اوڪلاھوما ۾ موت جي سزا
موت جي سزا آمريڪي رياست اوڪلاهوما ۾ هڪ قانوني سزا آهي. 1976ع ۾ گريگ بمقابله جارجيا فيصلي کان پوءِ موت جي سزا ٻيهر بحال ٿيڻ کان وٺي اوڪلاهوما آمريڪا ۾ ٽئين نمبر تي سڀ کان وڌيڪ قيدين کي ڦاهي يا موت جي سزا ڏئي چڪو آهي.[1] اوڪلاهوما آمريڪا ۾ آبادي جي تناسب سان سڀ کان وڌيڪ موت جون سزائون لاڳو ڪندڙ رياست پڻ آهي.[2] اوڪلاهوما دنيا جو پهريون اختيار وارو علائقو هو جنهن زهريلي ٽيڪي (Lethal Injection) کي سرڪاري طريقي طور اختيار ڪيو.[3] 2026ع جي شروعات تائين اوڪلاهوما ۾ لڳ ڀڳ 25 مرد ۽ عورتون موت جي قطار (ڊيٿ رو) ۾ موجود آهن.
قانوني عمل
[سنواريو]جڏهن استغاثو موت جي سزا طلب ڪري ٿو ته سزا جو فيصلو جيوري ڪندي آهي ۽ ان لاءِ سڀني جيورين جو متفق هجڻ لازمي هوندو آهي. جيڪڏهن سزا واري مرحلي ۾ جيوري ڪنهن گڏيل فيصلي تي نه پهچي سگهي ته مجرم کي عمر قيد جي سزا ڏني ويندي آهي.[4]
1988ع ۾ ٿامپسن بمقابله اوڪلاهوما فيصلي تحت 15 سالن کان گهٽ عمر وارن ڏوهارين لاءِ موت جي سزا غيرقانوني قرار ڏني وئي.[5]
اهڙا ڏوهه جن لاءِ موت جي سزا ٿي سگهي ٿي
[سنواريو]اوڪلاهوما ۾ هيٺين حالتن ۾ پهرين درجي جو قتل موت جي سزا جوڳو آهي:[6]
- جوابدار اڳ ۾ اهڙي سنگين ڏوهه ۾ سزا يافته هجي جنهن ۾ تشدد يا تشدد جي ڌمڪي شامل هجي؛
- جوابدار ڄاڻي واڻي هڪ کان وڌيڪ ماڻهن جي حياتي کي خطري ۾ وڌو هجي؛
- قتل اجرت يا مالي انعام جي بدلي ڪيو ويو هجي يا ڪنهن ٻئي کي اهڙو قتل ڪرڻ لاءِ ڀرتي ڪيو ويو هجي؛
- قتل انتهائي بي رحم، هولناڪ يا ظالماڻو هجي؛
- قتل قانوني گرفتاري يا مقدمي کان بچڻ لاءِ ڪيو ويو هجي؛
- قتل اهڙي شخص ڪيو هجي جيڪو اڳ ئي قيد جي سزا ڀوڳي رهيو هجي؛
- اهڙي امڪان جو وجود هجي ته جوابدار مستقبل ۾ به تشدد وارا ڏوهه ڪندو ۽ سماج لاءِ مستقل خطرو هوندو؛
- مقتول امن امان جو اهلڪار يا سڌارن واري اداري جو ملازم هجي ۽ سرڪاري فرض سرانجام ڏيندي قتل ڪيو ويو هجي.
اوڪلاهوما جي قانونن ۾ اڃا تائين پهرين درجي جي زنا، تاوان خاطر اغوا، ۽ 14 سالن کان گهٽ عمر جي ٻار سان زنا يا جبري لواطت لاءِ موت جي سزا جو ذڪر موجود آهي، جيڪڏهن جوابدار اڳ ۾ به اهڙي جنسي ڏوهه ۾ سزا يافته هجي.[7][8][9] پر 2008ع جي ڪينيڊي بمقابله لوزيانا فيصلي کان پوءِ اهڙين سزائن کي آئين جي خلاف قرار ڏنو ويو.
رحم ۽ معافي
[سنواريو]رياستي آئين موجب اوڪلاهوما جو گورنر موت جي سزا کي گهٽائي سگهي ٿو، پر صرف پنج رڪني معافي ۽ پيرول بورڊ جي سفارش ۽ منظوري سان.[10]
فرمن فيصلي کان پوءِ ڇهن قيدين جون موت جون سزائون گهٽايون ويون.
گورنر لي ڪروس (1911ع–1915ع) پنهنجي دور ۾ ڏنل هر موت جي سزا کي معاف يا تبديل ڪيو.[11]
سزا تي عمل جو طريقو
[سنواريو]اوڪلاهوما انهن ٻن رياستن مان هڪ آهي (ٻي مسيسيپي) جتي قانون موجب ٽن کان وڌيڪ طريقا موجود آهن. ترتيب هن ريت آهي:
جيڪڏهن پهريون طريقو دستياب نه هجي يا غيرآئيني قرار ڏنو وڃي ته پوءِ ايندڙ طريقو استعمال ڪري سگهجي ٿو.
2015ع ۾ نائٽروجن هائپوڪسيا جو طريقو شامل ڪيو ويو، پر اوڪلاهوما ۾ اڃا تائين استعمال نه ٿيو آهي.[12]
16 ڊسمبر 2010ع تي اوڪلاهوما آمريڪا جي پهرين رياست بڻجي وئي جنهن پينٽوباربيٽال دوا استعمال ڪندي جان ڊيوڊ ڊيوٽي کي موت جي سزا ڏني.[13]
2014ع ۾ ڪليٽن ڊيريل لاڪيٽ جي 51 منٽن تي پکڙيل ناڪام عملدرآمد کان پوءِ موت جي سزائن کي عارضي طور روڪيو ويو.[14]
2021ع ۾ جان ميرين گرانٽ جي سزا دوران به قيدي کي الٽيون ۽ جهٽڪا لڳا، جنهن تي تنقيد ڪندڙن ان کي اذيت قرار ڏنو، جڏهن ته اختيارين چيو ته عمل ضابطن مطابق ٿيو.[15]
2016ع ۾ اوڪلاهوما جي عوام آئيني ترميم جي حق ۾ ووٽ ڏنو، جنهن مطابق آمريڪي آئين طرفان منع نه ڪيل هر طريقي سان موت جي سزا لاڳو ڪري سگهجي ٿي.[16]
2022ع ۾ ڪجهه قيدين درخواست ڪئي ته کين زهريلي ٽيڪي بدران فائرنگ اسڪواڊ ذريعي سزا ڏني وڃي، پر رياست ٻنهي کي زهريلي ٽيڪي ذريعي موت جي سزا ڏني.[17]
موت جي قطار
[سنواريو]اوڪلاهوما جا مرد قيدي اوڪلاهوما اسٽيٽ پينيٽنشري جي "H" يونٽ ۾ ميڪ اليسٽر، اوڪلاهوما ۾ رکيا ويندا آهن. اتي ئي موت جي سزا تي عملدرآمد وارو ڪمرو موجود آهي.
عورت قيدين کي ميبل باسيٽ اصلاحي مرڪز، ميڪ لوڊ، اوڪلاهوما ويجهو رکيو ويندو آهي ۽ سزا تي عمل لاءِ اوڪلاهوما اسٽيٽ پينيٽنشري منتقل ڪيو ويندو آهي.
بمطابق
مئي 14, 2026[تازه ڪاري][[Category:اهي مضمون جن ۾ ممڪن طور پراڻا بيان شامل آهن from اظھاري چُڪَ: غير متوقع < عامل.]]
اوڪلاهوما ۾ 25 قيدي موت جي قطار ۾ موجود آهن، جن مان صرف هڪ عورت، برينڊا اينڊريو، شامل آهي.[18]
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ Executions in the United States, by state, اصل نسخو مان 2017-11-29 تي محفوظ ڪيل, 2026-06-20 تي حاصل ڪيل
- ↑ State Execution Rates
- ↑ A Guilty Man
- ↑ "§21-701.11. Instructions - Jury findings of aggravating circumstance". law.justia.com. June 2, 2016 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Oklahoma". Death Penalty Information Center (آمريڪي انگريزي ۾). 2026-03-31 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Oklahoma Statutes § 21-701.12
- ↑ 21 Okl. St. Ann. § 1114
- ↑ 21 Okl. St. Ann. § 1115
- ↑ 21 Okl. St. Ann. § 745(A)
- ↑ "Section VI-10". Oklegal.onenet.net. 2016-07-21 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Clemency | Death Penalty Information Center". Deathpenaltyinfo.org. اصل نسخو مان 2008-06-18 تي محفوظ ڪيل. 2016-07-21 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Nitrogen gas execution: Kenneth Smith convulses for four minutes in Alabama death chamber". Montgomery Advertiser (آمريڪي انگريزي ۾). 2024-01-29 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Mims, Divina (December 16, 2010). "Death row inmate executed using pentobarbital in lethal injection". CNN. December 16, 2010 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Brandes, Heidi (5 September 2014). "Oklahoma to halt execution until new protocols in place: governor". Reuters. 10 September 2014 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Murphy, Sean (October 29, 2021). "Oklahoma executes inmate who dies vomiting and convulsing". Associated Press.
- ↑ "Oklahoma Votes to Add Death Penalty to Its Constitution". 9 November 2016.
- ↑ Murphy, Sean (2022-01-11). "Oklahoma Death Row Inmates Seek Firing Squad As Alternative To Lethal Injection".
{{cite web}}: Missing or empty|url=(مدد) - ↑ "Inmates Sentenced to Death". Oklahoma Department of Corrections. 16 June 2023 تي حاصل ڪيل.
ٻاهريان ڳنڍڻا
[سنواريو]- موت جي قطار – اوڪلاهوما سڌارا کاتو
- 1976ع کان پوءِ آمريڪا ۾ عملدرآمد ٿيل موت جون سزائون