اينڊي وارھول
| اينڊي وارهول | |
|---|---|
[[File: |frameless|alt=]]اينڊي وارهول (1977ع ۾). | |
| پيدائش | اينڊريو وارهولا جونيئر 6 آگسٽ 1928 |
| وفات | 22 فيبروري 1987 (58 سال) |
| قوميت | آمريڪي |
| شھرت جو ڪارڻ | ڪيمپبل سوپ ڪينز، مارلن ڊيپٽيڪ، 15 منٽن جي شهرت |
| سياسي تحريڪ | پاپ آرٽ (Pop Art) |
اينڊي وارهول (Andy Warhol) هڪ آمريڪي فنڪار ۽ فلم ساز هو، جنهن کي ويهين صديءَ جي ٻئي اڌ جو سڀ کان اهم فنڪار سمجهيو ويندو آهي. هو پاپ آرٽ (Pop Art) تحريڪ جو مکيه اڳواڻ هو. هن جي فن اشتهارن، صارفيت (Consumerism)، ماس ميڊيا ۽ مشهور شخصيتن (Celebrity culture) جي وچ ۾ لاڳاپن کي ڳولي لڌو. هن عام استعمال جي شين کي آرٽ جي شاهڪارن ۾ تبديل ڪري روايتي آرٽ جا تصور بدلائي ڇڏيا.
شروعاتي ڪيريئر ۽ مشهور فنپارا
[سنواريو]وارهول پنهنجي ڪيريئر جي شروعات نيويارڪ ۾ هڪ تجارتي فنڪار طور ڪئي. 1960ع واري ڏهاڪي ۾ هن پنهنجا مشهور "سلڪ اسڪرين" (Silkscreen) فنپارا تيار ڪيا:
- ڪيمپبل سوپ ڪينز (1962): عام سوپ جي دٻن کي فن طور پيش ڪيو.
- مارلن ڊيپٽيڪ (1962): مشهور اداڪاره مارلن منرو جي تصويرن جو هڪ مجموعو.
- هن "15 منٽن جي شهرت" (15 minutes of fame) جو مشهور جملو پڻ عام ڪيو.
دي فيڪٽري (The Factory)
[سنواريو]وارهول جو اسٽوڊيو، جنهن کي "دي فيڪٽري" چيو ويندو هو، پيرس جي ترقي پسندن، شاعرن، موسيقارن ۽ امير سرپرستن جو مرڪز بڻجي ويو. هتي هن نه صرف مصوري ڪئي پر ڪيتريون ئي تجرباتي فلمون پڻ ڊائريڪٽ ڪيون، جهڙوڪ:
- Empire (1965) ۽ Chelsea Girls (1966).
- هن مشهور راڪ بينڊ Velvet Underground جي پڻ سرپرستي ڪئي.
قاتلاڻو حملو ۽ بعد واري زندگي
[سنواريو]1968ع ۾ هڪ قاتلاڻي حملي ۾ بچڻ کانپوءِ، هن پنهنجي ڪم کي هڪ ڪاروباري شڪل ڏني. هن Interview مئگزين جو بنياد وڌو ۽ ڪيترائي ڪتاب لکيا. ان دور ۾ هن چين جي اڳواڻ مائو زيڊونگ (Mao) جا پورٽريٽ ۽ "دي لاسٽ سپر" (Last Supper) جهڙيون سيريز تيار ڪيون. هن ٽيليويزن جي دنيا ۾ به قدم رکيو.
مارڪيٽ ۾ مقام ۽ وفات
[سنواريو]وارهول کي آرٽ مارڪيٽ جو "رهبر" سمجهيو ويندو آهي. هن جا فنپارا دنيا جي مهانگن ترين تصويرن ۾ شامل آهن:
- 2022ع ۾ هن جي تصوير Shot Sage Blue Marilyn اٽڪل **195 ملين ڊالرن** ۾ وڪرو ٿي، جيڪا ڪنهن به آمريڪي فنڪار جي تصوير لاءِ سڀ کان وڏي قيمت آهي.
وارهول 1987ع ۾ 58 سالن جي عمر ۾ وفات ڪئي. پٽسبرگ ۾ موجود اينڊي وارهول ميوزيم آمريڪا جو سڀ کان وڏو ميوزيم آهي جيڪو ڪنهن هڪ فنڪار لاءِ وقف ٿيل آهي.