اوڀر ايشيا جا کاڌا
.svg)
اوڀر ايشيائي طعام (East Asian Cousine) هيءَ ايشيائي طعامن جي فهرست آهي، علائقي موجب. طعام، رڌپچاءُ جي طريقن ۽ روايتن جو هڪ مخصوص انداز هوندو آهي،[1] جيڪو عام طور ڪنهن خاص ثقافت يا علائقي سان لاڳاپيل هوندو آهي. ايشيا، سڀ کان وڏو، سڀ کان گهڻي آبادي وارو ۽ ثقافتي لحاظ کان گهڻو متنوع کنڊ هجڻ جي ڪري، پنهنجي مختلف علائقن سان لاڳاپيل طعامن جي وڏي تنوع رکي ٿو۔
ڏکڻ اوڀر ايشيائي طعام
[سنواريو].svg)
ڏکڻ اوڀر ايشيائي طعام ۾ هلڪي تياري وارن کاڌن تي زور ڏنو ويندو آهي، جن ۾ تيز خوشبوئون هونديون آهن، ۽ جن ۾ ليمي وارو گاھ، خمير ٿيل مڇيءَ جي چٽڻي ۽ مڇيءَ جي پيسٽ، ۽ ادرڪ جهڙا ذائقا شامل هوندا آهن.[2] هن علائقي جا جزا اوڀر ايشيائي طعامن جي جزن کان مختلف آهن، جتي سويا ساس جي بدران مڇيءَ جي ساس جو استعمال ٿيندو آهي ۽ گلنجل، تمر هندي ۽ ليمون گراس جهڙا جزا به شامل ٿيندا آهن۔ پچائڻ جي طريقن ۾ تيز باهه تي رڌپچاءُ، اوٻارڻ ۽ ٻاڦ تي پچائڻ شامل آهن.[3]
- برونائي جو طعام پاڙيسري ملائيشيا، سنگاپور،[4] ۽ انڊونيشيا جي طعام سان گهڻي مشابهت رکي ٿو ۽ انهن کان گهڻو متاثر آهي، جڏهنتہ چين، ڀارت ۽ عرب دنيا جا اضافي اثر پڻ ان تي موجود آهن۔
- برمي طعام تي چين، ڀارت ۽ ٿائلينڊ جو وڏو اثر رهيو آهي۔ تنهن هوندي به، برمي طعام پنهنجا مخصوص تياريءَ جا طريقا ۽ الڳ ذائقا برقرار رکيا آهن، ۽ "معياري" کاڌن جون ڪيتريون علائقائي صورتون موجود آهن۔ برمي ماڻهو ساڄي هٿ سان کائين ٿا، ۽ صرف آڱرين جي پورن سان چانور جو ننڍو گولو ٺاهي ان کي مختلف لقمَن سان گڏائي وات ۾ وجهندا آهن۔ برمي ماڻهو ڀاڄين ۽ ميون جي وڏي قسمن سان گڏ مختلف گوشت پڻ کائين ٿا۔ هڪ تمام مشهور ڀاڄي دانين ٿي آهي، جنهن کي عام طور اوٻاري يا ڀُڃي، پوءِ لوڻ، تيل ۽ ڪڏهن ڪڏهن پڪل ناريل جي چرٻيءَ سان گڏ کاڌو ويندو آهي۔
- ڪمبوڊيائي طعام ۾ ڪمبوڊيا جي سڀني نسلي گروهن جا طعام شامل آهن، جڏهنتہ خمير طعام خاص طور نسلي خميرن جي طعام ڏانهن اشارو ڪري ٿو۔ وقت سان گڏ خمير طعام ڀارتي، چيني ۽ پوءِ تازو فرينچ طعام جا عنصر پنهنجي اندر شامل ڪيا آهن، ۽ تاريخي رابطن ۽ گڏيل اثرن سبب ڪمبوڊيائي طعام پاڙيسري ٿائي، ويٽنامي ۽ لائو طعام سان گهڻيون مشابهتون رکي ٿو۔
- ڪرسمس ٻيٽ جو طعام تي آسٽريليائي طعام سان گڏ ٻين ايشيائي طعامن، خاص طور ملائيشيائي ۽ انڊونيشيائي طعامن جا به اثر آهن۔
- اوڀر تيمور جو طعام ڏکڻ اوڀر ايشيا جي نون ملڪن مان هڪ جي طعام آهي۔
- فلپائني طعام ڪيترن ئي صدين دوران پنهنجي آسٽرونيشيائي شروعاتن کان ارتقا ڪري، هڪ اهڙي گڏيل طعام ۾ تبديل ٿي آهي، جنهن ۾ ڪيترائي هسپانوي، چيني، آمريڪي ۽ ٻيا ايشيائي اثر مقامي جزن ۽ مقامي ذائقي موجب جذب ڪيا ويا آهن۔[5][6][7][8] وڌيڪ ڄاڻ لاءِ ڏسو: فلپائني طعام؛ علائقائي خاصيتون۔
- ڪپامپانگان طعام ڪپامپانگان ماڻهن جو مقامي طعام آهي، جيڪي پامپانگا صوبي، مرڪزي لوزون مان تعلق رکن ٿا۔ ڪپامپانگان کاڌي جو هڪ بهترين مثال سسگ آهي، جيڪو سڄي فلپائن ۾ هڪ مشهور کاڌو آهي۔
- بيڪول جو طعام پنهنجي تيز ۽ مرچن واري کاڌي ۽ ناريل جي کير وارن کاڌن لاءِ مشهور آهي۔ شايد سڀ کان وڌيڪ مشهور بيڪولانو کاڌو تمام تيز بيڪول ايڪسپريس آهي۔ هي علائقو ناٽونگ لاءِ پڻ مشهور آهي، جنهن کي لائينگ يا پناگات به چيو وڃي ٿو (يعني تارو جي پنن ۾ سوئر يا مڇيءَ جو شوربو)۔
- پاڻين ۽ زرخيز زمين سان گهيريل هجڻ سبب، وِساياس ۾ سامونڊي ۽ زميني شيون وافر مقدار ۾ ملن ٿيون، جيئن مختلف وِسايان طعامن مان ظاهر آهي۔ مشهور وِسايان کاڌن جا ڪجهه مثال هي آهن: سيبو جي لچون واري صورت، ايلويلو جو لا پاز بچوي، باڪولوڊ جو ايناسال ۽ پيايا، ۽ ليٽي جا روسڪاس، همبا، مورون ۽ بُڪايو۔
- منڊانائو جي طعام جا کاڌا ڏکڻ اوڀر ايشيا ۾ عام مصالحن سان ڀرپور هوندا آهن۔ منڊانائو جا ڪجهه حصا اڪثريت ۾ مسلمان آهن، جتي سوئر جو گوشت گهٽ استعمال ڪيو ويندو آهي۔ منڊانائو جي طعام جا سڀ کان نمايان کاڌا هي آهن: ساٽي، سمبل، تيولا اِتُم، ۽ زامبوانگا جا الفاخور، ڪوراچا، ۽ ريبوسائو۔
- همونگ طعام همونگ ماڻهن جو طعام آهي، جن جي اصل چين ۾ آهي، ۽ هاڻي اهي ڏکڻ اوڀر ايشيا ۾ پکڙيل جلاوطني برادري طور موجود آهن، جڏهنتہ آمريڪا ۾ پڻ سندن وڏي همونگ آمريڪي برادري آهي۔
- انڊونيشيائي طعام تمام گهڻو متنوع آهي، ڇاڪاڻتہ انڊونيشيا لڳ ڀڳ 6,000 آباد ٻيٽن تي مشتمل آهي۔[9] هتي ڪيترائي علائقائي طعام موجود آهن، جيڪي گهڻو ڪري ثقافتي ۽ پرڏيهي اثرن تي ٻڌل آهن۔[9][10][11] مثال طور، سوماترا جو طعام اڪثر وچ اوڀر ۽ ڀارتي اثرن وارو هوندو آهي، جنهن ۾ ڪڙهين وارا گوشت ۽ ڀاڄيون نمايان هونديون آهن، جڏهنتہ جاوي طعام ۽ سنڊاني طعام وڌيڪ مقامي نوعيت جا آهن۔[9]
- آچي طعام آچي ماڻهن جو طعام آهي، جيڪي آچي ۾، گهڻو ڪري اولهه سوماترا ۾ رهن ٿا۔
- باليني طعام باليني ماڻهن جي طعامي روايتن ۽ کاڌن تي مشتمل آهي، جيڪي آتش فشاني ٻيٽ بالي سان تعلق رکن ٿا۔
- بنجار طعام بنجار ماڻهن جي رڌپچاءُ جي روايت ۽ طعام آهي، جيڪي ڏکڻ ڪاليمنتان، انڊونيشيا ۾ رهن ٿا۔
- باتڪ طعام باتڪ نسلي گروهن جو طعام ۽ رڌپچاءُ جون روايتون آهن، جيڪي گهڻو ڪري اتر سوماترا علائقي ۾ ملن ٿا۔
- اِنڊو طعام مخلوط طعام جي هڪ روايت آهي، جيڪا بنيادي طور انڊونيشيا (سڄي ملڪ ۾) ۽ نيدرلينڊ ۾، ۽ پڻ بيلجيم، ڏکڻ آفريقا ۽ سورينام ۾ موجود آهي۔
- انڊونيشيائي عرب طعام جي خاصيت وچ اوڀر جو طعام ۽ مقامي انڊونيشيائي انداز جي ملاوٽ آهي۔ انڊونيشيائي عربن پنهنجي عرب طعام جي ورثي کي اصل ۾ حضرموت، حجاز ۽ مصر مان آندو۔
- انڊونيشيائي چيني طعام جي خاصيت چيني ۽ مقامي انڊونيشيائي انداز جي ملاوٽ آهي۔ چيني انڊونيشيائي پنهنجي چيني طعام جو ورثو کڻي آيا۔
- انڊونيشيائي ڀارتي طعام جي خاصيت ڀارتي طعام ۽ مقامي انڊونيشيائي انداز جي ملاوٽ آهي۔ ڀارتي انڊونيشيائي پنهنجو ڀارتي طعامي ورثو کڻي آيا۔
- جاوي طعام جاوي ماڻهن جو طعام آهي۔ وسيع مفهوم ۾، جاوي طعام سان انڊونيشيا جي جاوا ٻيٽ جي سڄي آبادي جو طعام پڻ مراد ٿي سگهي ٿو؛ جنهن ۾ اولهه جاوا جا سنڊاني، بيتاوي جڪارتا ۾، ۽ اوڀر جاوا کان ٻاهر مدورا ٻيٽ تي مدوري پڻ شامل آهن۔
- بيتاوي طعام بيتاوي ماڻهن جو شاهوڪار، متنوع ۽ گڏيل طعام آهي، ڇاڪاڻتہ بيتاوي ماڻهن جي تشڪيل مختلف علائقائي لڏپلاڻ ڪندڙن مان ٿي، جيڪي ٻيٽ مالا جي مختلف هنڌن تان آيا هئا۔
- مدوري طعام مدوري ماڻهن جي طعامي روايت آهي، جيڪي مدورا ٻيٽ تي جاوا جي اتر اوڀر سامونڊي ڪناري وٽ رهن ٿا۔
- سنڊاني طعام سنڊاني ماڻهن جو طعام آهي، جيڪي اولهه جاوا، انڊونيشيا ۾ رهن ٿا۔ سنڊاني هوٽلن ۾ هٿن سان کائڻ عام ڳالهه آهي۔ اهي عام طور ڪوبوكان ڏيندا آهن، يعني هٿ ڌوئڻ لاءِ لائيم جي هڪ ٽڪري سان گڏ صاف پاڻيءَ جو پيالو۔
- ماڪاسر طعام بوگيني ماڻهن ۽ ماڪاسر ماڻهن جو طعام آهي، جيڪي ڏکڻ سولاويسي ۾ رهن ٿا۔
- ملائي طعام ملائي ماڻهن جو طعام آهي، جنهن تي ڪيترائي علائقائي ۽ پرڏيهي اثر آهن۔
- ماناڊو طعام ميناهسان ماڻهن جي رڌپچاءُ جي روايت آهي، جيڪي اتر سولاويسي سان تعلق رکن ٿا۔ هن طعام تي يوروشيائي طعام، خاص طور ڊچ طعام جا اثر آهن۔
- پڊانگ کاڌو، جنهن کي منانگڪاباؤ طعام به چيو وڃي ٿو، منانگڪاباؤ ماڻهن جو طعام آهي، جيڪي اولهه سوماترا، انڊونيشيا جا رهاڪو آهن۔ اهو سامونڊي ڏکڻ اوڀر ايشيا ۾ سڀ کان وڌيڪ مشهور طعامن مان هڪ آهي۔ اهو سڄي انڊونيشيا ۾ مساکن پڊانگ جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو۔
- پاليمبانگ طعام پاليمبانگ ماڻهن جو طعام آهي، جيڪي ڏکڻ سوماترا ۾ رهن ٿا۔
- پيراناڪن طعام چيني، ملائي، جاوي ۽ ٻين اثرن کي گڏائي هڪ منفرد ملاوٽ پيدا ڪري ٿو۔
- لائوسي طعام لائوس جو طعام آهي، جيڪو ٻين ڏکڻ اوڀر ايشيائي طعامن کان الڳ آهي۔ لائوس جون سرحدون پاڙيسري ملڪن سان ملن ٿيون، ۽ نتيجي طور لائوسي طعام اتر اوڀر ٿائلينڊ (اِيسان) جي طعام تي مضبوط اثر ڇڏيو آهي، جڏهنتہ ڪجهه لائوسي طعامي اثر ڪمبوڊيا[12] ۽ اتر ٿائلينڊ (لانّا) تائين پڻ پهتا آهن۔[13]
- ملائيشيائي طعام ملائيشيا جي گهڻ-ثقافتي پهلوئن جو عڪس آهي۔ ملائيشيا ٽن وڏين نسلن، ملائي، چيني ۽ ڀارتي، سان گڏ صباح ۽ سراواڪ جي بيشمار نسلي گروهن جو مجموعو آهي۔ هن رنگا رنگ ميلاپ کي اتر کان ٿائي، ڏکڻ کان انڊونيشيائي، اوڀر کان فلپائني، ۽ سوين سالن جي نوآباديات ذريعي برطانوي، ڊچ ۽ پرتگالي اثرن وڌيڪ مالا مال ڪيو آهي۔[14]
- ملائي طعام ملائي ماڻهن جو طعام آهي، جنهن تي ڪيترائي علائقائي ۽ پرڏيهي اثر آهن۔ مثال طور، جوهور جو طعام گهڻو ڪري وچ اوڀر ۽ جاوي اثرن وارو هوندو آهي، جڏهنتہ ڪيلنتان جو طعام گهڻو ڪري ٿائي اثرن وارو هوندو آهي۔
- ملائيشيائي چيني طعام جي خاصيت چيني ۽ مقامي جزن جي ملاوٽ آهي۔
- ملائيشيائي ڀارتي طعام جي خاصيت ڀارتي ۽ مقامي جزن جي ملاوٽ آهي۔
- سراواڪي طعام سراواڪ، ملائيشيا جو طعام آهي۔
- صباحي طعام صباح، ملائيشيا جو طعام آهي، جنهن تي فلپائني طعام ۽ انڊونيشيائي طعام جا اثر آهن۔
- پيراناڪن طعام چيني، ملائي ۽ ٻين اثرن کي گڏائي هڪ منفرد ملاوٽ پيدا ڪري ٿو۔ پينانگ جا پيراناڪن گهڻو ڪري ٿائي اثرن وارا آهن، جڏهنتہ ملاڪا ۽ سنگاپور جا پيراناڪن گهڻو ڪري انڊونيشيائي اثرن وارا آهن۔
- يوروشيائي طعام ڪرسٽانگ، ڊچ، برطانوي، ملائي ۽ ٻين اثرن کي گڏائي هڪ منفرد ملاوٽ پيدا ڪري ٿو، جيڪو گهڻو ڪري ملاڪا ۾ ملي ٿو۔
- سنگاپوري طعام پاڙيسري ملائيشيا جي طعام سان گهڻي مشابهت رکي ٿو ۽ ان کان تمام گهڻو متاثر آهي، ۽ اهو سنگاپور جي حڪمت عملي واري هنڌ سبب صدين جي ثقافتي رابطن جو نتيجو آهي۔[15] سنگاپور ۾ غالب طعام چيني آهي،[15] جنهن سان گڏ ملائي، ڀارتي[15] ۽ انگريزي روايتون پڻ موجود آهن، جيڪي اوڻويهين صديءَ جي شروعات ۾ برطانوي دور کان وٺي هتي موجود آهن۔
- ٿائي طعام کي ملڪ جي چئن مکيه علائقن سان لاڳاپيل چار علائقائي طعامن طور بيان ڪري سگهجي ٿو: اتر، اتر اوڀر (يا اِيسان)، مرڪز، ۽ ڏکڻ۔[16] پنجون طعام ٿائي شاهي طعام آهي، جيڪو ايوٿايا بادشاھت (1351–1767ع) جي محلاتي طعام تي ٻڌل آهي، جنهن مرڪزي ٿائي ميداني علائقن جي طعام تي وڏو اثر وڌو۔[16] هر طعام ۾ پاڙيسري ملڪن ۽ علائقن جي خوراڪ ۽ طعامن سان مشابهتون موجود آهن، جن ۾ برما جو طعام، يونان جو طعام، لائو طعام، ڪمبوڊيائي طعام ۽ ملائيشيائي طعام شامل آهن۔[16]
- ويٽنامي طعام ويٽنام مان نڪتل رڌپچاءُ جو هڪ انداز آهي، جنهن تي چيني ۽ فرينچ اثر موجود آهن۔ مڇيءَ جي ساس، سويا ساس، چانور، تازيون جڙي ٻوٽيون، ميوا ۽ ڀاڄيون عام طور استعمال ڪيا وڃن ٿا۔ ويٽنامي ترڪيبن ۾ مختلف جڙي ٻوٽين جي هڪ وڏي رينج استعمال ٿيندي آهي، جن ۾ ليمون گراس، پودينو، ويٽنامي پودينو، ڊگهو ڌاڻو ۽ ٿائي ريحان جا پن شامل آهن۔
- ڏکڻ اوڀر ايشيائي طعام
ناسي جي هڪ ذاتي پيشڪش، بالي، انڊونيشيا ۾، جتي چانور چوڌاري ڪيترن ئي پاسيدار کاڌن سان گڏ پيش ڪيا وڃن ٿا، جن ۾ ساتي لِليت پڻ شامل آهي۔
فلپائني ايڊوبو فلپائني طعام ۾ هڪ مشهور کاڌو ۽ رڌپچاءُ جو عمل آهي۔
ملائيشيائي ناسي ليماڪ، اينچوويز، مونگڦرين، اوٻاريل انڊي، دنبي جي ڪڙھي، ڪڪڙِي، ۽ سمبل سان گڏ پيش ڪيو ويندو آهي۔
چيانگ مائي، ٿائلينڊ ۾ تيار کاڌو وڪڻندڙ کاڌي جو اسٽال۔
بو 7 مون (لفظي معنيٰ ويٽنامي ۾ "ڍڳي جو گوشت جا ست ڪورس")، ويٽنامي طعام ۾ ڍڳي جي گوشت جي کاڌن جو هڪ چونڊيل مجموعو آهي۔
- ↑ "Cuisine." آرڪائيو ڪيا ويا 2013-04-26 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. Thefreedictionary.com آرڪائيو ڪيا ويا 2013-05-26 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. Accessed June 2011.
- ↑ Fieldhouse, Paul. The World Religions Cookbook. Greenwood Press. ص. 3.
- ↑ حوالي جي چڪ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "le". - ↑ "Cuisine of Brunei". ifood.tv. اصل نسخو مان 2012-05-27 تي محفوظ ڪيل. 2010-09-30 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Philippine Cuisine." آرڪائيو ڪيا ويا 2011-06-16 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. Balitapinoy.net آرڪائيو ڪيا ويا 2011-07-23 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. Accessed July 2011.
- ↑ Alejandro, Reynaldo (1985). The Philippine cookbook. New York, New York: Penguin. ص. 12–14. ISBN 978-0-399-51144-8. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 13, 2023 تي محفوظ ڪيل. February 23, 2019 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Civitello, Linda (2011). Cuisine and Culture: A History of Food and People. John Wiley and Sons. ص. 263. ISBN 978-1-118-09875-2. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 13, 2023 تي محفوظ ڪيل. February 23, 2019 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Philippines Country Study Guide. Int'l Business Publications. 2007. ص. 111. ISBN 978-1-4330-3970-6.
- 1 2 3 "Indonesian Cuisine." آرڪائيو ڪيا ويا 2017-08-23 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. Accessed July 2011.
- ↑ "Indonesian food." آرڪائيو ڪيا ويا September 10, 2011, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. Belindo.com آرڪائيو ڪيا ويا 2011-09-07 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. Accessed July 2011.
- ↑ "Indonesian Cuisine". Diner's Digest. اصل نسخو مان 2011-04-09 تي محفوظ ڪيل. 2010-07-11 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Stung Treng". اصل نسخو مان 2010-06-13 تي محفوظ ڪيل.
- ↑ "Thai Food - Regional Thai Cuisine by Sawadee.com". اصل نسخو مان 2011-09-17 تي محفوظ ڪيل.
- ↑ "What is Malay Food?" آرڪائيو ڪيا ويا 2013-05-25 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. Malaysianfood.net آرڪائيو ڪيا ويا 2013-06-06 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. Accessed July 2011.
- 1 2 3 "Singapore Food." آرڪائيو ڪيا ويا 2011-07-05 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. Singaporefoodhistory.com آرڪائيو ڪيا ويا 2011-07-05 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. Accessed July 2011.
- 1 2 3 "Modern Thai" آرڪائيو ڪيا ويا 2013-05-27 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. (food). Sabaiaz.com آرڪائيو ڪيا ويا 2013-05-27 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. Accessed July 2011.