اوڌر
ماليات (Finance) ۾، اوڌر (Loan) مان مراد هڪ ڌر پاران ٻي ڌر کي پئسا هن معاهدي تي ڏيڻ آهي ته اهي واپس ڪيا ويندا. پئسا حاصل ڪندڙ، يا مقروض (Borrower)، هڪ قرض (Debt) جو ذميوار بڻجي ٿو ۽ عام طور تي کيس رقم جي استعمال جي بدلي ۾ سود (Interest) ادا ڪرڻو پوندو آهي.
اوڌر جي ثبوت طور استعمال ٿيندڙ دستاويز (مثال طور پروميسري نوٽ) ۾ عام طور تي اصل رقم (Principal amount)، سود جي شرح (Interest rate) جيڪا اوڌر ڏيندڙ مقرر ڪري ٿو، ۽ واپسي جي تاريخ لکيل هوندي آهي. اوڌر جو مطلب آهي ته هڪ خاص وقت لاءِ ڪو اثاثو (Asset) اوڌر ڏيندڙ کان مقروض ڏانهن منتقل ڪيو وڃي.
سود اوڌر ڏيندڙ لاءِ هڪ ترغيب آهي ته هو پنهنجي رقم اڌاري ڏئي. قانوني اوڌر ۾، اهي سڀ ذميواريون ۽ پابنديون هڪ معاهدي (Contract) ذريعي نافذ ڪيون وينديون آهن. بئنڪون ۽ ڪريڊٽ ڪارڊ ڪمپنيون اوڌر فراهم ڪرڻ وارا مکيه ادارا آهن.
قسم
[سنواريو]ضمانتي اوڌر (Secured)
[سنواريو]ضمانتي اوڌر قرض جو اهو روپ آهي جنهن ۾ مقروض پنهنجو ڪو اثاثو (مثال طور ڪار، گهر) ضمانت (Collateral) طور رکي ٿو.
- مورگيچ (Mortgage): هي اوڌر جو هڪ تمام عام قسم آهي، جيڪو رهائشي يا تجارتي ملڪيت خريد ڪرڻ لاءِ استعمال ٿئي ٿو. جيڪڏهن مقروض اوڌر واپس نه ڪري سگهي ته بئنڪ کي اهو قانوني حق هوندو آهي ته هو گهر تي قبضو ڪري ان کي وڪرو ڪري پنهنجي رقم وصول ڪري.
[attachment_0](attachment)
سون تي اوڌر (Gold loans) به ضمانتي اوڌر جو هڪ قسم آهي، جتي سون کي ضمانت طور رکي رقم حاصل ڪئي ويندي آهي. عام طور تي ضمانتي اوڌن تي سود جي شرح غير ضمانتي قرضن جي مقابلي ۾ گهٽ هوندي آهي.
غير ضمانتي اوڌر (Unsecured)
[سنواريو]غير ضمانتي اوڌر اهي مالي قرض آهن جيڪي مقروض جي اثاثن جي ضمانت تي نه ڏنا ويندا آهن. انهن ۾ شامل آهن:
- ڪريڊٽ ڪارڊ
- ذاتي اوڌر (Personal loans)
- بئنڪ اوورڊرافٽ (Overdrafts)
- پيئر ٽو پيئر لينڊنگ
غير ضمانتي اوڌرن تي سود جي شرح لڳ ڀڳ هميشه ضمانتي قرضن کان وڌيڪ هوندي آهي، ڇاڪاڻ ته قرض ڏيندڙ لاءِ ان ۾ جوکائتو (Risk) وڌيڪ هوندو آهي. جيڪڏهن مقروض رقم واپس نه ڪري ته قرض ڏيندڙ کي عدالت ذريعي ڪارروائي ڪرڻي پوندي آهي.
ڊمانڊ لون (Demand Loan)
[سنواريو]ڊمانڊ لون اهي مختصر مدت جا قرض هوندا آهن[1] جن جي واپسي جي ڪا مقرر تاريخ نه هوندي آهي. اوڌر ڏيندڙ ادارو ڪنهن به وقت هي قرض واپس گهري سگهي ٿو.[2]
رعايتي اوڌر (Concessional)
[سنواريو]رعايتي اوڌر، جنهن کي ڪڏهن ڪڏهن "سافٽ لون" (Soft loan) به چيو ويندو آهي، مارڪيٽ جي شرح کان گهٽ سود يا آسان شرطن تي ڏنو ويندو آهي.[3] اهڙا قرض اڪثر ترقي يافته ملڪ ترقي پذير ملڪن کي ڏيندا آهن.
هدف مارڪيٽون
[سنواريو]اوڌرن کي مقروض جي بنياد تي ٻن حصن ۾ ورهائي سگهجي ٿو:
- ذاتي (Personal): فردن کي ڏنل اوڌر (مثال طور ڪار لون، ڪريڊٽ ڪارڊ).
- تجارتي (Commercial): ڪاروبار کي ڏنل اوڌر (مثال طور بزنس لون، ڪارپوريٽ بانڊ).
اوڌر جي ادائگي (Loan payment)
[سنواريو]اوڌر جي ادائگي جو سڀ کان عام طريقو 'ايمورٽائيزيشن' (Amortization) آهي، جنهن ۾ هر مهيني هڪ جيتري قسط ادا ڪئي ويندي آهي.[4]
اوڌر جي رقم $L$، مهينن جي تعداد $n$ ۽ مهيني جي سود جي شرح $c$ لاءِ مقرر ماهوار قسط $P$ جو فارمولو هي آهي:
$$P = L \cdot \frac{c\,(1 + c)^n}{(1 + c)^n - 1}$$
اوڌر ۾ بدعنوانيون
[سنواريو]- شڪاري اوڌر (Predatory lending): قرض جو اهو قسم جنهن جو مقصد مقروض کي اهڙي ڏکي حالت ۾ وجهڻ هجي جنهن مان اوڌر ڏيندڙ ناجائز فائدو وٺي سگهي.
- سود خوري (Usury): جڏهن اوڌر ڏيندڙ تمام گهڻو ۽ غير قانوني سود وصول ڪري.
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ Signoriello, Vincent J. (1991). Commercial Loan Practices and Operations. Bankers. ISBN 978-1-55520-134-0.
- ↑ CCH Incorporated (April 2008). Federal Estate & Gift Taxes.... CCH. pp. 631–. ISBN 978-0-8080-1853-7.
- ↑ Concessional Loans, Glossary of Statistical Terms آرڪائيو ڪيا ويا 2013-10-31 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., oecd.org
- ↑ "The Math Behind Your Home Loan". The Washington Post. October 6, 2007. https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/10/05/AR2007100501165.html.