مواد ڏانھن هلو

اسو اوڪي

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
اسو اوڪي (اوفي)، اگبادا لباس ۽ فيلا ۾ سِيل ٿيل
يوروبا عورتن جو روايتي لباس

اسو اوڪي (Yoruba: Aṣọ òkè)، جيڪو اصل ۾ اوفي سڏبو هو، هٿ سان اُڻيل ڪپڙو آهي، جيڪو اڄوڪي نائيجيريا، بينن ۽ ٽوگو اندر يوروبا لينڊ جي يوروبا ماڻهن مان نڪتو۔ عام طور مردن طرفان اُڻيو ويندڙ هي ڪپڙو مردن جا گاؤن، جن کي اگبادا چيو وڃي ٿو، ۽ ٽوپيون، جن کي فيلا چيو وڃي ٿو، ٺاهڻ لاءِ استعمال ٿئي ٿو؛ ان سان گڏ يوروبا عورتن جا اوڍڻ وارا ڪپڙا، جن کي ايرو چيو وڃي ٿو، يوروبا عورتن جو بلائوز، جنهن کي بوبا چيو وڃي ٿو، گاؤن، جنهن کي ڪومولي چيو وڃي ٿو، ۽ مٿي جو پٽو، جنهن کي گيلي چيو وڃي ٿو، وغيره پڻ ٺاهيا وڃن ٿا۔

اسو اوڪي (اوفي) مان سِيل ٿيل گباريئي پاتل هڪ يوروبا مرد
هلڪي سائي رنگ جو اسو اوڪي ڪپڙو

اسو اوڪي اولهه نائيجيريا جي ڪوارا، ڪوگي، اوندو، اويو، اوگن، ايڪٽي، لاگوس ۽ اوسون رياستن ۽ يوروبا لينڊ جي ٻين حصن جي يوروبا ثقافت سان لاڳاپيل آهي، جتي اويو رياست جو شهر ايسيئن تاريخي طور هڪ اهم پيداوار مرڪز طور مشهور آهي۔

اسو اوڪي اُڻت جا طريقا عملي طور استعمال ڪندي عورت

ڪپڙو ٺاهڻ جو طريقو صدين کان ساڳيو رهيو آهي، پر اسو اوڪي ڪپڙي جي وزن ۽ ٿولهه کي گهٽائڻ لاءِ نون طريقن ۽ پيداواري طريقن تي به ڪم ڪيو ويو آهي۔ هلڪا ڪپڙا هن لباس کي روزمره پائڻ لاءِ وڌيڪ قابلِ استعمال بڻائين ٿا، ڇاڪاڻ⁠تہ مقامي طور اُڻيل ڪيترائي اسو اوڪي ڪپڙا ڪجهه موسمي حالتن لاءِ مناسب نه هئا۔[1][2]

اسو اوڪي جا قسم

[سنواريو]

ڊيزائنرن هن پراڻي روايتي ڪپڙي کي وڌيڪ جديد بڻائڻ جا ٻيا طريقا به اختيار ڪيا آهن، جيئن "جانورن ۽ گلن جي نقشن کي ساختي طور تبديل ڪري، انهن کي گرڊ ۽ جاميٽري جي واضح شڪلن ۾ گڏ ڪرڻ، جيڪي ڪمپيوٽر ڊيزائن جي استعمالن لاءِ مناسب هجن." وڌيڪ روايتي نقشن جو بنياد غالباً قصن ۽ لوڪ ڪهاڻين مان نڪتل هو۔

  • سنيان قسم: انافي جهنگلي ريشم (Anaphe infracta ۽ انافي ويناٽا) ۽ ڪپهه جي ڌاڳن مان اُڻيو ويندو آهي۔ سنيان قسم عام طور هلڪي ڀوري يا ڀوري رنگ ۾ هوندو آهي۔[3][4][5]
  • الاري قسم: مصنوعي يا مقامي طور پوکيل ڪپهه ۽ چمڪندڙ ڌاڳن سان اُڻيو ويندو آهي، ڪڏهن ڪڏهن سوراخ دار نمونن سان۔ الاري عام طور گهري ڳاڙهي يا چمڪندڙ واڱڻائي رنگ ۾ ٺاهيو ويندو آهي۔[3]
  • ايتو قسم: گهري نيري نيل رنگ سان هوندو آهي، جنهن ۾ ننڍيون اڇيون پٽيون هونديون آهن ۽ پنهنجي سادگي سبب مشهور آهي۔[6][7]
  • اوپا آرو: هڪ گهري نيري اُڻيل ڪپڙو، جيڪو هڪ رنگ ۾ هوندو آهي ۽ سائي پٽي سان ٽٽل هوندو آهي۔[8]
  • ايفون يا فو: هلڪي ڀوري ۽ نيوي نيري رنگ جي اُڻيل ڪپڙي جو ميلاپ۔[8]
  • واڪا: ڪاري پسمنظر وارو اُڻيل ڪپڙو، جنهن ۾ هڪ يا ٻه ڳاڙهي وارپ پٽيون هونديون آهن۔[8]
  • اسو-اپو، افالي، اباتا، ۽ اپونوپونين، جيڪي ڳاڙها اُڻيل ڪپڙا آهن۔[8]

اسو اوڪي مختلف رنگن ۾ ملي ٿو۔

اسو اوڪي ڪپڙا ٻين يوروبا ڪپڙن سان گڏ به پائي سگهجن ٿا، جهڙوڪ اران، جيڪو مرڪزي نمونن وارو ويلويٽ ڪپڙو آهي۔

يوروبا عورتن جو لباس

[سنواريو]

جڏهن ماڻهو اسو اوڪي جي ڳالهه ڪندا آهن، ته عام طور انهن جو اشارو روايتي يوروبا عورتن جي لباس ڏانهن هوندو آهي، جيڪو چئن حصن تي مشتمل هوندو آهي:[9]

  • بوبا: يوروبا بلائوز
  • ايرو: اوڍڻ واري اسڪرٽ
  • گيلي: مٿي جو پٽو
  • ابورون يا اپيلي: شال يا ڪلهي جو پٽو

بهرحال، يوروبا عورتن جا لباس عام طور مختلف يوروبا روايتي ڪپڙن مان ٺاهيا ويندا آهن، رڳو اسو اوڪي مان نه؛ انهن ۾ اديري، سيگھوسن، اسو اولونا ۽ ليس ۽ انڪارا جا مختلف قسم به شامل آهن۔ يوروبا عورتن جي لباس ۾ پاڪاجا/ڪاجا ۽ وارن جا مڻيا پڻ شامل آهن۔

رسمي لباس

[سنواريو]

دنيا ڀر جا يوروبا ماڻهو خاص موقعن تي اسو اوڪي ڪپڙو پائيندا آهن،[10] جن ۾ موڪلون، شاديون،[11] جنازا ۽ سرداري لقب جون تقريبون شامل آهن۔ يوروبا مذهب جا سڀ پيروڪار پڻ اسو اوڪي ڪپڙا ۽ ٽوپيون پائيندا آهن۔ خاص طور ايتو قسم جو اسو اوڪي ايگونگون نقاب پوش رسم ۾ استعمال ٿيندو آهي۔ ڏيکاريل ڪپڙو نقاب پوش شخص جي چمڙي جي سڀ کان ويجهو پاتو ويندو آهي؛ اهو ان ڪفن سان مشابهت رکي ٿو جنهن ۾ فوت ٿيل کي ويڙهيو ويندو آهي۔[12]

طريقو ۽ مواد

[سنواريو]

مختلف اسو اوڪي جي ڊيزائن ٺاهڻ لاءِ استعمال ٿيندڙ رنگن جي چونڊ يوروبا ماڻهن جي عقيدن ۽ زندگيءَ جي پهلوئن جي عڪاسي ڪندي آهي ۽ عام طور خاندانن اندر هڪ نسل کان ٻي نسل ڏانهن منتقل ٿيندي آهي۔ نمونا غير لفظي رابطي جون صورتون ظاهر ڪن ٿا، جن ۾ هر ڊيزائن هڪ ڪهاڻي ٻڌائي ٿي۔ روايتي طور ماضي ۾ استعمال ٿيندڙ مواد مقامي طور حاصل ڪيا ويندا هئا، جن ۾ مقامي ڪپهه، ڪيڙن جي ڪوڪون مان ريشم، ۽ نيل سان رنگيل ڌاڳا شامل هئا۔[13] اُڻت لاءِ ڪپڙي جي ڊيزائن جا اوزار اڪاتا (پروپيلر)، ائي (ڊگهو ڦيٿو)، اڪاوو (ننڍو ڦيٿو)، گووو ۽ ڪِڪگن (رولر)، آسا (ڌڪ هڻڻ وارا اوزار)، اومو (ريل کي جهلي رکڻ لاءِ وڌائيندڙ)، ۽ سانرين (ڌاتي ڪِلو) شامل آهن۔[14]

هن طريقي ۾ ڪيترائي مرحلا شامل آهن، جن ۾ ڌاڳو تيار ڪرڻ، جيڪو گهڻو ڪري رنگيل ڪپهه يا ريشم مان ٺهندو آهي، لوم کي ترتيب ڏيڻ، ۽ پوءِ ڪپڙو اُڻڻ شامل آهن۔ اسو اوڪي ٺاهڻ ۾ استعمال ٿيندڙ ڪپهه هٿ سان ڌاڳي ۾ تبديل ڪئي ويندي آهي، جنهن کي پيداوار ۾ ٻين مواد سان ملائي استعمال ڪيو ويندو آهي۔ ڌاڳي لاءِ رنگ قدرتي مواد جهڙوڪ بصر جي کل ۽ وڻ جي ڇل مان ٺاهيا ويندا آهن، جنهن کان پوءِ ڌاڳو تيار ڪري بوبنن تي ويڙهيو ويندو آهي۔ ڌاڳو تيار ٿيڻ کان پوءِ لوم کي ٻن فريمن ۾ ترتيب ڏنو ويندو آهي، جن ۾ ٻه عمودي ٿنڀا ۽ هڪ افقي بيم هوندو آهي۔ وارپ جو ڌاڳو، جيڪو عمودي هلي ٿو، بيم تي ويڙهيو ويندو آهي ۽ ننڍن ڌاتي يا ڪاٺي فريمن مان گذاريو ويندو آهي، جن کي هيڊلز چيو وڃي ٿو، جيڪي وارپ ڌاڳي کي ڪنٽرول ڪرڻ ۾ مدد ڏين ٿا۔ افقي هلندڙ ڌاڳا، جن کي ويفٽ چيو وڃي ٿو، پوءِ شٽل جي ڪنٽرول ٿيل استعمال سان ڪپڙي ۾ اُڻيا ويندا آهن، جنهن کي پڪ اينڊ پڪ طريقو چيو وڃي ٿو؛ ان ۾ ٻن ويفٽ ڌاڳن کي واري واري سان استعمال ڪيو ويندو آهي، ۽ اهڙي طرح ڪپڙي تي نمونو ٺهندو آهي۔[15]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ Agbadudu, A.B.; Ogunrin, F.O. (January 2006). "Aso-oke: a Nigerian classic style and fashion fabric" (en ۾). Journal of Fashion Marketing and Management 10 (1): 97–113. doi:10.1108/13612020610651150. ISSN 1361-2026. https://www.emerald.com/insight/content/doi/10.1108/13612020610651150/full/html.
  2. ↑ Ojo, Emmanuel Bankole (2007). "Printing Contemporary Handwoven Fabrics (Aso-oke) in Southwestern Nigeria". Design Issues 23 (2): 31–39. doi:10.1162/desi.2007.23.2.31. ISSN 0747-9360. https://www.jstor.org/stable/25224104.
  3. 1 2 Daniels, Camryn (2023-10-16). "Immerse yourself in Aso Oke". Saint Louis Art Museum (آمريڪي انگريزي ۾). 2024-02-17 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ fagbemijo (2014-05-22). ""Indigenous Yoruba Aso Oke: The Vintage – Types And Their Significance" by Aderonke Adesola Adesanya". Oyeku Ofun Temple (انگريزي ۾). 2024-03-30 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ Eicher, Joanne Bubolz (1976). Nigerian handcrafted textiles. ص. 22, 24.
  6. ↑ Bankole Ojo, Emmanuel (Spring 2007). "Printing Contemporary Handwoven Fabrics (Aso-Oke) in Southwestern Nigeria". Design Issues 23 (2): 31–39. doi:10.1162/desi.2007.23.2.31.
  7. ↑ Agbadudu, A.B. (2006). "Aso-Oke: a Nigerian classic style and fashion fabric". Journal of Fashion and Marketing and Management 10: 97–113. doi:10.1108/13612020610651150.
  8. 1 2 3 4 fagbemijo (2014-05-22). ""Indigenous Yoruba Aso Oke: The Vintage – Types And Their Significance" by Aderonke Adesola Adesanya". Oyeku Ofun Temple (انگريزي ۾). 2024-07-17 تي حاصل ڪيل.
  9. ↑ "Aso-Oke | Heritage Aso Oke". asooke.com.ng. 2020-05-24 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ Nnadi, Chioma (6 February 2019). "This Nigerian Designer Has Naomi Campbell and Imaan Hammam Rocking His Mesmerizing Handwoven Suiting". Vogue (انگريزي ۾). Condé Nast. 8 October 2019 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ Yaakugh, Kumashe (25 October 2022). "African Wedding Fashion: Own the Spotlight like These 7 Brides in Dazzling Asoke Designs". Legit.ng. 26 October 2022 تي حاصل ڪيل.
  12. ↑ Fitzgerald, Mary Ann; Drewal, Henry J.; Okediji, Moyo (1995). "Transformation through Cloth: An Egungun Costume of the Yoruba". African Arts 28 (2): 55–57. doi:10.2307/3337226. ISSN 0001-9933. https://www.jstor.org/stable/3337226.
  13. ↑ HQ, CIAFE (2024-01-17). "Aso Oke: The Intricate Weaving Traditions of the Yoruba People". CIAFE (انگريزي ۾). 2024-03-15 تي حاصل ڪيل.
  14. ↑ Akin-dada (2021-03-11). "Did you know? The art of Aso-oke making - Asoebi Guest Fashion". asoebiguest.com (آمريڪي انگريزي ۾). 2024-03-17 تي حاصل ڪيل.
  15. ↑ chloe (2023-06-11). "The Traditional Crafts of Nigerian Aso Oke: Handwoven Textiles and Yoruba Heritage". Moments Log (آمريڪي انگريزي ۾). 2024-03-15 تي حاصل ڪيل.

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=اسو_اوڪي&oldid=373568" تان ورتل