اليڪٽرانڪ موسيقي
اليڪٽرانڪ موسيقي (Electronic music) موسيقيءَ جي انهن صنفن تي ٻڌل آهي جيڪي اليڪٽرانڪ سازن، سرڪٽس تي ٻڌل ٽيڪنالاجي، سافٽ ويئر يا عام اليڪٽرانڪ سامان (جهڙوڪ پرسنل ڪمپيوٽر) جي مدد سان تيار ڪيون وينديون آهن. هن ۾ اهي ساز به شامل آهن جيڪي مڪمل طور تي برقي لهرن تي هلن ٿا (جهڙوڪ سينٿيسائزر) ۽ اهي به جيڪي ميڪانيڪي آواز کي برقي سگنل ۾ تبديل ڪن ٿا (جهڙوڪ اليڪٽرڪ گٽار).
تاريخي ارتقا
[سنواريو]اليڪٽرانڪ موسيقيءَ جي شروعات 19هين صديءَ جي آخر ۾ ٿي، پر ان جي حقيقي ترقي ويهين صديءَ ۾ ٿي:
- 1940 ۽ 1950 وارو ڏهاڪو: مقناطيسي ٽيپ (Magnetic tape) جي ايجاد سان موسيقارن کي آواز رڪارڊ ڪري ان جي رفتار يا رخ بدلائڻ جي سهولت ملي. فرانس ۾ "ميوزڪ ڪنڪريٽ" (Musique concrète) جو بنياد پيو.
- 1960 ۽ 1970 وارو ڏهاڪو: موگ سينٿيسائزر (Moog synthesizers) ۽ ڊرم مشينن جي اچڻ سان هيءَ موسيقي عوام ۾ مقبول ٿيڻ لڳي. هن دور ۾ "ڊسڪو"، "نيو ويو" ۽ "هپ هپ" جهڙيون صنفون سامهون آيون.
- 1980 وارو ڏهاڪو: ڊجيٽل سينٿيسائزر (جهڙوڪ Yamaha DX7) ۽ ميڊي (MIDI) ٽيڪنالاجي متعارف ٿي، جنهن موسيقي تيار ڪرڻ جي عمل کي گهڻو آسان بڻائي ڇڏيو.
جديد دور ۽ اليڪٽرانڪ ڊانس ميوزڪ (EDM)
[سنواريو]1990ع واري ڏهاڪي کان وٺي، اليڪٽرانڪ موسيقي پاپ ڪلچر جو هڪ لازمي حصو بڻجي وئي آهي. برلن ۾ منعقد ٿيندڙ "لو پريڊ" (Love Parade) جهڙن ميلن هن صنف کي لکين ماڻهن تائين پهچايو.
اڄڪلهه اليڪٽرانڪ موسيقي تجرباتي آرٽ کان وٺي مشهور اي-ڊي-ايم (EDM) تائين ڦهليل آهي. تازن سالن ۾، ايران ۽ ترڪي جي موسيقارن روايتي سازن کي اليڪٽرانڪ ڌنن سان ملائي هن صنف ۾ نوان رنگ ڀريا آهن.
اليڪٽرانڪ سازن جا قسم
[سنواريو]- خالص اليڪٽرانڪ ساز: ٿيريمين (Theremin)، سينٿيسائزر.
- اليڪٽرو-ميڪانيڪي ساز: هيمنڊ آرگن (Hammond organ)، اليڪٽرڪ پيانو، اليڪٽرڪ گٽار.