اٽلي جا ريجن
| اٽلي جا ريجن Regions of Italy | |
|---|---|
| ٻيا نالا: regioni d'Italia (اطالوي) | |
| قسم | علائقائي ورهايل وحداني رياست |
| علائقو | |
| انگ | 20 |
| آبادي | 1,22,714 (آوستا وادي) – 1,00,35,481 (لومبارڊي) |
| ايراضي | 3,261 km2 (1,259 sq mi) (آوستا وادي) – 25,832 km2 (9,974 sq mi) (سسلي) |
| حڪومت | علائقائي حڪومت، قومي حڪومت |
| ذيلي تقسيم | صوبا |
اٽلي جا ريجن (اطالوي: regioni d'Italia) اطالوي جمهوريه جي پهرين سطح جي انتظامي ڊويزنون آهن، جيڪي ان جي ٻئي درجي جي NUTS انتظامي سطح کي ٺاهينديون آهن.[1] اٽلي جا 20 ريجن آهن، جن مان پنج خودمختيار علائقا آهن جن کي خاص حيثيت حاصل آهي. اٽلي جي آئين جي تحت، هر علائقو هڪ خودمختيار ادارو آهي جنهن جا مقرر ڪيل اختيار آهن. استا وادي (1945ع کان) ۽ فريولي-وينزيا گيوليا (2015ع کان) جي استثنا سان، هر علائقو ڪيترن ئي صوبن ۾ ورهايل آهي.
تاريخ
[سنواريو]اٽلي جي بادشاهت دوران، علائقا مرڪزي رياست جا صرف شمارياتي ضلعا هئا. جمهوريه جي تحت، انهن کي سال 1948ع جي اطالوي آئين پاران سياسي خودمختياري جو اندازو ڏنو ويو. اصل مسودي جي فهرست ۾ سالينٽو علائقو شامل هو (جيڪو آخرڪار اپوليا ۾ شامل ڪيو ويو). فريولي ۽ وينزيا گيوليا الڳ علائقا هئا ۽ باسيليڪاٽا جو نالو لوسانيا رکيو ويو. پهرين مسودي ۾ ابروزو ۽ موليس کي الڳ الڳ علائقن طور سڃاتو ويو، پر بعد ۾، 1963ع ۾ الڳ ٿيڻ کان اڳ، 1948ع جي آخري آئين ۾ ابروزي اي موليس ۾ ضم ڪيو ويو.
علائقائي خودمختياري جو نفاذ 1970ع جي پهرين علائقائي چونڊن تائين ملتوي ڪيو ويو. حڪمران ڪرسچن ڊيموڪريسي پارٽي نه چاهيندي هئي ته مخالف اطالوي ڪميونسٽ پارٽي انهن علائقن (ايميليا-رومانا، ٽسڪاني، امبريا ۽ مارچس جي ريڊ بيلٽ) ۾ اقتدار حاصل ڪري، جتي اها تاريخي طور تي جڙيل هئي.
سال 2001ع ۾ آئيني سڌارن کان پوءِ، هڪ مرڪزي کاٻي ڌر جي حڪومت پاران آندو ويو ۽ مشهور ريفرنڊم پاران تصديق ڪئي وئي، علائقن خودمختياري جي هڪ اهم سطح حاصل ڪئي، جنهن انهن کي باقي پاليسي صلاحيت ڏني. علائقائي پارٽي ليگا نارڊ پاران هڪ وڌيڪ وفاقي سڌارو پيش ڪيو ويو ۽ 2005ع ۾، سلويو برلسڪوني جي اڳواڻي ۾ مرڪزي ساڄي ڌر جي حڪومت هڪ نئين سڌاري جي تجويز پيش ڪئي، جنهن علائقن جي طاقت کي تمام گهڻو وڌايو هوندو.
تجويزون، جيڪيون خاص طور تي ليگا نارڊ سان لاڳاپيل هيون ۽ ڪجهه ماڻهن پاران هڪ وفاقي رياست جي رستي جي اڳواڻي ڪندڙ طور ڏٺو ويو، سال 2006ع جي اطالوي آئيني ريفرنڊم ۾ %61.7 "نه" کان %38.3 "ها" تائين رد ڪيون ويون. علائقن جي لحاظ کان نتيجا، وينيٽو ۾ حق ۾ %55.3 کان ڪلابريا ۾ خلاف %82 تائين، ڪافي مختلف هئا.
سياست ۽ حڪومت
[سنواريو]ريجن
[سنواريو]| جهنڊو | ريجن
اطالوي نالو |
حيثيت | آبادي[2] جنوري، 2026ع |
پکيڙ | گهاٽائي (p/km2) |
ايچ ڊي آء[3] 2022 | راجڌاني | President | Number of comuni[4] | Prov. or metrop. cities | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Number | % | km2 | % | ||||||||||
| ابروزو | عام | 12,68,430 | 2.16% | 10,832 km2 (4,182 sq mi) | 3.59% | 117.1 | 0.889 | لا'اقيلا | Marco Marsilio Brothers of Italy |
305 | 4 | ||
| اوستا ويلي Valle d'Aosta/Vallée d'Aoste |
خودمختيار | 1,22,714 | 0.21% | 3,261 km2 (1,259 sq mi) | 1.08% | 37.63 | 0.887 | اوستا | Renzo Testolin Valdostan Union |
74 | 1 | ||
| ايپوليا Puglia |
عام | 38,74,166 | 6.63% | 19,541 km2 (7,545 sq mi) | 6.48% | 198.3 | 0.854 | بئري | Antonio Decaro Democratic Party |
257 | 6 | ||
| باسيليڪاٽا | عام | 5,29,897 | 0.92% | 10,073 km2 (3,889 sq mi) | 3.34% | 52.61 | 0.862 | پوٽينزا | Vito Bardi Forza Italia |
131 | 2 | ||
| ڪئلابريا | عام | 18,32,147 | 3.13% | 15,222 km2 (5,877 sq mi) | 5.04% | 120.4 | 0.845 | ڪيتنزارو | Roberto Occhiuto Forza Italia |
404 | 5 | ||
| ڪئمپانيا | عام | 55,75,025 | 9.48% | 13,671 km2 (5,278 sq mi) | 4.53% | 407.8 | 0.854 | نيپلز | Roberto Fico Five Star Movement |
550 | 5 | ||
| ايميليا-رومانا | عام | 44,65,678 | 7.51% | 22,453 km2 (8,669 sq mi) | 7.44% | 198.5 | 0.921 | بولونيا | Michele De Pascale Democratic Party |
330 | 9 | ||
| فريئولي-وينيزيا گيوليا Furlanija-Julijska Krajina/Friûl-Vignesie Julie/Friaul-Julisch Venetien |
خودمختيار | 11,94,095 | 2.03% | 7,924 km2 (3,059 sq mi) | 2.63% | 150.5 | 0.903 | ٽرائسٽ | Massimiliano Fedriga League |
215 | 4 | ||
| لازيو | عام | 57,10,272 | 9.69% | 17,232 km2 (6,653 sq mi) | 5.71% | 331.4 | 0.914 | روم | Francesco Rocca Independent |
378 | 5 | ||
| ليگوريا | عام | 15,09,908 | 2.56% | 5,416 km2 (2,091 sq mi) | 1.79% | 278.8 | 0.898 | جينوآ | Marco Bucci Independent |
234 | 4 | ||
| لومبارڊي Lombardia |
عام | 1,00,35,481 | 16.89% | 23,864 km2 (9,214 sq mi) | 7.91% | 420.5 | 0.912 | ميلان | Attilio Fontana League |
1,506 | 12 | ||
| مارشئ | عام | 14,81,252 | 2.53% | 9,401 km2 (3,630 sq mi) | 3.12% | 158.5 | 0.901 | اينڪونا | Francesco Acquaroli Brothers of Italy |
225 | 5 | ||
| مولائيس | عام | 2,87,966 | 0.49% | 4,461 km2 (1,722 sq mi) | 1.48% | 64.56 | 0.872 | ڪئمپوباسو | Francesco Roberti Forza Italia |
136 | 2 | ||
| پيڊيمونٽ Piemonte |
عام | 42,55,702 | 7.21% | 25,387 km2 (9,802 sq mi) | 8.41% | 167.6 | 0.898 | ٽيورن | Alberto Cirio Forza Italia |
1,181 | 8 | ||
| سارڊينيا Sardegna |
خودمختيار | 15,61,339 | 2.68% | 24,100 km2 (9,300 sq mi) | 7.99% | 64.79 | 0.868 | ڪيگلياري | Alessandra Todde Five Star Movement |
377 | 5 | ||
| سسلي Sicilia |
خودمختيار | 47,79,371 | 8.14% | 25,832 km2 (9,974 sq mi) | 8.56% | 185.0 | 0.845 | پاليرمو | Renato Schifani Forza Italia |
391 | 9 | ||
| ٽرينٽينو-ڏاکڻي ٽائرول Trentino-Alto Adige/Südtirol |
خودمختيار | 10,86,095 | 1.83% | 13,606 km2 (5,253 sq mi) | 4.51% | 79.82 | 0.920 (Trentino) | ٽرينٽو | Arno Kompatscher South Tyrolean People's Party |
282 | 2 | ||
| 0.910 (South Tyrol) | |||||||||||||
| تسڪاني Toscana |
عام | 36,60,834 | 6.23% | 22,987 km2 (8,875 sq mi) | 7.62% | 159.3 | 0.907 | فلورينس | Eugenio Giani Democratic Party |
273 | 10 | ||
| امبريا | عام | 8,51,954 | 1.46% | 8,464 km2 (3,268 sq mi) | 2.81% | 100.7 | 0.897 | پيروگيا | Stefania Proietti Independent |
92 | 2 | ||
| وينيٽو | عام | 48,51,851 | 8.23% | 18,345 km2 (7,083 sq mi) | 5.97% | 264.5 | 0.900 | وينس | Alberto Stefani League |
563 | 7 | ||
| اٽلي Italia |
— | 5,8934,177 | 100.00% | 302,068.26 km2 (116,629.21 sq mi) | 100.00% | 195.1 | 0.892 | Sergio Mattarella Independent |
7,904 | 107 | |||
ميڪرو ريجن
[سنواريو]حيثيت
[سنواريو]سينيٽ ۾ نمائندگي
[سنواريو]علائقن ۽ ميڪرو ريجن جي معيشت
[سنواريو]پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ .
6 December 2011
{{cite web}}:|archive-date=requires|archive-url=(مدد); Missing or empty|title=(مدد); Missing or empty|url=(مدد) - ↑ "Population Italian Regions". tuttitalia.it. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 May 2022 تي محفوظ ڪيل. 18 April 2016 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org.
- ↑ "Italian Comuni". tuttitalia.it. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 May 2022 تي محفوظ ڪيل. 18 April 2016 تي حاصل ڪيل.