اڌ اکر ڳجھارت (ڪتاب)
آڌ-اَکَر ڳجهارت (1988ع) سنڌي ٻوليءَ ۾ لفظي راندين بابت هڪ اهم ڪتاب آهي، جيڪو جشنلال ڊي. سومڻي جو تصنيف ڪيل آهي۔ هن ڪتاب ۾ ساٺ (60) سنڌي ڪراس ورڊ (ڳجهارتون) شامل آهن، ۽ هر ڳجهارت سان گڏ ان جو حل پڻ ڏنل آهي، جنهن سبب هي ڪتاب تعليمي ۽ تفريحي ٻنهي لحاظن کان اهم حيثيت رکي ٿو[1]. ۔
ليکڪ جو پسمنظر
[سنواريو]جشنلال ڊي. سومڻي سنڌي ٻوليءَ ۾ ڪراس ورڊ ۽ لفظي راندين کي متعارف ڪرائڻ وارن اڳواڻن مان هو۔ هن کي 1923ع ۾ انگلينڊ ۾ ڪراس ورڊ پزلز جي شروعات مان الهام مليو۔ ورهاڱي کان اڳ، هن سنڌي رسم الخط ۾ ڪراس ورڊ تيار ڪري پرمانند ميورام جي لٽ (lot) ۾ ۽ پوءِ هندواسي هفتيوار رسالي ۾ شايع ڪرايا۔ سندس ڪم مغربي لفظي راندين کي سنڌي لساني ۽ ادبي روايت ۾ هم آهنگ ڪرڻ جو شاندار مثال آهي۔
اشاعتي ۽ ادبي پسمنظر
[سنواريو]آڌ-اَکَر ڳجهارت ورهاڱي کان پوءِ ان دور ۾ شايع ٿيو، جڏهن سنڌي ادبي برادري هجرت کان پوءِ پنهنجي ٻولي ۽ ثقافتي ورثي کي زنده رکڻ لاءِ رسالن، اخبارن ۽ ڪتابن وسيلي سرگرم هئي۔ هي ڪتاب سنڌي سماج ۾ لساني مشق، ذهني ورزش ۽ ادبي دلچسپيءَ کي هٿي ڏيڻ لاءِ اهم ڪردار ادا ڪري ٿو۔
ادبي اهميت
[سنواريو]هي تصنيف سنڌي ادب ۾ انٽرايڪٽو (تعاملي) صنفن جي مقبوليت جو اهم حوالو آهي۔ جشنلال ڊي. سومڻي جي ڪوششن سان سنڌي پڙهندڙن ۾ لفظي ڳجهارتن ۽ ذهني راندين جو شوق وڌيو، جنهن جو اثر بعد ۾ سنڌي رسالن ۽ ثقافتي اشاعتن ۾ به ڏسڻ ۾ اچي ٿو۔ آڌ-اَکَر ڳجهارت اڄ به سنڌي لساني تفريح ۽ تعليمي ادب جي تاريخ ۾ هڪ اهم ماڳ سمجهي وڃي ٿي۔
حوالا
[سنواريو]- ↑ A DICTIONARY OF SINDHI : Jt. LITERATURE MOTILAL JOTWANIFirst Edition : 13 January, 1996 New Delhi, page:1