مواد ڏانھن هلو

المواحد خلافت

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
المواحد خلافت
Almohad Caliphate

ٱلْمُوَحِّدُونَ (عربي)
al-Muwaḥḥidūn
1121–1269
Location of Almohads
حیثیتCaliphate
گادي جو هنڌ
دفتري ٻوليونArabic[2]
مذهب


Creed: Ash’ari[4]
مقامي آباديAlmohad
ڪرنسيDinar[5]

المواحد خلافت (عربي: خِلَافَةُ ٱلْمُوَحِّدِينَ) يا المواحد سلطنت (عربي: دَوْلَةُ ٱلْمُوَحِّدِينَ؛ ٱلدَّوْلَةُ ٱلْمُوَحِّدِيَّةُ يا ٱلْمُوَحِّدُونَ، توحيد جا پيروڪار)،[6][7] اتر آفريڪا ۾ هڪ سلطنت هئي، جنهن تي 12هين ۽ 13هين صدي ۾ هڪ بربر مسلم خاندان جي حڪومت هئي. پنهنجي عروج تي، انهن المغرب (افريڪا) ۽ جزیري نما آئیبیریا، اندلس جو گهڻو حصو ڪنٽرول ڪيو.[8][9] [10]

المواحد تحريڪ جو بنياد "ابن تمارت" بربرن جي مسمودا قبيلن ۾ رکيو هو، پر المواحد خلافت ۽ ان جي حڪمران خاندان، جيڪو "المومنون خاندان" جي نالي سان مشهور آهي،[11] [12] [13] سندس وفات کان پوءِ عبدالمومن قائم ڪيو.[14] [15] [16] [17] سال 1121ع جي آس پاس، ابن تمارت کي سندس پوئلڳن مهدي جي طور تي تسليم ڪيو ۽ ان کان پوءِ هن اطلس جبلن جي سلسلي ۾ "تنميل" ۾ پنهنجو مرڪز قائم ڪيو.[18] عبدالمومن جي دور (1130-1163ع) ۾، سال 1147ع ۾، جڏهن هن مراڪش کي فتح ڪيو ۽ پاڻ کي خليفي قرار ڏنو، هنن المغرب جي اولهائين ڀاڳي تي حڪومت ڪندڙ حڪمران مرابطون (الموراود خاندان) جو تختو اونڌو ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿيو ۽ پوءِ انهن سال 1159ع تائين سڄي المغرب تي پنهنجي طاقت وڌائي ڇڏي. الاندلس پٺيان آيو ۽ سڄو مسلم آئبيريا 1172ع تائين المواحد جي حڪومت هيٺ هو.[19]

آئبيريائي جزيري نما ۾ انهن جي موجودگي جو موڙ 1212ع ۾ آيو، جڏهن المواحد خليفي، محمد الناصر (1199-1214ع) کي سيرا مورينا ۾ لاس نواس ڊي ٽولوسا جي جنگ ۾ قسطله، اراگون ۽ ناوار جي عيسائي فوجن جي اتحاد هٿان شڪست ٿي. ايندڙ ڏهاڪن ۾ الاندلس جا باقي علائقا گهڻو ڪري گم ٿي ويا، سال 1236ع ۽ 1248ع ۾ ترتيب وار قرطبه ۽ اشبيليه جا شهر عيسائين جي قبضي ۾ اچي ويا.

المواحد پنهنجي آفريڪي علائقن ۾ حڪومت ڪندا رهيا، جين قبيلن ۽ ضلعن جي بغاوتون سال 1215ع ۾ انهن جي سڀ کان اثرائتي دشمنن، المرينين (Marinid) جي اڀار کي ممڪن بڻايو. هن سلسلي جي آخري نمائندي، ادريس الواثق جي رياست مراڪش تائين محدود ٿي وئي، جتي سال 1269ع ۾ هڪ غلام طرفان کيس قتل ڪيو ۽ المرينين مراڪش تي قبضو ڪيو، جنهن سان المغرب جي اولهائين ڀاڳي تي المواحد خاندان جي حڪومت ختم ٿئي وئي.

حوالا

[سنواريو]
  1. Le Moyen Âge, XIe–XVe siècle, par Michel Kaplan & Patrick Boucheron. p. 213, Ed. Breal 1994 (ISBN 2-85394-732-7)
  2. Terrasse, Henri (1952). History of Morocco (انگريزي ۾). Éditions Atlantides. ص. 200. ... Almohades were Berber-speaking and the Almohades were particularly loyal to the Berber tongue. But Arabic was the official language of their government and their makhzen was full of Andalusians.
  3. Lindsay, James E.; Mourad, Suleiman Ali (2021). Muslim Sources of the Crusader Period: An Anthology. Hackett Publishing Company, Inc. ص. 311. ISBN 978-1624669972.
  4. El Mansour, Mohamed (1990). Morocco in the Reign of Mawlay Sulayman (1792-1822). Middle East & North African Studies Press. ص. xiv+248. ISBN 978-0906559321.
  5. (in فرانسيسي) P. Buresi, La frontière entre chrétienté et islam dans la péninsule Ibérique, pp. 101–102. Ed. Publibook 2004 (ISBN 978-2-7483-0644-6)
  6. "Definition of ALMOHAD". www.merriam-webster.com. 2021-01-09 تي حاصل ڪيل.
  7. Bennison 2016, p. 246.
  8. . 2021-05-05 {{cite web}}: Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
  9. Gerhard Bowering; Patricia Crone; Mahan Mirza; Wadad Kadi; Muhammad Qasim Zaman; Devin J. Stewart (2013). The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought. Princeton University Press. ص. 34. ISBN 978-0-691-13484-0.
  10. . 6 Jan 2020. 11 Feb 2020 {{cite web}}: Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
  11. Naylor, Phillip C. (2015). North Africa, Revised Edition: A History from Antiquity to the Present (انگريزي ۾). University of Texas Press. ص. 97. ISBN 978-0-292-76190-2.
  12. Julien 1970, p. 108
  13. السلاوي, أبي العباس شهاب الدين أحمد/الدرعي (2014). الاستقصا لأخبار دول المغرب الأقصى 1-3 ج1 [Survey of the news of the countries of the Far Maghreb 1-3 Part 1] (عربي ۾). Dar Al Kotob Al Ilmiyah دار الكتب العلمية. ص. 243. ISBN 978-2-7451-5495-8.
  14. Abun-Nasr 1987, pp. 87, 94, and others.
  15. Bennison 2016, pp. 58 and after.
  16. Hopkins, J.F.P. (1986) [1971]. "Ibn Tūmart". ۾ Bearman, P.; Bianquis, Th.; Bosworth, C.E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W.P. (مرتب). Encyclopaedia of Islam. جلد 3 (2nd ڇاپو). Brill. ص. 958–960. ISBN 978-90-04-16121-4.
  17. Lévi-Provençal, Évariste (1986) [1960]. "'Abd al- Mu'min". ۾ Bearman, P.; Bianquis, Th.; Bosworth, C.E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W.P. (مرتب). Encyclopaedia of Islam. جلد 1 (2nd ڇاپو). Brill. ص. 78–80. ISBN 978-90-04-16121-4.
  18. Bennison 2016, pp. 67, 339.
  19. Buresi & Aallaoui 2012.

ڪتابيات

[سنواريو]

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]