مواد ڏانھن هلو

امراوتي

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
امراوتي
رياستي گاديءَ جو شهر
مٿان کان گهڙيال جي سوئيءَ جي رخ ۾: آندھرا پرديش هاءِ ڪورٽ (نيلپاڊو)، امراوتي سرڪاري ڪمپليڪس ۾ تعمير هيٺ عمارتون، منٿينا ستيا نارايڻا راجو آشرم، امراوتي سيڊ رسائي روڊ
امراوتي is located in آنڌرا پردیش
امراوتي
امراوتي
آندھرا پرديش ۾ هنڌ
ڀارت ۾ هنڌ
امراوتي is located in
امراوتي
امراوتي
امراوتي ()
Coordinates: 16°30′47″N 80°30′59″E / 16.513100°N 80.516500°E / 16.513100; 80.516500
ملڪ ڀارت
رياستآندھرا پرديش
علائقوڪوسٽل آندھرا
ضلعوگنٽور
Government
 • Typeشهري رٿابندي اداري هيٺ
 • Bodyآندھرا پرديش ڪيپيٽل ريجن ڊولپمينٽ اٿارٽي
Area
[1]
217.23 km2 ([convert: unknown unit])
 • Metro
[2][upper-alpha 1]
8,352.69 km2 ([convert: unknown unit])
Elevation
49 m[convert: bug, ask for help]
Population
 (2011)[3]
103,000
 • Metro
[4][5]


[5]
5,873,588
Time zoneUTC+5:30 (ڀارتي معياري وقت)
پن ڪوڊ
520 XXX، 521 XXX، 522 XXX
Vehicle registrationAP-39، AP-40[6]
سرڪاري ٻوليونتلگو
Websiteسرڪاري ويب سائيٽ


امراوتي (English /ʌməˈrɑːvəθɪ/ uh-MƏ-rah-VUH-thi, تيلوگو: lit. 'te' or 'ISO' or 'Amarāvati') آنڌرا پرديش (ڀارت) جي راڄڌاني شهر آهي.[lower-alpha 1] هي شهر گونتور ضلعو ۾ ڪرشنا درياهه جي ساڄي ڪپ تي، وجياواڊا کان 15 km[convert: unknown unit] ڏکڻ اولهه طرف واقع آهي. شهر جو نالو ويجهي تاريخي ماڳ امراواتھي تان ورتل آهي، جيڪو لڳ ڀڳ ٻه هزار سال اڳ ساتواهنه سلطنت جي راڄڌاني رهيو هو.[7][8]

هي شهر هڪ شهري نوٽيفائيڊ علائقو آهي. شهري ترقي ۽ منصوبا بندي جون ڪاروائيون امراوتي ڊولپمينٽ ڪارپوريشن لميٽيڊ[9] ۽ آنڌرا پرديش ڪيپيٽل ريجن ڊولپمينٽ اٿارٽي (اي پي سي آر ڊي اي) سرانجام ڏين ٿا.[10] اي پي سي آر ڊي اي کي شهر ۽ گڏيل شهرائپ تي اختيار حاصل آهي، جيڪو آنڌرا پرديش ڪيپيٽل ريجن کي ڍڪي ٿو.[11] شهر 217.23 km2 ([convert: unknown unit]) ايراضيءَ تي پکڙيل آهي،[12] ۽ ٽن منڊلن جا ڳوٺ (ڪجهه واههڙا سميت) شامل ڪري ٿو: منگلاگري، ٿلّور ۽ تاڊيپلي.[13]


[13] سيڊ ڪيپيٽل 16.94 km2 ([convert: unknown unit]) ايراضيءَ تي پکڙيل آهي.[14]

2014ع ۾ آنڌرا پرديش جي ورهاڱي سبب باقي رهيل صوبي وٽ ڪا راڄڌاني نه رهي، ۽ حيدرآباد کي عارضي راڄڌاني بڻايو ويو، جيتوڻيڪ اهو نئين صوبي تيلنگانا ۾ واقع هو. اين. چندرابابو نائڊو جي قيادت هيٺ حڪومت امراوتي جو بنياد وڌو ۽ ان کي آنڌرا پرديش جي نئين راڄڌاني قرار ڏنو. گونتور ضلعي جي آبادگارن (هارين) هڪ نئين قسم جي زمين گڏ ڪرڻ واري اسڪيم ذريعي آنڌرا پرديش جي حڪومت کي 33,000 ايڪڙ زمين ڏني، جنهن عيوض کين ترقي يافته پلاٽ ۽ 10 سالن جي عرصي لاءِ ليز ادائيگيون ڏنيون ويون.[15][16] ڀارت جو وزيراعظم نريندر مودي 22 آڪٽوبر 2015ع تي اُددنڊارايوڻيپالم ڳوٺ ۾ بنيادي پٿر رکڻ جي تقريب ۾ بنيادي پٿر رکيو.[17][18] عبوري عمارتن جي تيز رفتاري سان مڪمل ٿيڻ کان پوءِ، ويلگاپودي ۾ مارچ 2017ع کان حڪومت جو قانون ساز ادارو ۽ سيڪريٽريٽ نون سهولتن مان ڪم ڪرڻ لڳا.[19][20]

نالي جو اصل

[سنواريو]

امراوتي جو سڌو مطلب آهي: “امر (نه مرندڙن) جي رهائش”. هي نالو گهري تاريخي، روحاني ۽ اساطيري اهميت رکي ٿو. هي نالو ڌرانيڪوٽا ڀرسان هڪ علائقي لاءِ به استعمال ٿئي ٿو، جيڪو قديم زماني ۾ ساتواهنه گهراڻو جي راڄڌاني رهيو هو، جن کي آنڌرا پڻ چيو وڃي ٿو.[7] هندومت، ٻڌمت ۽ جين ڌرم ۾، امراوتي کي سورگ (جنت) جي آسماني راڄڌاني چيو وڃي ٿو، جتي ديوا (ديوتا) رهندا آهن.[21]

تاريخ

[سنواريو]
امراوتي جو وقت نامو
تاريخ واقعي
2 جون 2014 اي پي ٻيهر تنظيم ايڪٽ لاڳو ٿيو
1 سيپٽمبر 2014 نئين راڄڌاني شهر جي جڳهه حتمي ڪئي ويئي
30 ڊسمبر 2014 اي پي سي آر ڊي اي ايڪٽ لاڳو ٿيو
جنوري 2015 رضاڪاراڻي زمين گڏ ڪرڻ واري اسڪيم جو اعلان ٿيو
مارچ 2015 هارين کان 33,000 ايڪڙن لاءِ رضامندي حاصل ٿي
6 جون 2015 امراوتي شهر جي ڀومي پوجا (بنياد رکڻ جي تقريب) وڏي وزير اين. چندرابابو نائڊو پاران[22]
22 آڪٽوبر 2015 بنيادي پٿر ڀارت جو وزيراعظم نريندر مودي رکيو[23]
مارچ 2017 صوبائي قانون ساز ادارو ۽ سيڪريٽريٽ شهر مان ڪم شروع ڪيو
27 ڊسمبر 2018 چندرابابو نائڊو آنڌرا پرديش جي دائمي سيڪريٽريٽ ٽاورن لاءِ بنيادي پٿر رکيو[24][25]
3 فيبروري 2019 سي جي آءِ امراوتي ۾ آنڌرا هاءِ ڪورٽ لاءِ بنيادي پٿر رکيو.[26]
31 جولاءِ 2020 ٽن راڄڌانين بابت قانون سازيءَ تي گورنر جي منظوري
22 نومبر 2021 ٽن راڄڌانين واري قانون سازي واپس ورتي ويئي
5 مارچ 2022 هاءِ ڪورٽ واحد راڄڌاني شهر جي حق ۾ فيصلو ڏنو
8 جون 2024 سڀ ترقياتي ڪم ٻيهر شروع ٿي چڪا آهن ۽ ڪم جاري آهي.[27][28]

شروعاتي ۽ وچئين دور جي تاريخ

[سنواريو]

پاڙيسري ڌرانيڪوٽا (ڌاڻيڪاٽڪم) ساتواهنه گهراڻو جي راڄڌاني شهر هو. ان جي تاريخ ٻئين صدي قبل مسيح تائين وڃي ٿي.[29] ساتواهنه آنڌرا پرديش جي تاريخ ۾ نمايان آهن. سندن بنيادي ٻولي پراڪرت هئي، جيڪا برهمي رسم الخط ۾ لکي ويندي هئي، ۽ اها تيلوگو رسم الخط جي بنياد طور به بيان ڪئي وڃي ٿي. سندن دور ۾ ٻڌمت جو عمل غالب رهيو، ۽ هي گهراڻو علائقي ۾ هن ڌرم جي پکڙجڻ جو ڪجهه حد تائين ذميوار پڻ هو.[29] شهر هڪ وقت مهايان ٻڌمت جو مقدس هنڌ پڻ رهيو. هتي هڪ وڏو ٻڌ اسٽوپا موجود هو، جيڪو هاڻي امراوتي اسٽوپا جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. اهو شهر ٻڌ مت جي تعليم ۽ فن جو به مرڪز رهيو، جتي ڪيترن ٻڌ پوئلڳن ۽ ڪيترن ڏکڻ اوڀر ايشيائي ملڪن مان ايندڙ زائرن جي اچ وڃ ٿيندي هئي.[29]  

هن علائقي تي ترتيبوار ساتواهنه، اِڪشوواڪو، وشنوڪندينا، پلوا، چولا، ڪاڪتيه، دهلي سلطنت، ريڊي راڄ، بهامني سلطنت، وجيانگر سلطنت، گولڪنڊا جي سلطنت ۽ مغل سلطنت جو راڄ رهيو، ۽ پوءِ 1724ع ۾ حيدرآباد جي نظامت قائم ٿي. 1750ع ۾ هي علائقو فرانس کي ڏنو ويو، پر 1759ع ۾ ايسٽ انڊيا ڪمپني ان تي قبضو ڪيو. 1768ع ۾ اهو ٻيهر نظام کي واپس ڏنو ويو، پر 1788ع ۾ اهو ٻيهر برطانيه کي ڏنو ويو.[30][31][5]


[5] مدراس پريزيڊنسي جي حصي طور، هن علائقي تي واسيريڊي وينڪٽادري نائڊو جي حاڪميت پڻ بيان ڪئي وڃي ٿي، جيڪو چنٽاپلي جو موروثي زميندار هو؛ هن جديد امراواتھي ڳوٺ قائم ڪيو، جيڪو قديم اسٽوپا جي کنڊرن ڀرسان واقع آهي.[32]

امراوتي جو بنياد

[سنواريو]

آنڌرا پرديش ٻيهر تنظيم ايڪٽ، 2014 مطابق، حيدرآباد نئين ٺهيل صوبي تيلنگانا جي راڄڌاني بڻيو، آنڌرا پرديش جي ورهاڱي کان پوءِ.[33] مرڪزي حڪومت هڪ ماهر ڪميٽي قائم ڪئي ته جيئن نئين آنڌرا پرديش جي راڄڌاني لاءِ متبادل جڳهن جو جائزو وٺي، آنڌرا پرديش ٻيهر تنظيم ايڪٽ، 2014 مطابق. ڪميٽيءَ کي ذميواري ڏني ويئي ته هوءَ انگ اکرن جي تجزيي، جڳهن جي دوري ۽ لاڳاپيل ڌرين سان صلاح مشوري جي بنياد تي مختلف جڳهن جي موزونيت جو جائزو وٺي.[34] ان جي ڪمن ۾ زمين، پاڻي ۽ قدرتي وسيلن جي دستيابيءَ جو جائزو وٺڻ، ماحولياتي پائيداري ۽ شهري واڌ ويجهه جي امڪانن کي نظر ۾ رکندي، ۽ نئين راڄڌاني کي ٻين وڏن شهرن سان ريل، روڊ ۽ هوائي رابطن جي اختيارن جو پڻ جائزو شامل هو. ڪميٽي مختلف قومي ادارن جي ماهرن تي مشتمل هئي.[35]

وڏي وزير اين. چندرابابو نائڊو اعلان ڪيو ته صوبي جي نئين راڄڌاني شهر جي جڳهه وجياواڊا جي چوڌاري هوندي. هي فيصلو صلاح مشوري واري عمل کان پوءِ ٿيو ۽ 1 سيپٽمبر 2014ع تي رياستي ڪابينا ان جي منظوري ڏني. وڏي وزير نائڊو چيو ته صوبي لاءِ غيرمرڪزي ترقيءَ جو طريقو اختيار ڪيو ويندو، جنهن ۾ ٽي وڏا شهر ۽ 14 سمارٽ شهر شامل هوندا. هي اعلان مخالف ڌر وائي ايس آر ڪانگريس پارٽي جي ان مطالبي جي پسمنظر ۾ آيو ته راڄڌاني جي جڳهه تي بحث ڪيو وڃي. وڏي وزير نائڊو زور ڏنو ته فيصلو عوامي راءِ جي عڪاسي ڪري ٿو، ڇو ته سيوارام ڪرشنن ڪميٽيءَ کي ملندڙ نمائندن مان لڳ ڀڳ 50٪ وجياواڊا–گونتور علائقي جي حق ۾ هئا. هن مرڪزي حڪومت جي سهڪار ۽ صوبي لاءِ “خاص درجو” ڏيڻ جي به ضرورت تي زور ڏنو، جيئن رياست جي ٻيهر تنظيم واري بل جي منظوري وقت يقين ڏياريو ويو هو.[36]

نريندر مودي ۽ ٻيا امراوتي جي بنياد واري تقريب ۾
نريندر مودي، ڀارت جو وزيراعظم، امراوتي جي بنياد رکڻ واري تقريب ۾ شرڪت ڪندي، چندرابابو نائڊو (وڏي وزير) ۽ اي ايس ايل نرسِمهن (گورنر) سان گڏ.

22 آڪٽوبر 2015ع تي، ڪابينا اجلاس کان پوءِ (جتي متفقه منظوري ڏني ويئي)، وڏي وزير نائڊو اعلان ڪيو ته نئين راڄڌاني شهر لاءِ امراواتھي چونڊي ويئي آهي، جيڪو ڪرشنا درياهه جي ڪنارن تي واقع هڪ قديم شهر آهي. بنياد رکڻ واري تقريب دوران، جنهن ۾ وزيراعظم نريندر مودي به شامل هو، وڏي وزير نائڊو راڄڌاني جي ترقيءَ بابت منصوبا بيان ڪيا، جن جو مقصد توانائي بچائيندڙ شهر ۽ صنعتي مرڪزن تي ڌيان ڏيڻ هو. ماسٽر پلان جي پهرين مرحلي جي مڪمل ٿيڻ جي تاريخ 15 مئي 2016ع مقرر ڪئي ويئي، ۽ امراوتي کي وجياواڊا ۽ گونتور سان ڳنڍڻ لاءِ 200 ڪلوميٽر رنگ روڊ جا منصوبا پڻ پيش ڪيا ويا.[37]

آنڌرا پرديش جي نئين راڄڌاني طور امراوتي جي قيام ۾ “زمين گڏ ڪرڻ” واري شروعات اهم حيثيت رکي ٿي. وڏي وزير اين. چندرابابو نائڊو جي حڪومت 2014ع ۾ آنڌرا پرديش ڪيپيٽل ريجن ڊولپمينٽ اٿارٽي (اي پي سي آر ڊي اي) ايڪٽ لاڳو ڪيو، جنهن نئين راڄڌاني لاءِ زمين جو بئنڪ ٺاهڻ ۾ مدد ڪئي.[38] ايڪٽ رضاکاراڻي زمين گڏ ڪرڻ جي اجازت ڏني، جنهن تحت زمين مالڪن پنهنجي زمين ڏئي، عيوض ۾ ترقي يافته پلاٽ ۽ مالي معاوضو حاصل ڪيو. حڪومت جو مقصد 27 ڳوٺن مان لڳ ڀڳ 53,748 ايڪڙ زمين حاصل ڪرڻ هو. هن اسڪيم ذريعي لڳ ڀڳ 33,733 ايڪڙ زمين گڏ ڪئي ويئي.[39] جيتوڻيڪ ڪيترن هارين شرڪت ڪئي، پر ڪجهه (خاص ڪري پينوماڪا ۽ اوندواللي مان) معاوضي جي شرحن بابت خدشا ظاهر ڪيا. گڏ ڪرڻ واري عمل ۾ ننڍڙا زميني ٽڪرا گڏ ڪري، انهن کي بهتر بڻايو ويو ۽ پوءِ ڪجهه حصو اصل مالڪن ڏانهن واپس ڪيو ويو.[40] هن شروعات ۾ ڏهن سالن لاءِ سالياني ادائيگيون پڻ شامل هيون، جيڪي زمين ڏيندڙن لاءِ مالي سهارو فراهم ڪنديون هيون.[41]

حڪمراني جو قيام

[سنواريو]
اي پي سي آر ڊي اي جو آفيس (اي جي سي ۾)

ويلگاپودي ۾ (وجياواڊا کان 16 ڪم) عبوري آنڌرا پرديش سيڪريٽريٽ جي تعمير 3 آڪٽوبر 2016ع تي ₹230 ڪروڙ جي بجيٽ سان مڪمل ٿي. 17 آڪٽوبر 2016ع تائين، ڇهن مان پنج رٿيل بلاڪ آپريشن ۾ اچي ويا. 45 ايڪڙن تي پکڙيل هن سيڪريٽريٽ کي “جي پلس 1” طرز ۾ ڊزائن ڪيو ويو آهي.[42] پهريون بلاڪ وڏي وزير جي آفيس لاءِ آهي، جڏهن ته ٻيا بلاڪ مختلف وزيرن لاءِ آهن، ۽ ڇهون بلاڪ اي پي اسيمبلي ۽ ليجسليٽو ڪائونسل لاءِ مقرر ڪيو ويو.[43] آنڌرا پرديش هاءِ ڪورٽ پڻ امراوتي ۾ هڪ نئين عبوري عمارت ڏانهن منتقل ٿيو، جنهن جو افتتاح چيف جسٽس رنجن گوگوئي ڪيو. نئين ڪورٽ ڪمپليڪس ۾ 16 عدالت هال ۽ 2.70 لک چورس فٽ آفيس ايراضي شامل آهي. وڪيلن کي نئين عمارت ۾ ضروري سهولتن جي کوٽ سبب مسئلا پيش آيا، جن ۾ ڪمزور براڊبينڊ ۽ لائبريري تائين رسائي جا مسئلا شامل هئا. شروعاتي ڏکيائين جي باوجود، قانوني برادري نئين هاءِ ڪورٽ ۽ راڄڌاني شهر جي مستقبل بابت اميدوار رهي.[44]

امراوتي احتجاج (2019–2024)

[سنواريو]

2019–2024 امراوتي احتجاج

امراوتي ڊرون سميٽ

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو امراوتي ڊرون سميٽ 2024

امراوتي ڊرون سميٽ 2024 جو مقصد آنڌرا پرديش کي ڀارت ۾ ڊرون ٽيڪنالاجيءَ جو مرڪز بڻائڻ هو. هي سميٽ آنڌرا پرديش ڊرون ڪارپوريشن پاران وزارتِ شهري هوابازي ۽ ڊرون فيڊريشن آف انڊيا سان گڏجي منظم ڪيو ويو، ۽ 22–23 آڪٽوبر تي سي ڪي ڪنوينشن ۾ منگلاگري ۾ منعقد ٿيو؛ جنهن ۾ 6,900 کان وڌيڪ شرڪت ڪندڙ (صنعت ماهر، محقق ۽ شاگرد) شامل ٿيا.[45] هن تقريب ۾ بحث مباحثا، نمائشون، ورڪشاپون، ۽ وجياواڊا جي پُنّامي گهات تي 5,500 کان وڌيڪ ڊرونن سان رڪارڊ ساز ڊرون شو شامل هو، جنهن ۾ پنج گينس عالمي رڪارڊ قائم ٿيڻ جو ذڪر ڪيو وڃي ٿو.[46] جدت جي همٿ افزائي تي ڌيان ڏيندي، سميٽ جو هدف ضابطي واري فريم ورڪ قائم ڪرڻ، ₹2,000 ڪروڙ سيڙپڪاري آڻڻ، ₹6,000 ڪروڙ آمدني پيدا ڪرڻ، ۽ 20,000 کان وڌيڪ نوجوانن کي ڊرون پائلٽ طور تربيت ڏيڻ (30,000 روزگار جا موقعا پيدا ڪرڻ لاءِ) بيان ڪيو ويو.[47]

جاگرافي

[سنواريو]

شھر گونٽور ضلعو ۾ واقع آھي، آنڌرا پرديش جي مرڪز ۾، ۽ ڪرشڻا ندي جي ڪنارن تي. ھي شھر تقريباً 15 km[convert: unknown unit] ڏکڻ-اولهه طرف وجياواڙا کان، 33 km[convert: unknown unit] اتر طرف گونٽور کان، ۽ 40 km[convert: unknown unit] اتر-اولهه طرف تينالي کان پري آھي.[48][49] ھي شھر تاريخي ماڳ امراوتي کان به لڳ ڀڳ 28 km[convert: unknown unit] جي مفاصلي تي آھي، جيڪو ساتواهانا سلطنت جي راڄڌاني رھيو ھو، ۽ شھر جو نالو پڻ اتيءَ مان ورتل آھي.

شھر جو ڪُل رقبو 217.23 ڪ.م2 آھي ۽ اھو گونٽور ضلعي جي ٽن منڊلن (ٿُلّور، منگلاگِري ۽ تاديپلي) ۾ پکڙيل 25 ڳوٺن تي مشتمل آھي. راڄڌاني شھر واري علائقي جي ھنن 25 ڳوٺن ۾ لڳ ڀڳ 100,000 آبادي آھي ۽ لڳ ڀڳ 27,000 گھر آھن. آنڌرا پرديش جو راڄڌاني ريجن گونٽور، پلناڊو، اين ٽي آر، ۽ ڪرشڻا ضلعن تي پکڙيل آھي ۽ ان ۾ گونٽور، وجياواڙا ۽ تينالي شھرن سميت ڪيترائي قصبا ۽ ڳوٺ شامل آھن. سياري جي مھينن ۾ گرمي پد 12 °C ۽ 30 °C جي وچ ۾ رھندو آھي. اونهاري ۾ گرمي پد 17 °C کان 45 °C تائين ٿي سگھي ٿو. اونهاري ۾ آبهوا تمام گھڻي نمي واري ھوندي آھي، ۽ نمي 68% تائين وڌي سگھي ٿي.[5]


[5]

آباديءَ بابت ڄاڻ

[سنواريو]

آبادي، ٻولي ۽ مذھب

[سنواريو]

تيلگو ھن علائقي جي مقامي ۽ سرڪاري ٻولي آھي، جڏھن⁠تہ انگريزي پڻ وڏي پيماني تي سمجھي ويندي آھي. ھندومت اڪثريتي مذھب آھي، جڏھن⁠تہ اقليتي برادرين ۾ مسلمان، عيسائي ۽ ٻڌ شامل آھن.

شھري انتظام

[سنواريو]

وسنديون

[سنواريو]

ھيٺ ڏنل جدول ۾ لاڳاپيل منڊلن جي تحت سڃاتل ڳوٺن ۽ ھيمليٽن (ننڍين وسندين) جي فھرست ڏنل آھي، جيڪي راڄڌاني شھر جو حصو بڻيا.[13]


[13]

منڊل وسنديون
ٿُلّور منڊل ابّاراجوپاليم، آيناوولو، ، انٿاورم بوروپاليم، ڊونڊاپاڊو، ڪونڊاراجوپاليم (آبادين کان خالي)، لنگياپاليم (جنھن ۾ موڊوگولنڪا پاليم جا ڍڪاڻا شامل آھن)، مالڪاپورم، منڊاڊم (جنھن ۾ ٽلّاياپاليم جا ڍڪاڻا شامل آھن)، نيڪّالو، نيلاپاڊو، پچيڪلاپاليم، رائياپوڊي، سکمورو، ٿُلّورو، اُڏّندارايونِيپاليم، ويلاگاپوڊي، وينڪاٽاپاليم
منگلاگِري منڊل ڪرشناياپاليم، ندامرّو، ڪوراگالّو (جنھن ۾ نيروڪونڊا جا ڍڪاڻا شامل آھن)، نولور (جنھن ۾ يِرّاباليم ۽ بيٿاپوڊي جا ڍڪاڻا شامل آھن)
تاديپلي منڊل پينومڪا، تاديپلي (م) (حصو) (نولاڪا پيٽ، ڊولاس نگر وغيره)، اُنداوالّي

نوٽس:

  • م – ميونسپالٽي
  • قوسين ۾ ڏنل نالا لاڳاپيل وسنديءَ جا ڍڪاڻا ڳوٺ آھن.

انتظاميا اپريل 2018 ۾ امراوتي ۾ ’’ھيپي سٽيز سمٽ‘‘ جي افتتاحي اجلاس جي ڪامياب ميزباني ڪئي. سمٽ ۾ 15+ ملڪن مان 1,500+ مندوبن شرڪت ڪئي، جن ۾ نامور شھري اڳواڻ ۽ اربن ماهر شامل ھئا.[50]

رٿابندي

[سنواريو]
اي پي سي آر ڊي اي جي آفيس ۾ امراوتي جو 3-ڊي خاڪي وارو نقشو

امراوتي کي ڀارت جو ماڻھو-مرڪوز اڳواڻ سمارٽ شھر بڻائڻ جي رٿا آھي، جنھن جو بنياد پائيداري ۽ رھائش لائق اصولن تي ھوندو، ۽ ان کي دنيا جو سڀ کان خوش ترين شھر بڻائڻ جو به هدف رکيو ويو آھي.[51] رٿابنديءَ ۾ تجويز ڪيل نون فيچرز مان ھڪ شھر جي چوڌاري نيويگيشن ڪينال پڻ آھن[52]، جيڪي شھر کي ڪرشڻا نديءَ جي ھڪ ٻيٽ سان ڳنڍيندا. حڪومت شھر جي ترقي لاءِ سانچو:USD سيڙپڪاري جي ضرورت جو اندازو ڪيو.[53]

تنقيد پڻ ڪئي ويئي ته ھي شھر وڏي پيماني تي توانائي ۽ وسيلن جو مطالبو ڪندو ۽ قيمتي قدرتي ماحول ۽ مقامي روزگار کي نقصان پھچائيندو، ۽ متبادل رٿائون پڻ تجويز ڪيون ويون.[54]

شھر ۾ 51% سائي جڳھ ۽ 10% پاڻيءَ جا تلاءَ رکڻ جي رٿا آھي. شھر کي سنگاپور جي نموني تي ٺاھڻ جو ارادو آھي، ۽ ماسٽر پلان ٻن سنگاپور سرڪار پاران مقرر ڪيل صلاحڪارن تيار ڪيو.[55]

شھر جي تعمير جو بجيٽ ₹ 553.43 بلين ھو، جنھن مان رياستي حڪومت جو حصو رڳو ₹ 126 بلين آھي.[56] حڪومت بانڊن ذريعي رقم گڏ ڪئي.[57] حڪومت جو حصو 2037 کانپوءِ سي آر ڊي اي طرفان واپس ڪرڻو آھي. نيٺ رياست يا يونين حڪومتون شھر جي تعمير لاءِ ڪو سڌو خرچ نٿيون ڪن؛ شھر جي مالي بندوبست کي زمين جي وڪري مان حاصل ٿيندڙ آمدني (₹ 171.51 بلين)، قرضن ۽ مڪاني ٽيڪسن (2037 تائين ₹ 146.41 بلين) ذريعي سي آر ڊي اي مڪمل طور تي فنانس ڪري ٿي. رياست ۽ يونين حڪومتن کان توقع آھي ته اھي ساليانو ₹ 120 بلين ڪمائينديون، جن مان رياستي شيون ۽ خدمتون ٽيڪس (اسٽيٽ جي ايس ٽي) اڪيلي ₹ 60 بلين ساليانو آھي.[56] سموري شھر جي تعمير قرضن ۽ زمين جي وڪري مان خود-فنانسنگ طريقي سان منصوبابندي ڪئي ويئي آھي، رياستي حڪومت جي اخلاقي حمايت سان. سي آر ڊي اي کي اميد آھي ته 2037 تائين سمورا خرچ پورا ڪرڻ کانپوءِ ₹ 333 بلين خالص سرپلس بچندو. امراوتي گورنمينٽ ڪامپليڪس جو مقصد رياستي حڪومت لاءِ عالمي معيار جون سهولتون مهيا ڪرڻ آھي.[58]


[58] امراوتي ۾ بس ريپڊ ٽرانزٽ سسٽم (بي آر ٽي ايس) پڻ سي آر ڊي اي منصوبي جو حصو آھي، جيڪو ڀرپاسي وارن وجياواڙا ۽ گونٽور شھرن سان عالمي معيار جي روڊ نيٽ ورڪ ذريعي ڳنڍيندو.[59] امراوتي گورنمينٽ ڪامپليڪس ۽ بي آر ٽي ايس ٻنھي لاءِ گڏيل خرچ ₹ 140 بلين رٿيل آھي.[56]

مالي، انصاف، صحت، راندين، ميڊيا ۽ اليڪٽرانڪس سميت نون تھيم وارن شھرن جي رٿا پڻ شامل ھئي. ڪيترا ڪاروباري گروپ ۽ ادارا جھڙوڪ رِلائنس گروپ، اين آر ڊي سي-ڀارت به ذڪر ڪيا ويا.[60][61][62] پائي ڊيٽا سينٽر،[63] ايڇ سي ايل ٽيڪنالاجيز،[64][65] ۽ بي آر ايس ميڊي سٽيءَ پاران شھر ۾ سيڙپڪاري جي تجويز پڻ آئي.[66][67]

حڪومت وڏي پيماني جي آمدورفت لاءِ ٻين ذريعن بابت پڻ غور ڪيو، جھڙوڪ مونو ريل، بس ريپڊ ٽرانزٽ سسٽم (بي آر ٽي ايس) ۽ ٽرام وايون.[68] اي پي ايس آر ٽي سي جا ٻه نوان ڊپو (اتر ڊپو ۽ ڏکڻ ڊپو) پڻ تجويز ڪيا ويا.[69] ھڪ تجويز ڪيل امراوتي ھاءِ اسپيڊ دائروي ريلوي لائين شھر کي ويجھن وجياواڙا، گونٽور ۽ تينالي شھرن سان ڳنڍيندي،[70] جنھن جي ڊيگھ 105 km[convert: unknown unit] تائين وڌندي ۽ اندازي لاڳت ڀارتي روپيو 10,000 ڪروڙ (سانچي جي کوٽ لڌي وئي: سانچو:INRConvert) آھي. تينالي، گونٽور ۽ وجياواڙا جي وچ ۾ 100 ڪ.م دائروي ڪوريڊور سان ميٽرو ريل منصوبي جي پڻ تجويز آھي.[71]

تعمير

[سنواريو]
Map
امراوتي جا نمايان ماڳ (تفاعلي نقشو)

رياستي حڪومت شروعات ۾ شھر جي تعمير لاءِ سنگاپور ۾ قائم اسينڊاس-سنگبرج ۽ سيمبڪورپ ڊولپمينٽ ڪنسورشم کي شامل ڪيو. شھر جي بنيادي ڍانچي کي مرحلن ۾ 7–8 ورھين اندر تيار ڪرڻو ھو، جنھن جي اندازي لاڳت ₹33,000 ڪروڙ لڳائي ويئي. ھائوسنگ اينڊ اربن ڊولپمينٽ ڪارپوريشن (ھڊڪو) کان ₹7,500 ڪروڙ، ورلڊ بئنڪ کان $500 ملين، ۽ ڀارتي حڪومت کان ₹2,500 ڪروڙ، جنھن مان ₹1,500 ڪروڙ گرانٽ طور ڏنا ويا.[72] 2019 ۾ اقتدار ۾ آيل حڪومت جي ترجيحن ۾ تبديليءَ سبب امراوتي منصوبي جي رفتار گھڻي سست ٿي ويئي ۽ مڪمل ٿيڻ جي ڪا پڪي آخري تاريخ نظر نٿي اچي.[73]

معيشت

[سنواريو]

راڄڌاني شھر جي قيام سان زرعي معيشت تبديل ٿي شھري معيشت ۾ ڦرجي ٿي.[74] مستقبل جي ترقياتي منصوبن ۾ ڪوانٽم وئلي ٽيڪ پارڪ شامل آھي، جيڪو 2026 لاءِ مقرر آھي، ۽ ان ۾ آءِ بي ايم، ٽي سي ايس ۽ آءِ آءِ ٽي مدراس گڏجي ڀارت جو سڀ کان وڏو ڪوانٽم ڪمپيوٽر تيار ڪندا.[75] شھر کي خاص شھري نوڊز سان ترقي ڏني پئي وڃي، جھڙوڪ جسٽس سٽي، نالج سٽي، ھيلٿ سٽي ۽ فنانس سٽي، جن مان ھر ھڪ قانون، سياحت، تعليم، صحت جي سار سنڀال ۽ ماليات جھڙن شعبن جي مدد لاءِ تيار ڪيل آھي. ھنن ذيلي شھرن جو مقصد علائقي جي معيشت کي متنوع بڻائڻ، جدت کي ھٿي ڏيڻ ۽ امراوتي کي اڳواڻ سمارٽ شھر ۽ آءِ ٽي مرڪز طور اُڀارڻ آھي.[76]

تعليم

[سنواريو]
ايس آر ايم يونيورسٽي- امراوتي

نيشنل انسٽيٽيوٽ آف ڊزائين، ايس آر ايم يونيورسٽي، آنڌرا پرديش، ويلور انسٽيٽيوٽ آف ٽيڪنالاجي، آنڌرا پرديش، امرتا يونيورسٽي، پردو يونيورسٽي، ۽ انڊو-يو ڪي انسٽيٽيوٽ آف ھيلٿ (آءِ يو آءِ ايڇ) ڪنگز ڪاليج لنڊن سان سهڪاري طور، اي آءِ آءِ ايم ايس منگلاگِري سميت ٻيا ادارا به امراوتي ۾ ڪيمپس قائم ڪرڻ وارن مان آھن.[58]


[58] 2018 ۾ شھر جو پھريون مينيجمينٽ انسٽيٽيوٽ ايڪس ايل آر آءِ – زيويئر اسڪول آف مينيجمينٽ آيناوولو ڀرسان تعمير ھيٺ ھو.[77]

وِٽ يونيورسٽي- امراوتي

سياحت

[سنواريو]

ويجھو مذهبي ماڳن ۾ امرالِنگيشور سوامي مندر، ۽ امراوتي اسٽوپا (امراوتي ورثي واري ڪامپليڪس ۾)، ڌيان ٻڌا جو مجسمو ۽ اُنداوالّي غارون شامل آھن.[78][79][80]

آمدورفت

[سنواريو]

رستا

[سنواريو]

امراوتي سيڊ ڪئپيٽل روڊ ھڪ وڏو رستو آھي جيڪو بنيادي راڄڌاني علائقي تائين اين ايڇ 16 تان پھچڻ لاءِ تعمير ھيٺ آھي.[81] وجياواڙا-امراوتي روڊ شھر کي وجياواڙا سان ڳنڍي ٿو.[82] آنڌرا پرديش جي حڪومت امراوتي ۾ سيڊ ايڪسس روڊ منصوبي جي ٽئين مرحلي طور 320 m[convert: bug, ask for help] ڊگھو ڪيبل پل تعمير ڪرڻ جي رٿا ٺاھي رھي آھي. ھن مرحلي ۾ پراڪاسَم بيريج کان منيپال ھاسپيٽل تائين 3.5 km[convert: unknown unit] جو حصو شامل آھي، جيڪو سيڊ ايڪسس روڊ کي اين ايڇ 16 سان ڪناڪادُرگا ورڌي وٽ ڳنڍيندو. منصوبي ۾ 2014 ۽ 2019 جي وچ ۾ اُنداوالّي ڳوٺ ۾ زمين حاصل ڪرڻ/زمين گڏ ڪرڻ جي مسئلن سبب دير ٿي، پر ھاڻي سي آر ڊي اي جي ھيٺان ڳالھيون ٻيھر شروع ٿي چڪيون آھن ته ڪم شروع ڪيو وڃي، ۽ اندازي بجيٽ ₹593.03 ڪروڙ آھي.[83]

اين ايڇ 544ڊي اننتاپور-گونٽور کي ڳنڍي ٿو، جيڪو اڳ تجويز ڪيل امراوتي–اننتاپور ايڪسپريس وي بدران آھي.[84] آنڌرا پرديش اسٽيٽ روڊ ٽرانسپورٽ ڪارپوريشن (اي پي ايس آر ٽي سي) وجياواڙا، گونٽور ۽ تينالي سان شھر کي ڳنڍيندڙ بسن جون خدمتون هلائي ٿي.[85] ننڍن مفاصلن لاءِ آٽو رکشا پڻ هلن ٿا. بينگلورو–وجياواڙا ايڪسپريس وي، جيڪو بينگلورو–ڪڊاپا–وجياواڙا (بي ڪي وي) ايڪسپريس وي جي نالي سان به سڃاتو وڃي ٿو ۽ اين ايڇ-544جي طور درجه بندي ٿيل آھي، ھڪ تعمير ھيٺ 518 km[convert: unknown unit] ڊگھو، ڇھ لينن وارو ايسيس-ڪنٽرولڊ ايڪسپريس وي آھي، جيڪو بينگلورو (ڪرناٽڪ جي راڄڌاني) ۽ وجياواڙا (آنڌرا پرديش جو ٻيون نمبر وڏو شھر) جي وچ ۾ آھي. ھي ايڪسپريس وي گھڻو ڪري آنڌرا پرديش مان گذري ٿو ۽ رياست جي پريئين صنعتي شھر ھندوپور کي راڄڌاني امراوتي سان ڳنڍي ٿو.

ريلويون

[سنواريو]

ويجها ريلوي اسٽيشن ڪرشڻا ڪينال (تاديپلي وٽ) ۽ گونٽور، وجياوادا آھن. بہرحال، ھڪ تجويز ڪيل ايرروپاليم–امراوتي–نامبور ريلوي لائين تعمير ڪرڻ جا منصوبا پڻ آھن، جيڪا امراوتي کي گونٽور–ڪرشڻا ڪينال سيڪشن سان ڳنڍيندي ۽ اتيءَ کان رياست ۽ ملڪ جي ٻين حصن سان رابطي کي بھتر ڪندي.

ھوائي

[سنواريو]

وجياواڙا انٽرنيشنل ايئرپورٽ سڄي آنڌرا پرديش ڪئپيٽل ريجن جي خدمت ڪري ٿو.[86]

رانديون

[سنواريو]

ڀارت جو ايف 1 ايڇ 2 او گرانڊ پري

[سنواريو]

2018 ۾ 16 کان 18 نومبر تائين امراوتي ڀارت ۾ منعقد ٿيل ٻي ايف 1 ايڇ 2 او عالمي چيمپئن شپ گرانڊ پري جي ميزباني ڪئي. ھن ايونٽ کي وڏي ميڊيا توجھ ملي، خاص ڪري ان کان پوءِ جڏهن ھڪ ٽيم رياست جو رنگ ۽ نالو اختيار ڪيو، جنهن سبب اھو ايف 1 ايڇ 2 او جي تاريخ ۾ پھريون ڀارتي برانڊڊ ٽيم بڻجي ويو.[87]

عوامي ثقافت ۾

[سنواريو]

فلم راڄڌاني فائلز امراوتي سان لاڳاپيل واقعن مان متاثر ھئي.[88]

ٻاھريان ڳانڍاپا

[سنواريو]

امراوتي سفري راهنما منجانب وڪي سفر Wikivoyage

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ Declaration of A.P. Capital City Area–Revised orders. Municipal Administration and Urban Development Department. 22 September 2015. https://crda.ap.gov.in/APCRDADOCS/GOSACTSRULES/CRDA/01~14142015MAUD_MS141.PDF. Retrieved 21 February 2016. آرڪائيو ڪيا ويا 8 July 2018 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  2. ↑ Subba Rao, GVR (23 September 2015). "Capital region expands as CRDA redraws boundaries". The Hindu. Vijayawada. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 24 January 2017 تي محفوظ ڪيل. 31 October 2015 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ "CRDA eyes CSR funds to push job potential in capital city". The Times of India. Guntur. 1 July 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 4 July 2015 تي محفوظ ڪيل. 18 August 2015 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ "Amaravati to be divided into eight urban plan areas". The Hindu. 3 April 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 31 March 2017 تي محفوظ ڪيل. 21 June 2016 تي حاصل ڪيل.
  5. 1 2 3 4 5 6 APCRDA 2017. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; name "FOOTNOTEAPCRDA2017" defined multiple times with different content
  6. ↑ "Registration District Codes". Andhra Pradesh Transport Department. 2019-12-06. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 January 2020 تي محفوظ ڪيل. 2019-12-06 تي حاصل ڪيل.
  7. 1 2 Akbar, Syed (22 October 2015). "After 18 centuries, Amaravati set to become a 'capital' again". The Times of India. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 25 October 2015 تي محفوظ ڪيل. 2 August 2017 تي حاصل ڪيل.
  8. ↑ Mahalakshmi, BV (22 آڪٽوبر 2015). "Foundation stone of Andhra Pradesh's new capital Amaravati laid by PM Narendra Modi". The Financial Express. اصل نسخو مان 1 جُولاءِ 2016 تي محفوظ ڪيل. 5 جُونِ 2016 تي حاصل ڪيل.
  9. ↑ "ADCL :: Amaravati Development Corporation Ltd". ccdmc.co.in. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 6 August 2017 تي محفوظ ڪيل. 6 August 2017 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ "New Andhra capital Amaravati to compete for Smart City tag". The New Indian Express. 25 May 2016. اصل نسخو مان 28 May 2016 تي محفوظ ڪيل. 6 June 2016 تي حاصل ڪيل. {{cite news}}: More than one of |accessdate= and |access-date= specified (مدد); More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (مدد); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (مدد)
  11. ↑ "AP Capital Region Development Authority comes into being". The Hindu. Hyderabad. 31 December 2014. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 4 December 2020 تي محفوظ ڪيل. 6 January 2015 تي حاصل ڪيل.
  12. ↑ Sharma, Shantanu Nandan (21 May 2017). "How Andhra Pradesh plans to make its new capital Amaravati a world-class city". The Economic Times. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 5 July 2020 تي محفوظ ڪيل. 5 July 2020 تي حاصل ڪيل.
  13. 1 2 3 4 APCRDA 2016. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; name "FOOTNOTEAPCRDA2016" defined multiple times with different content
  14. ↑ "Economic Development Board Andhra Pradesh – Amaravati – The People's Capital". apedb.gov.in. اصل نسخو مان 18 May 2017 تي محفوظ ڪيل. 3 May 2017 تي حاصل ڪيل.
  15. ↑ "Farmers offer 33,000 acre land for Andhra capital at Amravati". India Today. 2017-06-18. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 8 October 2023 تي محفوظ ڪيل. 2019-08-15 تي حاصل ڪيل.
  16. ↑ "Farmers offer 33,000 acre land for Andhra capital at Amravati". The Hindu Business Line. 2017-06-18. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 28 October 2020 تي محفوظ ڪيل. 2019-01-12 تي حاصل ڪيل.
  17. ↑ "Thousands descend on Andhra village Uddandarayunipalem to watch history in making", The Economic Times, 22 October 2015, اصل نسخو مان 2 August 2017 تي محفوظ ڪيل, 22 October 2015 تي حاصل ڪيل
  18. ↑ "Andhra CM scales down Amaravathi foundation fete". Deccan Herald. 15 October 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 25 December 2019 تي محفوظ ڪيل. 5 July 2020 تي حاصل ڪيل.
  19. ↑ "Andhra Pradesh Holds Maiden Budget Session in New Capital Amaravati". News18. 6 March 2017. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 13 August 2019 تي محفوظ ڪيل. 13 August 2019 تي حاصل ڪيل.
  20. ↑ "Amaravati Sustainable Capital City Development Project". Amaravati Sustainable Capital City Development Project. http://documents1.worldbank.org/curated/pt/650051486971245674/pdf/Environmental-and-Social-Management-Framework.pdf. Retrieved 11 July 2020. آرڪائيو ڪيا ويا 20 October 2020 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  21. ↑ Dalal, Roshen (2014-04-18) (en ۾). Hinduism: An Alphabetical Guide. Penguin UK. ISBN 978-81-8475-277-9. https://books.google.com/books?id=zrk0AwAAQBAJ&q=Indraloka.
  22. ↑ Pavan, P (7 June 2015). "Naidu performs Bhoomi pooja for AP capital". Bangalore Mirror. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 4 October 2022 تي محفوظ ڪيل. 2020-03-14 تي حاصل ڪيل.
  23. ↑ "PM Modi to lay foundation stone of new Andhra Pradesh capital on October 22". India Today. 27 September 2015 [30 November 1999]. 2020-03-14 تي حاصل ڪيل.
  24. ↑ Pandey, Ashish (27 December 2018). "Chandrababu Naidu lays foundation stone of Rs 4,890 crore secretariat building in Amaravati". India Today. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 19 March 2020 تي محفوظ ڪيل. 2020-03-19 تي حاصل ڪيل.
  25. ↑ "Andhra CM Chandrababu Naidu lays foundation of govt complex". The Times of India. 27 December 2018. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 21 September 2020 تي محفوظ ڪيل. 2020-03-19 تي حاصل ڪيل.
  26. ↑ "CJI lays foundation stone for Andhra High Court in Amaravati". Outlook India. 3 February 2019. اصل نسخو مان 19 March 2020 تي محفوظ ڪيل. 2020-03-19 تي حاصل ڪيل.
  27. ↑ "Work to resume in Amaravati as new AP capital ahead of Naidu's swearing-in". The Statesman. 9 June 2024.
  28. ↑ Aluri, Srikanth (10 June 2024). "Before Naidu takes over, Amaravati works restarted". the Times of India.
  29. 1 2 3 Kosambi, Damodar Dharmanand (1956), "Satavahana Origins", Introduction to the study of India history (second 1975 ڇاپو), Mumbai: Popular Prakashan, ص. 243, 244, ISBN 978-81-7154-038-9 {{citation}}: ISBN / Date incompatibility (مدد)
  30. ↑ "History of Andhra Pradesh". AP Online. Government of Andhra Pradesh. اصل نسخو مان 16 جُولاءِ 2012 تي محفوظ ڪيل. 22 جُولاءِ 2012 تي حاصل ڪيل.
  31. ↑ P. Raghunadha Rao (1993). Ancient and medieval history of Andhra Pradesh. Sterling Publishers, 1993. p. iv. https://archive.org/details/ancientmedievalh0000ragh. Retrieved 9 June 2014.
  32. ↑ Potturi Venkateswara Rao (2016). Amaravati Prabhuvu Vasireddy Venkatadri Nayudu. Emesco Books.
  33. ↑ "The Andhra Pradesh Reorganisation Act, 2014" (PDF). AP Reorganisation Portal. New Delhi: The Gazette of India Extraordinary. 1 March 2014. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 4 September 2014 تي محفوظ ڪيل. 9 February 2015 تي حاصل ڪيل.
  34. ↑ "Govt sets up committee to recommend site for new Andhra Pradesh capital". The Economic Times. 2014-04-04. ISSN 0013-0389. 2024-10-02 تي حاصل ڪيل.
  35. ↑ Network, Knn India-Knowledge & News. "Expert Committee to find new capital of Seemandhra". knnindia.co.in. 2024-10-02 تي حاصل ڪيل.
  36. ↑ "Andhra capital plan: 3 mega cities, 14 smart cities". BusinessLine (انگريزي ۾). 2014-09-04. 2024-10-02 تي حاصل ڪيل.
  37. ↑ "Modi lays foundation for Amaravati: As it happened". The Hindu (Indian English ۾). 2015-10-22. ISSN 0971-751X. 2024-10-02 تي حاصل ڪيل.
  38. ↑ "No capital gains tax for farmers who pooled land for AP capital Amaravati". www.deccanchronicle.com (انگريزي ۾). 2017-02-01. 2024-10-02 تي حاصل ڪيل.
  39. ↑ "Andhra Pradesh' new capital Amaravati: How the 10 lakh acre land pool problem was cracked". Financialexpress (انگريزي ۾). 2015-10-24. 2024-10-02 تي حاصل ڪيل.
  40. ↑ "Farmer will be the ultimate gainer from AP's land pooling policy: N Chandrababu Naidu". The Indian Express (انگريزي ۾). 2017-07-12. 2024-10-02 تي حاصل ڪيل.
  41. ↑ Sharma, Shantanu Nandan (2017-05-21). "How Andhra Pradesh plans to make its new capital Amaravati a world-class city". The Economic Times. ISSN 0013-0389. 2024-10-02 تي حاصل ڪيل.
  42. ↑ "Temporary Secretariat racing towards completion". The Hindu (Indian English ۾). 2016-03-25. ISSN 0971-751X. 2024-10-02 تي حاصل ڪيل.
  43. ↑ PTI. "AP Secretariat starts functioning from interim facility at Amaravati". Deccan Herald (انگريزي ۾). 2024-10-02 تي حاصل ڪيل.
  44. ↑ Staff, T. N. M. (2019-02-03). "Andhra High Court moves to new building in Amaravati inaugurated by CJI". The News Minute (انگريزي ۾). 2024-10-02 تي حاصل ڪيل.
  45. ↑ Srinivas, Rajulapudi (2024-10-20). "Over 4,000 participants register for Amaravati Drone Summit". The Hindu (Indian English ۾). ISSN 0971-751X. 2024-10-22 تي حاصل ڪيل.
  46. ↑ "Amaravati Drone Show Creates 5 Guinness Records; Drone Tech a Game Changer, Says Chandrababu". ETV Bharat News (انگريزي ۾). 2024-10-22. 2024-10-23 تي حاصل ڪيل.
  47. ↑ Rajpurohit, Amit. "Over 5,000 Drones To Take Part In Amaravati Drone Summit 2024". NDTV.com. 2024-10-22 تي حاصل ڪيل.
  48. ↑ U Sudhakar Reddy (31 October 2014). "Andhra Pradesh capital to come up on riverfront in Guntur district". Deccan Chronicle. Hyderabad. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 21 December 2020 تي محفوظ ڪيل. 1 November 2014 تي حاصل ڪيل.
  49. ↑ "Explained: Why Amaravati has been chosen as the new Andhra Pradesh capital". The Indian Express. 21 October 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 22 October 2015 تي محفوظ ڪيل. 22 October 2015 تي حاصل ڪيل.
  50. ↑ "Amaravati will be developed as the happiest city in the world". The Hindu. 2018-04-12. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 8 April 2021 تي محفوظ ڪيل. 2018-04-23 تي حاصل ڪيل.
  51. ↑ Sarma, Ch R. S. (10 April 2018). "Amaravati will be developed as the happiest city in the world: Andhra CM". @businessline. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 8 April 2021 تي محفوظ ڪيل. 10 March 2019 تي حاصل ڪيل.
  52. ↑ "Civil works of administrative city to start by November 1: CM". The Times of India. 27 October 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 17 May 2022 تي محفوظ ڪيل. 10 March 2019 تي حاصل ڪيل.
  53. ↑ "Amaravati development needs $2–4 billion investment: Chandrababu Naidu". The Economic Times. 27 August 2018. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 25 September 2022 تي محفوظ ڪيل. 8 May 2019 تي حاصل ڪيل.
  54. ↑ "Amaravati, an Example of Flawed Urban Policy". The Wire. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 3 December 2023 تي محفوظ ڪيل. 2024-03-21 تي حاصل ڪيل.
  55. ↑ Sharma, Shantanu Nandan (21 May 2017). "How Andhra Pradesh plans to make its new capital Amaravati a world-class city". The Economic Times. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2 July 2018 تي محفوظ ڪيل. 10 December 2017 تي حاصل ڪيل.
  56. 1 2 3 "Amaravati city a self financed project" (تلگو ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 18 January 2020 تي محفوظ ڪيل. 18 January 2020 تي حاصل ڪيل.
  57. ↑ Sukumar, C. R. (22 August 2018). "Andhra's bonds for Amaravati oversubscribed by 1.5 times". The Economic Times. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 25 March 2019 تي محفوظ ڪيل. 10 March 2019 تي حاصل ڪيل.
  58. 1 2 3 4 APCRDA 2019. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; name "FOOTNOTEAPCRDA2019" defined multiple times with different content
  59. ↑ "BRTS planned for Amaravati to tackle vehicle, population growth". 2 March 2018. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 11 April 2018 تي محفوظ ڪيل. 18 January 2020 تي حاصل ڪيل.
  60. ↑ "Amaravati: How Andhra Pradesh plans to make its new capital Amaravati a world-class city". The Economic Times. 2017-05-21. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2 July 2018 تي محفوظ ڪيل. 2017-12-10 تي حاصل ڪيل.
  61. ↑ "Reliance Group: Reliance Group to set up 3 sports arenas in Amaravati | Amaravati News". The Times of India. 8 December 2017. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 29 August 2018 تي محفوظ ڪيل. 2017-12-10 تي حاصل ڪيل.
  62. ↑ "NRDC keen on opening shop in Amaravati – ANDHRA PRADESH". The Hindu. 2017-06-20. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 7 April 2023 تي محفوظ ڪيل. 2017-12-10 تي حاصل ڪيل.
  63. ↑ Gagan. "Southeast Asia's One of The Largest Data Centre Is Now in Andhra Pradesh". communicationstoday.co.in. اصل نسخو مان 16 August 2017 تي محفوظ ڪيل. 2017-08-16 تي حاصل ڪيل.
  64. ↑ "HCL to set up IT centres in Amaravati, Vijayawada". The New Indian Express. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 5 February 2024 تي محفوظ ڪيل. 2017-04-03 تي حاصل ڪيل.
  65. ↑ "HCL to set up IT centres in Amaravati, Vijayawada". -Avenue Realty. 2017-03-31. اصل نسخو مان 8 July 2018 تي محفوظ ڪيل. 2017-04-03 تي حاصل ڪيل.
  66. ↑ "CM lays foundation stone for $1.8-bn BRS Medicity". The Times of India. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 September 2018 تي محفوظ ڪيل. 2017-08-16 تي حاصل ڪيل.
  67. ↑ "BRS Medicity Amaravati" (PDF). اصل نسخو (PDF) مان 16 August 2017 تي محفوظ ڪيل. 16 August 2017 تي حاصل ڪيل.
  68. ↑ "Work at new Secretariat from June 27". The Hans India. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 August 2017 تي محفوظ ڪيل. 3 May 2017 تي حاصل ڪيل.
  69. ↑ Krishnamoorthy, Suresh (8 January 2016). "APSRTC cuts losses by Rs. 116 crore". The Hindu. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 5 July 2020 تي محفوظ ڪيل. 5 July 2020 تي حاصل ڪيل – www.thehindu.com وسيلي.
  70. ↑ Raghavendra, V. (20 January 2017). "DPR being prepared for high-speed train to Amaravati". The Hindu. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 20 January 2017 تي محفوظ ڪيل. 15 May 2017 تي حاصل ڪيل.
  71. ↑ "Circular rail line for Amaravati approved". The Hindu. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 13 July 2019 تي محفوظ ڪيل. 11 January 2017 تي حاصل ڪيل.
  72. ↑ G Naga Sridhar (2017-05-13). "Amaravati masterplan: AP to ink MoU with Singapore govt today". Business Line. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 28 May 2020 تي محفوظ ڪيل. 2017-12-10 تي حاصل ڪيل.
  73. ↑ "Question mark over Andhra's capital: How the ambitious plan to build Amaravati has hit a wall". www.timesnownews.com. 21 August 2019. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 25 December 2019 تي محفوظ ڪيل. 29 November 2019 تي حاصل ڪيل.
  74. ↑ "Amaravati and the many dreams that lie shattered with it |". Citizen Matters. 2020-01-27. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 19 March 2020 تي محفوظ ڪيل. 2020-03-19 تي حاصل ڪيل.
  75. ↑ "IBM, Tata Consultancy Services and Government of Andhra Pradesh Unveil Plans to Deploy India's Largest Quantum Computer in the Country's First Quantum Valley Tech Park". IBM Newsroom (آمريڪي انگريزي ۾). 2025-05-04 تي حاصل ڪيل.
  76. ↑ PTI (2025-04-13). "Andhra kicks off Rs 65,000 cr Amaravati capital city project, PM invited for ground-breaking event". The New Indian Express (انگريزي ۾). 2025-05-04 تي حاصل ڪيل.
  77. ↑ "Stone laid for Amaravati's first management institute". The New Indian Express. 2019-01-20. اصل نسخو مان 21 January 2019 تي محفوظ ڪيل. 20 January 2019 تي حاصل ڪيل.
  78. ↑ "Welcome to Guntur Official District Website". اصل نسخو مان 24 September 2017 تي محفوظ ڪيل. 8 July 2018 تي حاصل ڪيل.
  79. ↑ "Archaeological Museum, Amaravati – Archaeological Survey of India". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 29 September 2011 تي محفوظ ڪيل. 8 July 2018 تي حاصل ڪيل.
  80. ↑ "Buddha - Amaravati". www.ancientindia.co.uk. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 4 October 2017 تي محفوظ ڪيل. 8 July 2018 تي حاصل ڪيل.
  81. ↑ "AP CM to take part in Iftar party". The Hans India. 22 June 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 20 June 2018 تي محفوظ ڪيل. 29 June 2016 تي حاصل ڪيل.
  82. ↑ "Four-lane road to Andhra Pradesh new capital soon". The Hindu. Guntur. 6 August 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 27 April 2016 تي محفوظ ڪيل. 4 June 2016 تي حاصل ڪيل.
  83. ↑ "Andhra Pradesh government plans 320-metre-long cable bridge in Amaravati". The Times of India. 2025-05-22. ISSN 0971-8257. 2025-05-22 تي حاصل ڪيل.
  84. ↑ "Anantapur-Guntur national highway gets govt's nod". TOI. 2022-12-14. 2023-05-21 تي حاصل ڪيل.
  85. ↑ "Facelift to Guntur bus stand" (PDF). ص. 2. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 August 2017 تي محفوظ ڪيل. 12 May 2017 تي حاصل ڪيل.
  86. ↑ "Airports Authority of India | Vijayawada". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 7 March 2022 تي محفوظ ڪيل. 3 April 2022 تي حاصل ڪيل.
  87. ↑ Varma, P. Sujatha (9 November 2018). "The F1H2O World Championship is set to make a splash in Amaravati from November 16 - The Hindu". The Hindu. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 20 December 2020 تي محفوظ ڪيل. 25 November 2020 تي حاصل ڪيل.
  88. ↑ "Rajadhani Files trailer: 600 real-life farmers come together to tell their tale". Hindustan Times. 5 February 2024. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 12 February 2024 تي محفوظ ڪيل. 14 February 2024 تي حاصل ڪيل.
  1. ↑ امراوتي هن وقت حڪومت جي مرڪز طور ڪم ڪري ٿو، جتي آنڌرا پرديش سيڪريٽريٽ، آنڌرا پرديش قانون ساز اسيمبلي ۽ آنڌرا پرديش هاءِ ڪورٽ واقع آهن.
  1. ↑ امراوتي ميٽرو علائقي ۾ وجيئواڙا، گنٽور، امراوتي، ٽينالي، گڊيوادا، تاديپلي، جڳياپيٽا، منگلاگيري، موپيديوي، نوزوڊ، پوننور، ستيناپلي، چلاپلي، ننديگاما، گهنتسالا، ويوئورو سميت پاڙيسري علائقا شامل آهن.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=امراوتي&oldid=378191" تان ورتل