اعليٰ تعليم

ترشري ايجوڪيشن (Tertiary education)، جنهن کي اعليٰ تعليم (Higher education) يا پوسٽ سيڪنڊري ايجوڪيشن به چيو ويندو آهي، تعليم جو اهو مرحلو آهي جيڪو سيڪنڊري تعليم (ثانوي تعليم) مڪمل ڪرڻ کان پوءِ شروع ٿئي ٿو. ورلڊ بينڪ مطابق، ترشري ايجوڪيشن ۾ يونيورسٽيون، ڪاليج ۽ پيشه ورانه اسڪول شامل آهن.^[1] اعليٰ تعليم عام طور تي سرٽيفڪيٽن، ڊپلومائن يا ايڪيڊمڪ ڊگرين جي حاصلات تي ختم ٿئي ٿي. يونيسڪو مطابق، ترشري ايجوڪيشن مخصوص شعبن ۾ سکيا جي ڪوششن تي ڌيان ڏئي ٿي.^[2]

وصف

اعليٰ تعليم رسمي تعليم جو هڪ اختياري آخري مرحلو آهي. هي يونيورسٽين، ڪاليجن ۽ پولي ٽيڪنڪ ادارن تي مشتمل هوندو آهي جيڪي هاءِ اسڪول کان پوءِ باقاعده ڊگريون ڏيندا آهن. ISCED جي 2011 واري ورزن مطابق، اعليٰ تعليم ليول 5، 6، 7 ۽ 8 تي ٻڌل هوندي آهي.^[3]

تاريخ

سانچو:Hiero

اعليٰ تعليم جا قديم ترين ادارا قديم مصر ۾ "Pr-Anx" (زندگي جا گهر) جي نالي سان مشهور هئا، جيڪي لائبريرين طور ڪم ڪندا هئا ۽ اتي قانون، رياضي ۽ طب جي تعليم ڏني ويندي هئي.^[4]

يوناني دنيا ۾ افلاطون جي اڪيڊمي (Plato's Academy) ۽ ارسطو جو لائيسم (Aristotle's Lyceum) مشهور ماڊل هئا. جڏهن ته ڏکڻ ايشيا ۾ ٽيڪسيلا جو شهر ۽ بعد ۾ نالندا يونيورسٽي (427–1197ع) وڏا تعليمي مرڪز هئا، جتي پري پري کان شاگرد ۽ پروفيسر ايندا هئا.^[5] چين ۾ هان خاندان "تائي شو" (Taixue) نالي ادارو قائم ڪيو هو.^[6]

يونيسڪو ۽ گنيز بڪ آف ورلڊ رڪارڊز مطابق، مراڪش جي القروبين يونيورسٽي دنيا جي قديم ترين يونيورسٽي آهي جيڪا اڃا تائين فعال آهي.^[7]

20هين ۽ 21هين صدي

ٻي عالمي جنگ کان پوءِ اعليٰ تعليم جي شرح ۾ تمام گهڻو اضافو ٿيو آهي. ترقي يافته ملڪن ۾ اڌ کان وڌيڪ آبادي اعليٰ تعليم حاصل ڪري ٿي. 21هين صديءَ ۾، يونيورسٽين تي "گريڊ انفليشن" (مارڪون وڌائي ڏيڻ) جا الزام به لڳا آهن.^[8] تازو، ڪووڊ-19 جي عالمي وبا جي ڪري روايتي اعليٰ تعليمي نظام ۾ تبديليون آيون آهن ۽ آن لائن تعليم جي اهميت وڌي وئي آهي.^[9]

حوالا

↑ "Tertiary Education". World Bank (انگريزي ۾). اصل نسخو مان 2017-12-10 تي محفوظ ڪيل. 2025-12-14 تي حاصل ڪيل.
↑ "Tertiary education (ISCED levels 5 to 8)". UNESCO. اصل نسخو مان 8 February 2020 تي محفوظ ڪيل. 2018-07-02 تي حاصل ڪيل.
↑ "Revision of the International Standard Classification of Education (ISCED)" (PDF). www.uis.unesco.org. اصل نسخو (PDF) مان 2017-05-25 تي محفوظ ڪيل. 2025-12-14 تي حاصل ڪيل.
↑ Gordan, Andrew H.; Shwabe, Calvin W. (2004). The Quick and the Dead: Biomedical Theory in Ancient Egypt. Egyptological Memoirs. Leiden: Brill Academic Publishers. p. 154. ISBN 978-90-04-12391-5. https://books.google.com/books?id=1LbGCVlFtA4C&pg=PA154.
↑ Mookerji, Radha Kumud (1989). Ancient Indian education: Brahmanical and Buddhist. History and Culture Series (2nd ed.). Delhi: Motilal Banarsidass. ISBN 978-81-208-0423-4. https://books.google.com/books?id=mjFfqpq7HhkC.
↑ Balazs, Étienne (1968) (fr ۾). La Bureaucratie céleste: recherches sur l'économie et la société de la Chine traditionnelle. Bibliothèque des sciences humaines. Paris: Gallimard.
↑ Records, Guinness World. "Oldest university". www.guinnessworldrecords.com (انگريزي ۾). اصل نسخو مان 2014-10-07 تي محفوظ ڪيل. 2025-12-14 تي حاصل ڪيل.
↑ Baker, Simon (28 June 2018), "Is grade inflation a worldwide trend?", The World University Rankings, Times Higher Education, محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 25 October 2019 تي محفوظ ڪيل, 23 June 2019 تي حاصل ڪيل
↑ Kaplan, Andreas (2021-04-06). Higher education at the crossroads of disruption: The university of the 21st century. Emerald. doi:10.1108/9781800715011. ISBN 978-1-80071-504-2. https://books.emeraldinsight.com/page/detail/Higher-Education-at-the-Crossroads-of-Disruption/?k=9781800715042.

[1] "Tertiary Education". World Bank (انگريزي ۾). اصل نسخو مان 2017-12-10 تي محفوظ ڪيل. 2025-12-14 تي حاصل ڪيل.

[2] "Tertiary education (ISCED levels 5 to 8)". UNESCO. اصل نسخو مان 8 February 2020 تي محفوظ ڪيل. 2018-07-02 تي حاصل ڪيل.

[3] "Revision of the International Standard Classification of Education (ISCED)" (PDF). www.uis.unesco.org. اصل نسخو (PDF) مان 2017-05-25 تي محفوظ ڪيل. 2025-12-14 تي حاصل ڪيل.

[4] Gordan, Andrew H.; Shwabe, Calvin W. (2004). The Quick and the Dead: Biomedical Theory in Ancient Egypt. Egyptological Memoirs. Leiden: Brill Academic Publishers. p. 154. ISBN 978-90-04-12391-5. https://books.google.com/books?id=1LbGCVlFtA4C&pg=PA154.

[5] Mookerji, Radha Kumud (1989). Ancient Indian education: Brahmanical and Buddhist. History and Culture Series (2nd ed.). Delhi: Motilal Banarsidass. ISBN 978-81-208-0423-4. https://books.google.com/books?id=mjFfqpq7HhkC.

[6] Balazs, Étienne (1968) (fr ۾). La Bureaucratie céleste: recherches sur l'économie et la société de la Chine traditionnelle. Bibliothèque des sciences humaines. Paris: Gallimard.

[7] Records, Guinness World. "Oldest university". www.guinnessworldrecords.com (انگريزي ۾). اصل نسخو مان 2014-10-07 تي محفوظ ڪيل. 2025-12-14 تي حاصل ڪيل.

[8] Baker, Simon (28 June 2018), "Is grade inflation a worldwide trend?", The World University Rankings, Times Higher Education, محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 25 October 2019 تي محفوظ ڪيل, 23 June 2019 تي حاصل ڪيل

[9] Kaplan, Andreas (2021-04-06). Higher education at the crossroads of disruption: The university of the 21st century. Emerald. doi:10.1108/9781800715011. ISBN 978-1-80071-504-2. https://books.emeraldinsight.com/page/detail/Higher-Education-at-the-Crossroads-of-Disruption/?k=9781800715042.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]