪائي ٿوري عرصي لاءِ چين جي سلطنت جو اعلان ڪري پاڻ کي شهنشاهه بڻايو؛ پر هي نظام قبوليت نه ماڻي سگهيو ۽ ٽي مهينا پوءِ ٽٽي پيو. 1917ع ۾ چِنگ وفادار ژانگ شون چِنگ خاندان کي بحال ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي ۽ ٿوري وقت لاءِ شوان تُونگ شهنشاهه کي ٻيهر تخت تي ويهاريو؛ هي ڪوشش تاريخنويسي ۾ "مانچو بحالي" طور سڃاتي وڃي ٿي. چين جي ڪجهه علائقن ۾ بادشاهت جا آثار جاپاني سرپرستي هيٺ ڪلائنٽ رياست مانچوڪُوو جي صورت ۾ 1945ع تائين موجود رهيا، جتي اڳوڻو چِنگ شهنشاهه اڳواڻ رهيو؛ پوءِ حتمي خاتمو ٿيو.
تِبت وارو علائقو گانڊين ڦودرنگ حڪومت هيٺ رهيو، جيڪو چين جي عوامي جمهوريه پاران تبت جي الحاق تائين جاري رهيو؛ 1959ع ۾ تِبتي بغاوت کان پوءِ تبت ۾ بادشاهت/حاڪميت ختم ڪئي وئي، جيتوڻيڪ جلاوطنيءَ ۾ مرڪزي تِبتي انتظاميا جي صورت ۾ تسلسل برقرار رهيو. شِن هائي انقلاب دوران ٻاهرين منگوليا چِنگ خاندان کان آزاديءَ جو اعلان ڪيو، جيڪو 1911ع جو منگولي انقلاب سڏجي ٿو. ان کان پوءِ منگوليا جو بوگد خانيت قائم ٿيو، جيتوڻيڪ چين جي جمھوريه ٻاهرين منگوليا تي دعويٰ ڪندي رهي ۽ عالمي سطح تي به گهڻو ڪري ان جي خودمختياري تسليم ڪئي وئي. 1924ع ۾ منگوليا جي عوامي جمھوريه قائم ٿي ۽ منگوليا ۾ بادشاهت جو خاتمو ٿيو.
پهرين عالمي جنگ ۽ ان کان پوءِ
[سنواريو]پھرين عالمي جنگ شايد تاريخ ۾ بادشاهتن جي خاتمي جا سڀ کان وڌيڪ واقعا آندا.
روسي سلطنت
[سنواريو]روسي سلطنت اندر حالتون ۽ جنگ ۾ خراب ڪارڪردگيءَ سبب انقلاب ٿيو، جنهن بادشاهت جي اداري کي ڊاهي ڇڏيو؛ ان کان پوءِ ساڳئي سال آڪٽوبر ۾ ٻيو انقلاب ٿيو، جنهن اُن حڪومت کي ختم ڪري زار (ايمپراطور (Императоръ)) نڪولس ٻيون کي قتل ڪيو ۽ مارڪسسٽ-ليننسٽ حڪومت قائم ڪئي. روسي گهرو جنگ ۾ مختلف بادشاهت پسند، جمھوري، انارڪسٽ، قومپرست ۽ سوشلسٽ ڌڙا هڪ ٻئي سان وڙهيا؛ بالٽڪ رياستن، پولينڊ ۽ فن لينڊ ۾ بورجوازي آزادي تحريڪون ڪامياب ٿيون، جڏهنتہ بولشوِڪ ٻين هنڌن تي غالب آيا.
جرمني، آسٽريا-هنگري، عثماني سلطنت، مونٽي نيگرو
[سنواريو]شڪست کاڌل جرمن، آسٽريا-هنگري ۽ عثماني سلطنت ۾ جنگ جي فوري پڄاڻيءَ کان پوءِ بادشاهتون ختم ڪيون ويون، ۽ وِلهيلم ٻيون، چارلس پهريون ۽ مھمد ڇهون جا دور ختم ٿيا. جرمن سلطنت جي اندروني رياستن جا بادشاهه—خاص طور لوڊوِگ ٽيون، باويريا، فريڊرڪ آگسٽَس ٽيون، سئڪسي ۽ وُرٽنبرگ جو وِلهيلم ٻيون—به جلد دستبردار ٿيا. جنگ دوران پولينڊ (پولينڊ جي بادشاهت), فن لينڊ جو گرينڊ ڊيوچي (جتي فن لينڊي بادشاهه رکڻ جو منصوبو هو) ۽ ليٿوينيا (مينڊوگاس ٻيون، ليٿوينيا) لاءِ بادشاهتون ٺاهڻ جا منصوبا هئا، جن تي جرمن سلطنت جي حفاظتي جهڙي سُزيرينيٽي هئڻ گهرجي ها. جرمني جي نومبر 1918ع واري شڪست کان پوءِ ٻنهي منصوبابند بادشاهن تختن تان هٿ کڻي ڇڏيو. نڪولس پهريون، مونٽي نيگرو 1918ع ۾ پنهنجي تخت کان محروم ٿيو جڏهن ملڪ يوگوسلاويا جو حصو بڻيو.
ٻي عالمي جنگ ۽ ان کان پوءِ
[سنواريو]ٻي عالمي جنگ ۾ به بادشاهتن جي خاتمي جا واقعا وڌيا.
اٽلي، البانيا، بلغاريا، هنگري، رومانيا، يوگوسلاويا، ڪروئشيا
[سنواريو]1922ع ۾ بينيتو مسوليني جي مارچ آن روم سبب بادشاهه وِڪٽر ايمانوئل ٽيون مسوليني کي وزيراعظم مقرر ڪيو. 1939ع ۾ اٽلي البانيا تي حملي سان خودمختيار بادشاھ بادشاهه زوگ کي هٽائي ڇڏيو ۽ پنهنجي بادشاهه وِڪٽر ايمانوئل ٽيون کي البانيا جو بادشاهه بڻايو. اٽلي، اوڀر يورپ جي بادشاهتن بلغاريا، هنگري ۽ رومانيا سان گڏ، پنهنجن آمراڻن حڪمرانن جي ذريعي جرمني سان گڏجي ٻي عالمي جنگ ۾ يوگوسلاويا جي بادشاهت، اولهه وارا اتحادي ۽ سوويت يونين خلاف وڙهڻ تي مجبور ٿيون. 1941ع ۾ يوگوسلاويا جي زوال کان پوءِ ڪروئشيا جي آزاد رياست هڪ نالي ماتر بادشاهت هيٺ قائم ڪئي وئي، پر حقيقت ۾ اها اينٽي پاويليچ جي اڳواڻيءَ ۾ هڪ پارٽي رياست ۽ نازي جرمني جي پپٽ رياست هئي. جولاءِ 1943ع ۾ مسوليني جي زوال سان ڪروئشيا ۾ بادشاهت ختم ڪئي وئي. جڏهن محوري طاقتن کان شڪست کاڌي، ته ڪميونسٽ پارٽيزن قبضي هيٺ يوگوسلاويا ۽ قبضي هيٺ البانيا ۾ اقتدار سنڀالي بادشاهتون ختم ڪيون. بلغاريا، هنگري ۽ رومانيا ۾ ڪميونسٽن سوويت يونين جي مضبوط سهڪار سان بادشاهتون ختم ڪيون، ڇاڪاڻتہ جنگ دوران سوويت فوجون ۽ حمايتي اتي موجود هئا. نتيجي طور يوگوسلاويا جو پيٽر ٻيون، بلغاريا جو سيميئن ٻيون ۽ رومانيا جو مائيڪل پهريون پنهنجا تخت وڃائي ويٺا. وِڪٽر ايمانوئل ٽيون، اٽلي اٽلي ۾ فاشسٽ نظام جي زوال کان پوءِ به بادشاهه رهيو، پر ڪاسيبيلي جي جنگبندي کان پوءِ گهڻا اختيار پنهنجي پٽ ڏانهن منتقل ڪيائين. بادشاهت بچائڻ لاءِ وِڪٽر ايمانوئل جي دستبرداري کان پوءِ، تنگ اڪثريت سان 1946ع جو ريفرنڊم سندس پٽ اومبرٽو ٻيون جي مختصر دور کي ختم ڪري ڇڏيو ۽ اٽليءَ ۾ بادشاهت جو خاتمو ٿي ويو.
جمھوريت پسندي
[سنواريو]آسٽريليا (ريفَرَنڊم کان پوءِ بادشاهت برقرار)
[سنواريو]1999ع جي ريفرنڊم ۾ آسٽريليا جي ووٽرن اها تجويز رد ڪئي ته آئيني بادشاهت جي جاءِ تي پارليامينٽ پاران مقرر ڪيل صدر سان جمھوريه قائم ڪئي وڃي. تجويز سڀني رياستن ۾ رد ٿي، صرف آسٽريليا ڪيپيٽل ٽيرٽري حق ۾ ووٽ ڏنو. جيتوڻيڪ سروي رپورٽن ۾ اڪثر جمھوريه جي حق ۾ اڪثريت ڏيکاربي هئي، پر نتيجو اُن ڪري ٿيو جو جمھوريت پسندن ۾ اختلاف ٿي پيو: ڪي پيش ڪيل ماڊل جي حمايت ڪندا هئا ۽ ڪي سڌي طرح چونڊيل صدر چاهيندا هئا.[17][18][19][20]
يونان
[سنواريو]يونان جي جديد تاريخ ۾ بادشاهت 1924ع ۾ قومي ڦاٽ ۽ ايشيا مائنر آفت جي نتيجي ۾ ختم ڪئي وئي. ٺهيل سيڪنڊ هيلينڪ ريپبلڪ ڏکئي حالتن ۾ رهي، تانجو 1935ع ۾ تختو اونڌو ڪرڻ سان بادشاهت ٻيهر بحال ڪئي وئي. پوءِ آمرانه چوٿين آگسٽ واري حڪومت بادشاهه جارج ٻيون جي سهڪار سان قائم ٿي، جنهن بادشاهت کي وڌيڪ غير مقبول ڪيو.[حوالو گهربل]
يونان تي ايڪسز قبضي دوران، جارج ٻيون نالي ماتر جلاوطن يوناني حڪومت جو اڳواڻ هو، پر جنگ کان پوءِ بادشاهت جو انجام يونانين لاءِ وڏو تڪراري مسئلو بڻيو، خاص ڪري جڏهن ڪميونسٽ نواز قومي آزادي محاذ (اي اي ايم) مزاحمتي تحريڪ طور سڀ کان وڏو ڌڙو بڻجي ويو. مفاهمت طور طئي ٿيو ته جنگ کان پوءِ ريفرنڊم وسيلي فيصلو ڪيو ويندو. آخرڪار، جنگ کان پوءِ ڪميونسٽ قبضي جي خطري سبب وينيزيلسٽ جمھوريت پسند بادشاهت پسندن سان گڏ ٿي ويا؛ اي اي ايم جي شڪست ڊيڪيموريانا ۾، پوءِ اڇو دهشت ۽ 1946ع ۾ يوناني گهرو جنگ جي شروعات، سڀ بادشاهت پسندن جي فتح ڏانهن ويا؛ نتيجي ۾ 1946ع جي ريفرنڊم ۾ بادشاهت جي حق ۾ نتيجو نڪتو ۽ جارج ٻيون واپس آيو. آخري بادشاهه ڪنسٽنٽائين ٻيون 1965ع جي ايوليانا دوران سياست ۾ مداخلت ڪئي. اُن سان پيدا ٿيل سياسي بحران اپريل 1967ع ۾ فوجي تختي اونڌي جو سبب بڻيو. ڪنستانتين ٻيون مجبورن fait accompli قبول ڪيو ۽ ان کي قانوني سهارو ڏنو، پر ساڳئي سال جڏهن هن جوابي تختي اونڌي جي ڪوشش ڪئي ته ناڪام ٿيو ۽ جلاوطن ٿي ويو. يونان رسمي طور بادشاهت رهيو تانجو فوجي جنتا جون 1973ع ۾ بادشاهت ختم ڪئي؛ پوءِ جولاءِ ريفرنڊم ان فيصلي جي تصديق ڪئي. آئينِي قانونيت بحال ٿيڻ کان پوءِ، 1974ع جي آزاد ريفرنڊم ۾ بادشاهت جي بحالي وڏي اڪثريت سان رد ٿي وئي.
اسپين
[سنواريو]اسپين ۾ بادشاهت 1931ع ۾ ٻيهر ختم ڪئي وئي ۽ سيڪنڊ اسپينش ريپبلڪ (1931–1939) قائم ٿي. 1947ع ۾ فرانسسڪو فرانڪو اسپين کي بادشاهت قرار ڏنو، پر پاڻ کي حياتي ڀر لاءِ ريجنٽ رکيو ۽ آئينِي بندوبست گهڻو ڪري ساڳيو رهيو. 1947ع واري قانون جي ڏنل اختيار تحت هن مستقبل جي بادشاهه بابت فيصلو ڪرڻو هو، تنهنڪري 1969ع ۾ هن بوربون خاندان جي جوان ڪارلوس کي جانشين مقرر ڪيو. "اسپين جو شهزادو" 1975ع ۾ فرانڪو جي وفات کان پوءِ بادشاهه بڻيو؛ ۽ اسپين جي جمھوريت ڏانهن منتقلي دوران 1978ع جو اسپين آئين بادشاهت کي نئين آئيني بنياد تي رکيو. اسپين ۾ بادشاهت هڪ پڪ ٿيل شق آهي، جنهن کي تبديل ڪرڻ جا آئيني ترميم وارا قاعدا ٻين شقن کان وڌيڪ سخت آهن.
ويهين صدي کان پوءِ جو خلاصو جدول
[سنواريو]| ملڪ | آخري بادشاهه | سال | نوٽس | |
|---|---|---|---|---|
| 1900ع واري ڏهاڪي | ||||
| سونگھائي | اسڪيا مالا | 1901 | فرينچ طرفان ختم ڪئي وئي ۽ فرينچ ويسٽ آفريڪا ۾ شامل ڪئي وئي. | |
 |
ريماٽارا | ٽاماايوا پنجون | فرينچ طرفان ختم ڪري اوشينيا ۾ فرينچ انتظامات ۾ شامل ڪئي وئي. | |
 |
نوڪو هيوا | لورانٽ پيوڪيڪي ٽاؤپوٽيني | ||
| گمما | فيريسا | 1902 | ايٿوپيا سلطنت ۾ ضم ڪئي وئي. | |
 |
آچي | علاءُالدين محمد دائود شاهه ٻيون | 1903 | آچي جنگ |
 |
داهومي | اگولي اگبو | 1904 | فرينچ داهومي ۾ شامل. |
| اويو | اڊييمي پهريون الوولوڊو | 1905 | آخري بادشاهه وفات ڪري ويو؛ علائقو برطانوي ڏاکڻي نائيجيريا پروٽيڪٽوريٽ ۾ شامل ٿيو. | |
| هابر يونس | نور احمد امان | 1907 | برطانوي سومالي لينڊ ۾ شامل. | |
 |
بالي | ديوه اگنگ جامبي ٻيون | 1908 | ڊچ ايسٽ انڊيز ۾ شامل. |
 |
موالِي | سليما ماچامبا | 1909 | فرينچ ڪوموروس ۾ شامل. |
| 1910ع واري ڏهاڪي | ||||
.svg){kind=small} |
پرتگال | مانويل ٻيون | 1910 | انقلاب |
 |
ڪوريا | سنجونگ | مقامي بادشاھت ختم؛ جاپاني راڄ سان 1945ع تائين. | |
| انگوچي | عمر فريلي | پرتگال ۾ ضم. | ||
.svg){kind=small} |
چين | پويي | 1912 | شنھائي انقلاب – شهنشاهه کي هٽايو ويو. |
 |
روس | نڪولس ٻيون | 1917 | روسي انقلاب |
 |
جرمني | ولهيلم ٻيون | 1918 | پهري عالمي جنگ کان پوءِ بادشاھت جو خاتمو. |
| 1920ع واري ڏهاڪي | ||||
.svg){kind=small} |
عثماني سلطنت | محمد ڇهون | 1922 | سلطنت ختم ڪئي وئي. |
.svg){kind=small} |
يونان | جارج ٻيون | 1924 | بادشاھت عارضي ختم، پوءِ ٻيهر بحال ۽ 1973ع ۾ ٻيهر ختم. |
| 1930ع واري ڏهاڪي | ||||
.svg){kind=small} |
اسپين | الفونسو تيرهون | 1931 | بعد ۾ بحال (هيٺ ڏسو). |
| 1940ع واري ڏهاڪي | ||||
.svg){kind=small} |
اٽلي | وڪٽر ايمانوئل ٽيون | 1943 | بادشاھت ختم. |
 |
رومانيه | مائيڪل پهريون | 1947 | ڪميونسٽن طرفان زبردستي استعيفيٰ. |
 |
آئرلينڊ | جارج ڇھون | آئرلينڊ جي آخري آئرلينڊ جي بادشاهي کي آئرلينڊ ريپبلڪ ايڪٽ 1948 جي شرطن تحت 18 اپريل 1949 کان ختم ڪيو ويو، جنهن سان آئرلينڊ برطانوي دولتِ مشترڪه کان ٻاهر هڪ جمهوريه بڻجي ويو. ڏهه ڏينهن پوءِ لنڊن اعلان منظور ڪيو ويو، جنهن تحت جمهوريتن ۽ مقامي بادشاهتن کي نئين نالي واري قومون دولتِ مشترڪه جو ميمبر بڻجڻ جي اجازت ڏني وئي. | |
 |
مانگڪونيگاران | مانگڪونيگارا ستون | انڊونيشيا سان انضمام. | |
 |
سياڪ | قاسم عبدال جليل سيف الدين اول | سلطان پڻ انڊونيشيا جي جمهوريه جي آزاديءَ جي جدوجهد لاءِ پنهنجو ملڪيت حوالي ڪيو. | |
 |
سوراڪارتا سنانات | پاڪوبووونو ٻارهوون | انڊونيشي قومي انقلاب دوران، سوراڪارتا سنانات ۽ مانگڪونيگاران پرنسڊم سوڪارنو کي اعتماد جو خط موڪليو ته جيئن نئين اعلان ڪيل انڊونيشيا جي جمهوريه جي حمايت ظاهر ڪن. ان کان پوءِ انهن کي انڊونيشي رياست اندر دائره استيميوه (خاص علائقو، جيڪو اڄ جي يوگياڪارتا جي سلطنت جهڙو آهي) جو درجو ڏنو ويو. بهرحال، سياسي تحريڪن ۽ انڊونيشي ڪميونسٽن جي مخالفت سبب، جيڪا 1946 جي شروعات ۾ بادشاهت مخالف تحريڪ ۽ بغاوت ڏانهن وٺي وئي، ٻنهي بادشاهتن کان خاص علائقي جو درجو واپس وٺي کين مرڪزي جاوا صوبي ۾ ضم ڪيو ويو. | |
| 1950ع وارو ڏهاڪو | ||||
 |
پونتياناڪ | شريف حميد ٻيون | 1950 | انڊونيشيا سان انضمام. |
 |
ڪوٽاوارنگن جي بادشاهي | |||
 |
ڀارت | جارج ڇهون | پنهنجي بادشاهت کي ختم ڪيو جڏهن نئون جمهوري آئين اختيار ڪيو ويو. ڀارت قومون دولتِ مشترڪه ۾ جمهوريت بڻجندڙ پهريون ملڪ ٿيو. | |
 |
جيسلمير | گيرڌر سنگهه ڀاٽي | ڀارت جي جمهوريه ۾ ضم ڪيو ويو. | |
 |
ميسور | جيئچاماراجا ووديار | ||
 |
تبت | تينزن گياتسو | 1951 | الحاق ذريعي چين جي عوامي جمهوريه ۾ شامل ڪيو ويو. |
 |
مصر | فؤاد ٻيون | 1953 | 1952ع مصري انقلاب کان پوءِ ايندڙ سال جمهوريت جو اعلان ڪيو ويو. |
 |
پاڪستان | ايلزبيٿ ٻيون | 1956 | پنهنجي بادشاهت کي ختم ڪيو جڏهن نئون جمهوري آئين اختيار ڪيو ويو. |
 |
تيونس | محمد اٺون الامين | 1957 | پارليامينٽ جي حڪم سان ختم ڪئي وئي. |
 |
اشانتي | پريمپيه ٻيون | 1957 | گھانا سان رياستي اتحاد ۾ داخل ٿيو جڏهن برطانيه جو گڏيل بادشاهي کان آزادي حاصل ڪئي. |
.svg){kind=small} |
عراق | فيصل ٻيون | 1958 | فوجي بغاوت |
 |
بيما | محمد صلاح الدين | 1958ع ۾ سومباوا جي رياستن کي انڊونيشيا جي جمهوريه طرفان ختم ڪري جديد انتظامي ڍانچي سان تبديل ڪيو ويو. | |
| 1960ع وارو ڏهاڪو | ||||
.svg){kind=small} |
بوٽون | فاليحي | 1960 | انڊونيشيا سان انضمام. |
 |
گھانا | ايلزبيٿ ٻيون | پنهنجي بادشاهت کي ريفرنڊم جي نتيجي ۾ ختم ڪيو ويو؛ سرڪاري نتيجو: 88٪ جمهوريت جي حق ۾. | |
 |
ڏکڻ آفريڪا | 1961 | پنهنجي بادشاهت کي ريفرنڊم تحت ختم ڪيو ويو؛ سرڪاري نتيجو: 53٪ جمهوريت جي حق ۾. ڏکڻ آفريڪا دولتِ مشترڪه مان به نڪري ويو، پر 1 جون 1994ع تي ٻيهر شامل ٿيو. | |
 |
روانڊا | ڪيگيلي پنجون | فوجي تختو اونڌو ڪرڻ (ڪُو)، جنهن کان پوءِ ريفرنڊم ٿيو؛ سرڪاري نتيجو: 80٪ بادشاھت ختم ڪرڻ جي حق ۾. | |
.svg){kind=small} |
تانگانئيڪا | اليزبيٿ ٻي | 1962 | نئون جمهوري آئين اختيار ڪرڻ کان پوءِ پنهنجي بادشاھت ختم ڪئي. |
| يمن | محمد البدر | فوجي تختو اونڌو ڪرڻ (ڪُو) | ||
 |
ڏکڻ ڪاسائي | البرٽ ڪالونجي | رياست جي سربراهه جي حيثيت پيچيده هئي؛ البرٽ ڪالونجي پاڻ کي **مولپوي** (خدائي بادشاهه / شهنشاهه) جو لقب ڏيندو هو. | |
 |
نائيجيريا | اليزبيٿ ٻي | 1963 | آئين ۾ ترميم ڪرڻ کان پوءِ پنهنجي بادشاھت ختم ڪئي. |
 |
يوگنڊا | آئين ۾ ترميم ڪرڻ کان پوءِ پنهنجي بادشاھت ختم ڪئي. | ||
 |
ڪينيا | 1964 | آئين ۾ ترميم ڪرڻ کان پوءِ پنهنجي بادشاھت ختم ڪئي. | |
.svg){kind=small} |
زنجبار | جمشيد بن عبدالله | زنجبار انقلاب | |
.svg){kind=small} |
برونڊي | نتاري پنجون | 1966 | فوجي تختو اونڌو ڪرڻ |
 |
مالاوي | اليزبيٿ ٻي | نئون جمهوري آئين اختيار ڪرڻ کان پوءِ پنهنجي بادشاھت ختم ڪئي. | |
 |
فضلي | ناصر بن عبدالله بن حسين بن احمد الفَضلي | 1967 | نئين ٺهيل ڏکڻ يمن جي عوامي جمهوريه ۾ ضم ڪيو ويو. |
 |
قعيتي | غالب ثاني القعيتي | ||
 |
اپر يافع | محمد بن صالح هرهره | ||
 |
لوئر يافع | محمود بن عيدروس العفيفي | ||
| مفلحي | القاسم بن عبدالرحمان | |||
| عودھلي | صالح بن الحسين بن جابل العودھلي | |||
 |
بيحان | صالح الحسين الحبئيلي | ||
| داثينا | عبدالقادر بن شايع | |||
 |
ڌالا | شفعل بن علي شيخ الاميري | ||
 |
بالھاف واحدي | ناصر بن عبدالله الواحدي | ||
| شائب | يحيىٰ بن مطهر الصقليدي | |||
| علوي | صالح بن سيّل العلوي | |||
| عقرابي | محمود ابن محمد آل عقرابي | |||
 |
واحدي حبان | حسين ابن عبد الله الواحدي | ||
| قطيبي | ||||
| حدرامي | عبدالقوي ابن محمد الحدرامي | |||
| موسطا | ||||
| البوسي | ||||
| الذبي | عبدالرحمان ابن صالح | |||
| ھوشابي سلطنت | فيصل بن سرور الھوشابي | |||
 |
ڪثيري | الحسين ابن علي | ||
ماھرا سلطنت]] |
عيسا ابن علي بن سليم افرار الماھري | |||
 |
لاھيج جي سلطنت | علي بن عبدالڪريم الابدالي | ||
| الحاورا شيخدوم | اوادابن صالح بشاھد | |||
| عرقا جي شيخدوم | احمد بن عبدالله | |||
| ھيٺين عولاقي سلطنت | ناصر ابن ائدرس العولقي | |||
| مٿين عولقي سلطنت | عواد بن صالح العولقي | |||
| مٿين اولقي شيخدوم | عامر عبدالله ابن محسن اليسلامي العوقي | |||
 |
انڪول | گاسيئونگا ٻيون | صدر ملٽن آبوٽ جي حڪومت ختم ڪئي وئي. اها سرڪاري طور اڃا تائين موجود ناهي، ڇاڪاڻ ته صدر يووري موسيويني سلطنت جي بحالي جي مخالفت ڪئي۔[21][22] | |
| تيدور | زين العابدين شاه | سلطنت ختم ٿي۔ | ||
 |
مالديپ | محمد فريد ديدي | 1968 | ريفرنڊم؛ سرڪاري نتيجو: 81.23% جمهوريه جي حق ۾۔ |
.svg){kind=small} |
ليبيا | ادريس اول | 1969 | ڪرنيـل معمر قذافي جي اڳواڻي هيٺ ٿيل بغاوت ۾ معزول ڪيو ويو۔ |
| سالوم | ماڊ سالوم فودي نگوئي جووف | آخري بادشاه فوت ٿي ويا؛ رياستون نئين آزاد ٿيل جمھوريه سينيگال ۾ شامل ڪيون ويون۔ | ||
| سيني | ماڊ ا سينيگ ماهيڪور جووف | |||
| 1970ع وارو ڏهاڪو | ||||
 |
گيانا | ايلزبيٿ ٻيون | 1970 | قرارداد منظور ڪري جمهوريه قائم ڪرڻ کان پوءِ پنهنجي بادشاھت ختم ڪئي وئي۔[23] |
 |
ڪمبوڊيا | نورودوم سيھانوڪ | بغاوت؛ بعد ۾ بحال ڪيو ويو (هيٺ ڏسو)۔ | |
.svg){kind=small} |
روڊيشيا | ايلزبيٿ ٻين | سندس غير تسليم ٿيل بادشاھت ختم ڪئي وئي. برطانوي نوآبادي ڏاکڻي روڊيشيا جي هڪ غير تسليم ٿيل حڪومت 1965ع ۾ يڪطرفي طور آزادي جو اعلان ڪري پاڻ کي روڊيشيا سڏايو ۽ ايلزبيٿ ٻيون کي راڻي قرار ڏنو، پر هن اهو لقب قبول نه ڪيو ۽ نه ئي ڪنهن ٻئي رياست ان کي تسليم ڪيو. 1969ع ۾ ٿيل ريفرنڊم ۾ 81٪ ووٽن سان بادشاھت ختم ڪرڻ جو فيصلو ٿيو ۽ 1970ع ۾ جمهوريه جو اعلان ڪيو ويو. 1979ع تائين روڊيشيا کي بين الاقوامي طور برطانوي نوآبادي طور تسليم ڪيو ويندو رهيو، جڏهن لانڪاسٽر هائوس معاهدي تحت ان جو خاتمو ڪيو ويو ۽ 1980ع ۾ آزاد جمهوريه زمبابوي قائم ٿي، جيڪا ڊسمبر 2003ع تائين دولتِ مشترڪه جي ميمبر رهي. | |
 |
گيمبيا | سندس بادشاھت ريفرنڊم تحت ختم ڪئي وئي؛ سرڪاري نتيجو: 70.45٪ جمهوريه جي حق ۾. | ||
 |
سيرا ليون | 1971 | سندس بادشاھت نئين جمهوري آئين منظور ڪرڻ بعد ختم ڪئي وئي. | |
 |
سيلون | 1972 | سندس بادشاھت نئون جمهوري آئين اختيار ڪرڻ بعد ختم ڪئي وئي؛ ملڪ جو نالو "سري لنڪا" رکيو ويو. | |
 |
افغانستان | محمد ظاهر شاه | 1973 | بغاوت |
|
يونان | ڪنسٽنٽائين ٻيون | 1974 | ريفرنڊم؛ سرڪاري نتيجو: 69.18٪ بادشاھت جي خلاف. ان کان اڳ هڪ اڳوڻو ريفرنڊم يوناني فوجي جنتا پاران منعقد ڪيو ويو هو، جنهن ۾ 78.57٪ جمهوريه جي حق ۾ هئا، پر 1974ع ۾ جنتا جي خاتمي کان پوءِ ان کي منسوخ ڪيو ويو. |
 |
مالٽا | ايلزبيٿ ٻين | سندس بادشاھت آئين ۾ ترميم ڪرڻ کان پوءِ ختم ڪئي وئي. | |
.svg){kind=small} |
حبشه | هيلي سلاسي / امه سلاسي | 1975 | 1974 بغاوت |
.svg){kind=small} |
سڪم | پالڊن ٿونڊپ نامگيل | ريفرنڊم؛ سرڪاري نتيجو: 97٪ ڀارت جي رياست بڻجڻ جي حق ۾. | |
.svg){kind=small} |
لائوس | ساوانگ وٿانا | پاتيت لاو پاران ڪميونسٽ قبضي۔ | |
 |
ٽرينڊاڊ ۽ ٽوباگو | ايلزبيٿ ٻين | 1976 | سندس بادشاھت نئون جمهوري آئين اختيار ڪرڻ بعد ختم ڪئي وئي. |
.svg){kind=small} |
ايران | محمد رضا پھلوي | 1979 | ايراني انقلاب |
 |
مرڪزي آفريقا | بوڪاسا اول | فرانس جي اڳواڻي هيٺ ٿيل آپريشن ڪابان ۾ معزول ڪيو ويو، جنهن ۾ سندس اڳوڻو صدر ٻيهر اقتدار ۾ آندو ويو. | |
| 1980ع وارو ڏهاڪو | ||||
.svg){kind=small} |
روينزورورو | چارلس ممبيري | 1982 | يوگانڊا جي حڪومت پاران دستبردار ٿيڻ تي مجبور ڪيو ويو؛ روينزورورو جي آزاديءَ جو اعلان منسوخ ڪيو ويو. |
 |
فجي | ايلزبيٿ ٻين | 1987 | بادشاھت ٻن بغاوتن کان پوءِ ختم ڪئي وئي، جيڪي سيتيويني رابوڪا جي اڳواڻي هيٺ ٿيون. ايلزبيٿ ٻيون کي عظيم سردارن جي ڪائونسل پاران اعليٰ سردار طور تسليم ڪيو ويندو رهيو، جيستائين 14 مارچ 2012ع تي وزيراعظم فرينڪ بينيماراما پاران ڪائونسل ختم نه ڪئي وئي. اضافي طور، راڻي جي تصوير 2013ع تائين فيجي جي سڪن ۽ ڪرنسي نوٽن تي موجود رهي. |
| 1990ع وارو ڏهاڪو | ||||
 |
ڪويت | جابر الاحمد الصباح | 1990 | عراق طرفان ڪويت تي حملي سبب تخت تان لاٿو ويو؛ 1991ع ۾ ٻيهر بحال ٿيو (هيٺ ڏسو). |
 |
ماريشس | ايلزبيٿ ٻين | 1992 | سندس بادشاھت آئين ۾ ترميم ڪرڻ کان پوءِ ختم ڪئي وئي. |
| 2000ع وارو ڏهاڪو | ||||
 |
ساموا | ماليٽوآ تانومفيلي ٻيون | 2007 | عهد ۾ وفات، جن او لي آو او لي مالو ("رياست جو سربراهه") طور سڄي حياتيءَ جي مدي سان خدمتون انجام ڏنيون؛ جنهن کان پوءِ آئين موجب عهديدار کي پنج سالن لاءِ چونڊڻ واري نظام ڏانهن منتقلي ٿي. |
 |
نيپال | گيانيندر | 2008 | وفاقي جمهوريه جو قيام پهريين نيپالي آئين ساز اسيمبلي پاران منظور ڪيو ويو.[24] |
 |
لو | جيگمي دورجي پالبَر بستا | نيپال جي جمهوري نيپال جي حڪومت جي حڪم سان ختم ڪئي وئي.[25] | |
| 2020ع وارو ڏهاڪو | ||||
 |
بارباڊوس | ايلزبيٿ ٻين | 2021 | آئين (ترميم) (نمبر 2) ايڪٽ، 2021 تحت ختم ڪئي وئي، جنهن بادشاھت جي جاءِ تي بارباڊوس جي صدر جو عهدو قائم ڪيو. |
اهي بادشاهتون جيڪي ختم ٿيڻ کان پوءِ ٻيهر بحال ڪيون ويون
[سنواريو]| ملڪ | ختم ٿيڻ جو سال | نوٽس | بحالي جو سال | جمهوريه جا سال | |
|---|---|---|---|---|---|
  |
انگلينڊ | 1649 | انگلينڊ جو دولتِ مشترڪه انگريزي گهرو جنگ دوران قائم ٿيو؛ 1660ع ۾ بحال ٿيو. | 1660 | 11 |
.svg){kind=small} |
اسڪاٽلينڊ | 1652 | دولتِ مشترڪه هيٺ اسڪاٽلينڊ | 1660 | 8 |
 |
اسپين | 1873 | پهريون اسپيني جمهوريه قائم ٿيو. | 1874 | 1 |
| 1931 | ٻيون اسپيني جمهوريه قائم ٿيو؛ قانوني طور فرانسسڪو فرانڪو جي رجنسي هيٺ بحال ڪيو ويو. | قانوني طور: 1947 حقيقت ۾: 1975 |
قانوني طور: 16 حقيقت ۾: 44 | ||
|
ڪويت | 1990 | ڪويت جي جمهوريه جو اعلان الحاق کان اڳ عراق طرفان ڪيو ويو؛ خليج جنگ دوران بحال ڪيو ويو. | 1991 | 1 |
|
ڪمبوڊيا | 1970 | خمر جمهوريه قائم ٿي؛ بعد ۾ هڪ انتخابي بادشاھت طور بحال ڪيو ويو. | 1993 | 23 |
پڻ ڏسو
[سنواريو]- موجوده بادشاهتن جي فهرست
- مختلف ملڪن ۾ جمهوريت پسندي:
- بادشاهت تي تنقيد
- جمھوريت ڏانهن منتقلي
- جمهوري حڪومتي نظام ڏانهن منتقلي جي تاريخ موجب ملڪن جي فهرست
- آخري نسلن جي فهرست
- بادشاهتي ريفرنڊمن جي فهرست
- سترھين صدي کان اڳ تخت وڃائڻ وارن بادشاهن جي فهرست
- سترھين صدي ۾ تخت وڃائڻ وارن بادشاهن جي فهرست
- ارڙهين صدي ۾ تخت وڃائڻ وارن بادشاهن جي فهرست
- اوڻيهين صدي ۾ تخت وڃائڻ وارن بادشاهن جي فهرست
حوالا
[سنواريو]- ↑ Inata, Kana (2025). "2. What Do We Know about Monarchies?". Monarchies in the Contemporary World: Born to Rule or Bound to Fade?. Oxford University Press. https://academic.oup.com/book/61528/chapter/536674476.
- ↑ "We need to abolish the monarchy – because it's not fair on anyone, including the royals". The Independent. 19 May 2018. Archived from the original on 2018-05-19. Retrieved 12 January 2020.
- ↑ "'Essentially, the monarchy is corrupt' – will republicanism survive Harry and Meghan?". The Guardian. 9 May 2018. Retrieved 12 January 2020.
- ↑ "Royal families: The countries that feel the strongest about abolishing their monarchies". QZ. 18 May 2018. Retrieved 12 January 2020.
- ↑ "Does the monarchy have a future?". Dhaka Tribune. 11 January 2020. Retrieved 12 January 2020.
- ↑ ارسطو، اٿينس جو آئين، 3
- ↑ مٽيژڪ 2003، ص. 41–42.
- ↑ "The Restoration of a Limited Monarchy in England: Definition & History – Video & Lesson Transcript". study.com (in انگريزي). Retrieved 2022-11-16.
- ↑ هيلي، ڪي. ايڇ. ڊي. (1985)، چارلس ٻئي جي دور ۾ سياست، آڪسفورڊ: بيسل بليڪ ويل، ISBN 0-631-13928-1
- ↑ "Stamp Act crisis and significance". University of Massachusetts History Club (in آمريڪي انگريزي). Retrieved 2022-11-16.
- ↑ Maya Jasanoff (2012). Liberty's Exiles: American Loyalists in the Revolutionary World. Random House. p. 357. ISBN 978-1-4000-7547-8. https://books.google.com/books?id=uGKsn09oVwQC&pg=PA357.
- ↑ Boonshoft, Mark. "Dispossessing Loyalists and Redistributing Property in Revolutionary New York". The New York Public Library (in انگريزي). Retrieved 2022-11-16.
- ↑ مثال طور ڏسو: Breen, Timothy H. (2016). "4: Voices of the People". George Washington's Journey: The President Forges a New Nation. New York: Simon and Schuster (published 2017). p. 120. ISBN 978-1-4516-7543-6. https://books.google.com/books?id=53vfDQAAQBAJ. Retrieved 2017-02-24. "If most Americans saw the danger of addressing Washington as their American Caesar – he had absolutely no interest in becoming emperor – they nevertheless found it surprisingly appealing."
- ↑ Everdell, William R. (2000). The End of Kings: A History of Republics and Republicans. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 0-226-22482-1. https://archive.org/details/endofkingshistor00ever.
- ↑ 1871ع جي چونڊ نتيجن کي صديءَ جي آخر وارن نتيجن سان ڀيٽو ڪريو، جتي بادشاهت پسند اميدوارن کي مشڪل سان ڪي سيٽون مليون.
- ↑ "Tufele; Young v." American Samoa Bar Associations (in آمريڪي انگريزي). Retrieved 2021-03-11.
- ↑ Turnbull, Malcolm (1999). Fighting for the Republic. South Yarra: Hardie Grant Books. p. 250.
- ↑ Steve Vizard (1998). Two Weeks in Lilliput: Bear Baiting and Backbiting at the Constitutional Convention. Ringwood (Vic): Penguin. ISBN 0-14-027983-0.
- ↑ Higley, John; Case, Rhonda (July 2000). "Australia: The Politics of Becoming a Republic". Journal of Democracy 11 (3): 136–150. doi:. ISSN 1045-5736.
- ↑ Steketee, Mike (31 October 2009). "Ten years after the referendum, we are no closer to a republic". دي آسٽريليَن. http://www.theaustralian.com.au/news/nation/ten-years-after-the-referendum-we-are-no-closer-to-a-republic/story-e6frg6qo-1225792964973.
- ↑ "فئڪٽ چيڪر: موسيويني آنڪولي بادشاهت بابت". مانيٽر (in انگريزي). 2021-02-02. Retrieved 2024-09-03.
- ↑ "آنڪولي بادشاهت جا حامي موسيويني تي تخريب جو الزام لڳائن ٿا". مانيٽر (in انگريزي). 2021-01-18. Retrieved 2024-09-03.
- ↑ "قرارداد نمبر 26، 1969". گيانا جي ڪوآپريٽو جمهوريه جي پارليامينٽ. 29 August 1969. Retrieved 1 October 2021.
- ↑ "نيپال بادشاھت ختم ڪرڻ لاءِ ووٽ ڏئي ڇڏيو". بي بي سي نيوز. 28 May 2008. Retrieved 2011-07-21.
- ↑ "نيپالي نائب وزيراعظم ضلعي "بادشاه" کي استعيفيٰ ڏيڻ لاءِ چيو". شنهوا نيوز ايجنسي. 2009-03-04. Archived from the original on 4 March 2009. Retrieved 2022-11-16.