المواحد خلافت
المواحد خلافت Almohad Caliphate | |
|---|---|
| 1121–1269 | |
| حیثیت | Caliphate |
| گادي جو هنڌ | |
| دفتري ٻوليون | Arabic[2] |
| مذهب |
|
| مقامي آبادي | Almohad |
| ڪرنسي | Dinar[5] |
المواحد خلافت (عربي: خِلَافَةُ ٱلْمُوَحِّدِينَ) يا المواحد سلطنت (عربي: دَوْلَةُ ٱلْمُوَحِّدِينَ؛ ٱلدَّوْلَةُ ٱلْمُوَحِّدِيَّةُ يا ٱلْمُوَحِّدُونَ، توحيد جا پيروڪار)،[6][7] اتر آفريڪا ۾ هڪ سلطنت هئي، جنهن تي 12هين ۽ 13هين صدي ۾ هڪ بربر مسلم خاندان جي حڪومت هئي. پنهنجي عروج تي، انهن المغرب (افريڪا) ۽ جزیري نما آئیبیریا، اندلس جو گهڻو حصو ڪنٽرول ڪيو.[8][9] [10]
المواحد تحريڪ جو بنياد "ابن تمارت" بربرن جي مسمودا قبيلن ۾ رکيو هو، پر المواحد خلافت ۽ ان جي حڪمران خاندان، جيڪو "المومنون خاندان" جي نالي سان مشهور آهي،[11] [12] [13] سندس وفات کان پوءِ عبدالمومن قائم ڪيو.[14] [15] [16] [17] سال 1121ع جي آس پاس، ابن تمارت کي سندس پوئلڳن مهدي جي طور تي تسليم ڪيو ۽ ان کان پوءِ هن اطلس جبلن جي سلسلي ۾ "تنميل" ۾ پنهنجو مرڪز قائم ڪيو.[18] عبدالمومن جي دور (1130-1163ع) ۾، سال 1147ع ۾، جڏهن هن مراڪش کي فتح ڪيو ۽ پاڻ کي خليفي قرار ڏنو، هنن المغرب جي اولهائين ڀاڳي تي حڪومت ڪندڙ حڪمران مرابطون (الموراود خاندان) جو تختو اونڌو ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿيو ۽ پوءِ انهن سال 1159ع تائين سڄي المغرب تي پنهنجي طاقت وڌائي ڇڏي. الاندلس پٺيان آيو ۽ سڄو مسلم آئبيريا 1172ع تائين المواحد جي حڪومت هيٺ هو.[19]
آئبيريائي جزيري نما ۾ انهن جي موجودگي جو موڙ 1212ع ۾ آيو، جڏهن المواحد خليفي، محمد الناصر (1199-1214ع) کي سيرا مورينا ۾ لاس نواس ڊي ٽولوسا جي جنگ ۾ قسطله، اراگون ۽ ناوار جي عيسائي فوجن جي اتحاد هٿان شڪست ٿي. ايندڙ ڏهاڪن ۾ الاندلس جا باقي علائقا گهڻو ڪري گم ٿي ويا، سال 1236ع ۽ 1248ع ۾ ترتيب وار قرطبه ۽ اشبيليه جا شهر عيسائين جي قبضي ۾ اچي ويا.
المواحد پنهنجي آفريڪي علائقن ۾ حڪومت ڪندا رهيا، جين قبيلن ۽ ضلعن جي بغاوتون سال 1215ع ۾ انهن جي سڀ کان اثرائتي دشمنن، المرينين (Marinid) جي اڀار کي ممڪن بڻايو. هن سلسلي جي آخري نمائندي، ادريس الواثق جي رياست مراڪش تائين محدود ٿي وئي، جتي سال 1269ع ۾ هڪ غلام طرفان کيس قتل ڪيو ۽ المرينين مراڪش تي قبضو ڪيو، جنهن سان المغرب جي اولهائين ڀاڳي تي المواحد خاندان جي حڪومت ختم ٿئي وئي.
حوالا
[سنواريو]- ↑ Le Moyen Âge, XIe–XVe siècle, par Michel Kaplan & Patrick Boucheron. p. 213, Ed. Breal 1994 (ISBN 2-85394-732-7)
- ↑ Terrasse, Henri (1952). History of Morocco (انگريزي ۾). Éditions Atlantides. ص. 200.
... Almohades were Berber-speaking and the Almohades were particularly loyal to the Berber tongue. But Arabic was the official language of their government and their makhzen was full of Andalusians.
- ↑ Lindsay, James E.; Mourad, Suleiman Ali (2021). Muslim Sources of the Crusader Period: An Anthology. Hackett Publishing Company, Inc. ص. 311. ISBN 978-1624669972.
- ↑ El Mansour, Mohamed (1990). Morocco in the Reign of Mawlay Sulayman (1792-1822). Middle East & North African Studies Press. ص. xiv+248. ISBN 978-0906559321.
- ↑ (in فرانسيسي) P. Buresi, La frontière entre chrétienté et islam dans la péninsule Ibérique, pp. 101–102. Ed. Publibook 2004 (ISBN 978-2-7483-0644-6)
- ↑
"Definition of ALMOHAD". www.merriam-webster.com. 2021-01-09 تي حاصل ڪيل.
- "Almohad definition and meaning | Collins English Dictionary". www.collinsdictionary.com. 2021-01-09 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Bennison 2016, p. 246.
- ↑ .
2021-05-05
{{cite web}}: Missing or empty|title=(مدد); Missing or empty|url=(مدد) - ↑ Gerhard Bowering; Patricia Crone; Mahan Mirza; Wadad Kadi; Muhammad Qasim Zaman; Devin J. Stewart (2013). The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought. Princeton University Press. ص. 34. ISBN 978-0-691-13484-0.
- ↑ . 6 Jan 2020.
11 Feb 2020
{{cite web}}: Missing or empty|title=(مدد); Missing or empty|url=(مدد) - ↑ Naylor, Phillip C. (2015). North Africa, Revised Edition: A History from Antiquity to the Present (انگريزي ۾). University of Texas Press. ص. 97. ISBN 978-0-292-76190-2.
- ↑ Julien 1970, p. 108
- ↑ السلاوي, أبي العباس شهاب الدين أحمد/الدرعي (2014). الاستقصا لأخبار دول المغرب الأقصى 1-3 ج1 [Survey of the news of the countries of the Far Maghreb 1-3 Part 1] (عربي ۾). Dar Al Kotob Al Ilmiyah دار الكتب العلمية. ص. 243. ISBN 978-2-7451-5495-8.
- ↑ Abun-Nasr 1987, pp. 87, 94, and others.
- ↑ Bennison 2016, pp. 58 and after.
- ↑ Hopkins, J.F.P. (1986) [1971]. "Ibn Tūmart". ۾ Bearman, P.; Bianquis, Th.; Bosworth, C.E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W.P. (مرتب). Encyclopaedia of Islam. جلد 3 (2nd ڇاپو). Brill. ص. 958–960. ISBN 978-90-04-16121-4.
- ↑ Lévi-Provençal, Évariste (1986) [1960]. "'Abd al- Mu'min". ۾ Bearman, P.; Bianquis, Th.; Bosworth, C.E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W.P. (مرتب). Encyclopaedia of Islam. جلد 1 (2nd ڇاپو). Brill. ص. 78–80. ISBN 978-90-04-16121-4.
- ↑ Bennison 2016, pp. 67, 339.
- ↑ Buresi & Aallaoui 2012.
ڪتابيات
[سنواريو]ٻاهريان ڳنڍڻا
[سنواريو]- Abd al-Mumin life among Masmudas: Encyclopædia Britannica
- Al-Andalus: the art of Islamic Spain, an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art (fully available online as PDF), which contains material on Almohad Caliphate (see index)
- CS1 انگريزي-language sources (en)
- Articles with فرانسيسي-language sources (fr)
- Articles containing عربي-language text
- Harv and Sfn no-target errors
- CS1 errors: missing title
- CS1 errors: requires URL
- CS1 عربي-language sources (ar)
- اسپين جي اڳوڻي بادشاهتون
- اسپين جي تاريخ
- اسپين جي وچين دور جي تاريخ
- اڳوڻا خدائي راڄَ
- اڳوڻيون مذهبي حڪومتون
- اڳوڻي بين البراعظمي سلطنتون
- الاندلس جا شاهي خاندان
- الاندلس ۾ 12هين صدي
- الاندلس ۾ 13هين صدي
- الجزائر جي تاريخ
- الجزائر جي وچين دور جي تاريخ
- الجزائر جي وچئين دور جي تاريخ
- المغرب علائقي ۾ مسلمان شاهي خاندان
- المغرب ۾ مسلم حڪمران خاندان
- المواحدون
- المواحد تحريڪ
- المواحد خلافت
- المواحد سلطنت
- الموحد خلافت
- اندلس
- اندلس جا شاهي خاندان
- اندلس ۾ 11هين صدي
- پرتگال جي وچين دور تاريخ
- پرتگال جي وچئين دور جي تاريخ
- جبل الطارق جي تاريخ
- جزيري نما آئيبيريا
- خلافتون
- خدائي راڄ
- رياستون ۽ علائقا، 1260ع جو ڏهاڪو
- سال 1121ع ۾ قائم ٿيل رياستون ۽ علائقا
- لبيا جي تاريخ
- مراڪش جي وچين دور جي تاريخ
- مراڪش ۾ 13هين صدي
- يورپ جا تاريخي علائقا
- يورپ جون اڳوڻيون بادشاھتون
- يورپ جون اڳوڻيون بادشاهتون
- يورپ جي تاريخ
- رياستون ۽ علائقا، 1269ع ۾ ختم ٿيا
- آفريڪا جون اڳوڻيون بادشاهتون
- آفريڪا جي تاريخ
- آفريڪا ۾ 12هين صدي
- آفريڪا ۾ 13هين صدي
- لبيا جي وچئين دور جي تاريخ
- مراڪش ۾ 11هين صدي
- مراڪش ۾ 12هين صدي
- آئبيريائي جزيري نما ۾ اڳوڻي بادشاهتون