الڪوحل
الڪوحل(Alcohol) (عربي ٻوليءَ جي لفظ 'الڪحل' مان نڪتل) هڪ اهڙو نامياتي مرڪب (Organic compound) آهي جنهن ۾ گهٽ ۾ گهٽ هڪ هائيڊروڪسل (-OH) فنڪشنل گروپ هڪ سٿيل ڪاربان (saturated carbon) جي جوهر سان جڙيل هوندو آهي.
الڪوحل جا مختلف قسم ٿين ٿا، جن ۾ سادي کان سادي مرڪب جهڙوڪ ميٿانول ۽ ايٿانول کان وٺي پيچيده مرڪب جهڙوڪ شوگر الڪوحل ۽ ڪوليسٽرول شامل آهن.
تيلاني مرڪبن (Hydrocarbons) ۾ -OH گروپ جي موجودگي انهن جي خاصيتن ۾ وڏي تبديلي آڻي ٿي، جنهن سان انهن ۾ پاڻيءَ ڏانهن رغبت (hydrophilic) پيدا ٿئي ٿي. هي هائيڊروڪسل گروپ هڪ اهڙو مرڪز فراهم ڪري ٿو جتي ڪيترا ئي ڪيميائي عمل (Chemical reactions) ٿي سگهن ٿا.
اهم الڪوحل ۽ انهن جا مثال
[سنواريو]- ميٿانول (CH3OH): سڀ کان سادو الڪوحل، جيڪو صنعتي طور تي استعمال ٿئي ٿو.
- ايٿانول (C2H5OH): جيڪو شراب ۽ جراثيم ڪش دوائن (sanitizers) ۾ استعمال ٿيندو آهي.
- گليسرول: هڪ پيچيده الڪوحل جيڪو کاسميٽڪس ۽ دوائن ۾ ڪم اچي ٿو.