انصاف جي عالمي عدالت
Cour internationale de justice | |
| فائل:Peace Palace Hague.jpg پيس پيلس (Peace Palace)، هيگ، هالينڊ، جتي عدالت واقع آهي. | |
| قائم ٿيو | جون 1945ع (ڪم جو آغاز اپريل 1946ع) |
|---|---|
| قسم | گڏيل قومن جو مکيه عدالتي ادارو |
| جڳھ | |
| جڳھون | |
انصاف جي عالمي عدالت (International Court of Justice - ICJ)، جنهن کي عام طور تي "عالمي عدالت" (World Court) به چيو ويندو آهي، گڏيل قومن (UN) جو مکيه عدالتي ادارو آهي. هيءَ عدالت ملڪن جي وچ ۾ قانوني تڪرارن کي حل ڪندي آهي ۽ گڏيل قومن جي ٻين ادارن کي قانوني سوالن تي مشورو (Advisory opinions) فراهم ڪندي آهي. هيءَ واحد بين الاقوامي عدالت آهي جيڪا ملڪن جي وچ ۾ عام نوعيت جي تڪرارن تي فيصلا ٻڌائي ٿي.
قيام ۽ دائره اختيار
[سنواريو]عدالت جو قيام جون 1945ع ۾ گڏيل قومن جي چارٽر تحت عمل ۾ آيو ۽ هن پنهنجو ڪم اپريل 1946ع ۾ شروع ڪيو. هيءَ عدالت "مستقل بين الاقوامي عدالت" (PCIJ) جي جانشين آهي، جيڪا 1920ع ۾ ليگ آف نيشنز تحت قائم ڪئي وئي هئي.
- رڪنيت: گڏيل قومن جا تمام ميمبر ملڪ خود بخود هن عدالت جا پارٽي بڻجي وڃن ٿا.
- رضامندي: عدالت جو دائره اختيار ملڪن جي رضامندي تي ٻڌل هوندو آهي، جيڪا خاص معاهدن يا اعلانن ذريعي ڏني ويندي آهي.
ججن جي چونڊ ۽ بناوت
[سنواريو]عدالت 15 ججن تي مشتمل هوندي آهي، جن جي چونڊ گڏيل قومن جي جنرل اسمبلي ۽ سلامتي ڪائونسل گڏجي نو سالن جي مدي لاءِ ڪندي آهي. ججن جي چونڊ ۾ دنيا جي مختلف تهذيبن ۽ قانوني نظامن جي نمائندگي جو خيال رکيو ويندو آهي. عدالت جي هڪ خاص ڳالهه اها آهي ته هڪ ملڪ جا ٻه جج هڪ ئي وقت ميمبر نٿا ٿي سگهن.
مقام ۽ ٻوليون
[سنواريو]انصاف جي عالمي عدالت هالينڊ جي شهر "هيگ" (The Hague) ۾ "پيس پيلس" ۾ واقع آهي. هي گڏيل قومن جو واحد مکيه ادارو آهي جيڪو نيويارڪ شهر ۾ واقع ناهي. عدالت جون سرڪاري ٻوليون انگريزي ۽ فرانسيسي آهن.
فيصلن تي عملدرآمد
[سنواريو]عدالت جا فيصلا تڪرار ۾ شامل ملڪن تي لازمي ۽ آخري هوندا آهن، پر عدالت وٽ پنهنجي فيصلن تي عمل ڪرائڻ جو ڪو به باقاعده فوجي يا پوليس اختيار ناهي. فيصلن تي عمل ڪرائڻ جو معاملو سياسي طور تي سلامتي ڪائونسل (Security Council) جي حوالي هوندو آهي، جتي "ويٽو" (Veto) پاور رکندڙ پنج مستقل ميمبر اثر انداز ٿي سگهن ٿا.