مواد ڏانھن هلو

اسڪول لائبريري

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
شاگرد پڙهائي ڪري رهيا آهن
نائيجيريا جي هڪ يونيورسٽي لائبريريءَ ۾ شاگرد مطالعو ڪندي

سانچو:LibraryandInformation-TopicSidebar

اسڪول لائبريري (School library) يا اسڪول ميڊيا سينٽر، هڪ اهڙي لائبريري هوندي آهي جيڪا اسڪول جي اندر قائم ڪئي ويندي آهي. جتي شاگرد، عملو ۽ ڪڏهن ڪڏهن والدين به مختلف لکتون ۽ ڊجيٽل وسيلا حاصل ڪري سگهن ٿا. اسڪول لائبريريءَ جو مقصد اهو هوندو آهي ته اسڪول جي سڀني ميمبرن کي معلومات گڏ ڪرڻ لاءِ مواد تائين برابر پهچ ملي سگهي.[1][2]

اسڪول لائبريريون عوامي لائبريرين کان مختلف هونديون آهن ڇو ته اهي خاص طور تي اسڪول جي نصاب (curriculum) ۽ اسڪول سان لاڳاپيل مواد مهيا ڪرڻ تي توجه ڏينديون آهن.[2]

تاريخ

[سنواريو]

اسڪولن لاءِ لائبريري سروسز جي شروعات 1800ع واري ڏهاڪي ۾ ٿي هئي، جيڪي اڪثر ڪري عوامي لائبريرين جي ڪتابي گاڏين (book wagons) جي صورت ۾ هونديون هيون.[3][4] لائبريري جي تعليم کي هٿي وٺرائڻ لاءِ 1876ع ۾ ميلول ڊيوئي ۽ ٻين لائبريرين جي هڪ گروپ پاران آمريڪي لائبريري ايسوسيئيشن (ALA) قائم ڪئي وئي.

1920ع ۾ 'سرٽين رپورٽ' (Certain Report) شايع ڪئي وئي، جنهن ۾ پهريون ڀيرو اسڪول لائبريرين جو وڏي پئماني تي جائزو ورتو ويو.[5] 1960ع واري ڏهاڪي ۾ آمريڪا ۾ لائبريرين جي ترقيءَ لاءِ فنڊن ۾ اضافو ٿيو، جنهن سان سوين نيون لائبريريون قائم ڪيون ويون.

1999ع ۾ لائبريري ايسوسيئيشنز ۽ ادارن جي بين الاقوامي فيڊريشن (IFLA) يونيسڪو اسڪول لائبريري منشور (UNESCO School library Manifesto) شايع ڪيو، جنهن ۾ چيو ويو ته اسڪول لائبريري شاگردن کي عمر ڀر سکڻ جون مهارتون سيکاري ٿي ۽ انهن ۾ تخليقي صلاحيتون پيدا ڪري ٿي.

ڪم ۽ ذميواريون

[سنواريو]
هڪ اسڪول لائبريريءَ جو اندروني منظر.

ايڪيهين صديءَ ۾ اسڪول لائبريري ميڊيا سينٽر شاگردن جي ڪاميابي ۽ اسڪول جي سڌاري جا مرڪز هجڻ گهرجن.
— ڪيٿلين ڊي سمٿ [6]

اسڪول لائبريريءَ جو پروگرام لائبريرين، استادن ۽ انتظاميا جي تعاون سان هلندو آهي ته جيئن شاگردن جي سماجي، ثقافتي ۽ تعليمي واڌ ويجهه ٿي سگهي. اسڪول لائبريريءَ ۾ ڪتاب، فلمون، آواز جا رڪارڊ، رسالا، ۽ ڊجيٽل ميڊيا موجود هوندي آهي. اهي شيون نه صرف شاگردن جي تعليم ۽ تفريح لاءِ هونديون آهن پر اسڪول جي نصاب کي وڌيڪ وسيع ڪرڻ لاءِ به استعمال ٿينديون آهن.

اسڪول لائبريريون خاص تقريبون پڻ منعقد ڪنديون آهن، جهڙوڪ اديبن سان ملاقاتون ۽ ڪتابي ڪلبون. ان کان علاوه، هي شاگردن لاءِ انٽرنيٽ تائين محفوظ پهچ جو ذريعو پڻ آهن، جتي هو پنهنجو تعليمي ڪم ڪري سگهن ٿا.[7]

مختلف تحقيقات مان پتو پيو آهي ته جن اسڪولن ۾ بهتر لائبريريون آهن، اتي شاگردن جي پڙهڻ جي صلاحيت ۽ امتحانن جا نتيجا ٻين جي ڀيٽ ۾ بهتر هوندا آهن.

عملو (Staffing)

[سنواريو]

گهڻن اسڪولن ۾ لائبريريون پروفيشنل لائبريرين، استاد-لائبريرين يا رضاڪارن پاران هلايون وينديون آهن. ڪجهه ملڪن ۾ اسڪول لائبريرين لاءِ خاص سرٽيفڪيٽ يا تدريسي ڊگري هجڻ لازمي هوندي آهي.[8]

اسڪول لائبريرين ٻارن کي تعليمي ڪتاب مهيا ڪري رهي آهي (روس، 1959)

اسڪول لائبريرين شاگردن کي تحقيق ڪرڻ، معلومات جي ساڃاهه (information literacy) ۽ ٽيڪنالاجي جي استعمال بابت سيکاريندا آهن. هو ٻارن کي ڪهاڻيون ٻڌائڻ، ڪتابن جي چونڊ ۾ مدد ڪرڻ ۽ اسڪول جي ڪم ۾ رهنمائي ڪرڻ جهڙا ڪم ڪندا آهن. ان کان علاوه، لائبريرين آڊيو-وڊيو سامان ۽ ڪڏهن ڪڏهن اسڪول جي ڪمپيوٽر نيٽ ورڪ جي نگراني پڻ ڪندا آهن.

لائبريريءَ ۾ موجود مواد کي ڳولڻ لاءِ آن لائن پبلڪ ايڪسيس ڪيٽلاگ (OPAC) استعمال ڪيو ويندو آهي، جنهن تائين پهچ اسڪول ۽ گهر ٻنهي هنڌن تان ٿي سگهي ٿي.

شاگرد ڪتاب ڳولڻ لاءِ OPAC ٽرمينل جو استعمال ڪندي (آمريڪا، 2019).
روايتي ڪارڊ ڪيٽلاگ سان گڏ لائبريرين (1974). هاڻي اڪثر لائبريريون ڪمپيوٽرائزڊ ٿي چڪيون آهن.

مشهور اسڪول لائبريرين

[سنواريو]
  • لورا بش (Laura Bush)
  • گراهم گارڊنر (Graham Gardner)
  • گرانٽ ليونس (Grant Lyons)

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. "AASL Standards for the 21st Century Learner" (PDF). American Association of School Librarians. ص. 2. اصل نسخو (PDF) مان October 8, 2008 تي محفوظ ڪيل. August 29, 2022 تي حاصل ڪيل.
  2. 1 2 Morris, B. (2013). Administering the school library media center. Westport, CT: Libraries Unlimited. (p.32).
  3. Wiegand, Wayne A. American Public School Librarianship: A History. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2021
  4. Michie, Joan S; Holton, Barbara (March 2005). "Fifty Years of Supporting Children's Learning: A History of Libraries and Federal Legislation From 1953to 2000" (PDF). U.S. Department of Education. اصل نسخو (PDF) مان July 26, 2022 تي محفوظ ڪيل. August 29, 2022 تي حاصل ڪيل.
  5. Charles C. Certain Committee. (1986). Standard library organization and equipment for secondary schools of different sizes. In Melvil M. Bowie (Comp.), Historic Documents of school libraries (pp.34-51). Littleton, CO: Hi Willow Research and Publishing. (Original work published 1920, Chicago: American Library Association)
  6. Smith, K. (2002). "Building Student Learning Through School Libraries." Statement delivered at the White House Conference on School Libraries, available from: "IMLS - News & Events - Conferences". اصل نسخو مان 2008-09-16 تي محفوظ ڪيل. 2008-12-06 تي حاصل ڪيل.
  7. De las Casas, D. (2010). "Tag! you're it!": playing on the digital playground. Knowledge Quest, 39(1), 80-82.
  8. Morris, 2004; Thomas, M. J. & Perritt, P.H. (2003, December 1). A Higher standard: Many states have recently revised their certification requirements for school librarians. School Library Journal. Available online at http://www.schoollibraryjournal.com/article/CA339562.html?industryid=47056

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

سانچو:Libraries and library science