اسلام ۾ ٿڃ پيارڻ

سانچو:فقہ اسلام ۾ ٿڃ پيارڻ کي تمام گهڻي اهميت حاصل آهي. قرآن پاڪ ان کي ماءُ ۽ ٻار جي وچ ۾ محبت جي نشاني قرار ڏئي ٿو. اسلامي شريعت ۾، ٿڃ پيارڻ سان رضائي رشتا (Milk Kinship) قائم ٿيندا آهن (جنهن کي عربيءَ ۾ رضاعت چيو ويندو آهي)، جن جو اثر اسلامي خانداني قانونن تي پوي ٿو.^[1]^[2]

قرآن ۽ حديث

قرآن پاڪ جون ڪيتريون ئي آيتون، جيڪي مدني دور سان تعلق رکن ٿيون، ٿڃ پيارڻ بابت اسلامي اخلاقيات بيان ڪن ٿيون. ^[3] سورت القصص (آيتون 7 ۽ 12) ۾ حضرت موسيٰ عليه السلام جي ننڍپڻ جي ذڪر ذريعي ماءُ ۽ ٻار جي وچ ۾ پيار جي لاڳاپي تي زور ڏنو ويو آهي.^[3] ٿڃ پيارڻ کي ماءُ ۽ ٻار جي بنيادي تعلق طور سورت الحج (آيت 2) ۾ به بيان ڪيو ويو آهي.

اسلام موجب ٿڃ پيارڻ هر نوزائيده ٻار جو بنيادي حق آهي.^[4] سورت البقره (آيت 233) موجب، جيڪڏهن والدين جي وچ ۾ طلاق ٿي وڃي، ته تڏهن به پيءُ تي لازم آهي ته هو ٿڃ پيارڻ جي مدت تائين ماءُ جي کاڌ خوراڪ ۽ لباس جو بندوبست ڪري. قرآن پاڪ "دائي" (Wet nursing) ذريعي کير پيئارڻ جي به اجازت ڏئي ٿو.^[5]

قرآن پاڪ رضائي رشتن کي رت جي رشتن (Consanguinity) وانگر مڃي ٿو. سورت النساء (آيت 23) موجب، هڪ مرد پنهنجي رضائي ماءُ يا رضائي ڀيڻ سان نڪاح نٿو ڪري سگهي.^[3] حديثن موجب رضائي ماءُ جو مڙس به محرم ۾ شامل آهي.^[5]

اسلامي فقہ ۾

اسلامي قانونن ۾ ٿڃ پيارڻ جي موضوع تي تمام گهڻو ڪم ٿيل آهي، مثال طور امام الماوردي (وفات 1058ع) هن موضوع تي هڪ مڪمل ڪتاب "ڪتاب الرضاع" لکيو هو.^[4]

ٿڃ پيارڻ جو حق

جيڪڏهن ماءُ کير پيئارڻ جي قابل نه هجي، ته پيءُ تي لازم آهي ته هو ڪنهن دائيءَ (Wet nurse) جو بندوبست ڪري.^[6] جعفري فقہ موجب، ماءُ کي کير پيئارڻ جو معاوضو وٺڻ جو حق آهي، توڙي جو هوءَ نڪاح ۾ هجي، پر سني مڪتبه فڪر موجب اهو معاوضو صرف طلاق جي صورت ۾ واجب آهي.^[6]

رمضان ۾ ٿڃ پيارڻ

جيڪڏهن ڪا عورت ٻار کي کير پياري رهي آهي، ته کيس رمضان جا روزا نه رکڻ جي اجازت آهي، جيڪڏهن روزو رکڻ سان سندس صحت يا ٻار جي کير تي اثر پوي ٿو. پر هوءَ بعد ۾ انهن روزن جي قضا ڪندي.^[7]

رضائي رشتن جا شرط

رضائي رشتو قائم ٿيڻ لاءِ گهٽ ۾ گهٽ ڪيترا ڀيرا کير پيئڻ ضروري آهي، ان تي عالمن جا مختلف رايا آهن:

حنفي ۽ مالڪي: هڪ ڀيرو کير پيئڻ سان به رشتو قائم ٿي وڃي ٿو.
شافعي ۽ حنبلي: گهٽ ۾ گهٽ پنج ڀيرا ڍؤ ڪري کير پيئڻ ضروري آهي.

وڏي عمر ۾ کير پيئڻ (رضاعت الڪبير)

هڪ مشهور حديث موجب، نبي ڪريم ﷺ ابو حذيفه جي گهر واريءَ کي حڪم ڏنو هو ته هوءَ پنهنجي موليٰ (غلام) سالم کي کير پياري (کير کي ڪنهن پيالي ۾ ڪڍي پيارڻ جي صورت ۾)، ته جيئن هو انهن سان گڏ محرم جي حيثيت ۾ رهي سگهي.^[8] اڪثر فقيهن موجب، نڪاح جي حرمت تڏهن ئي ثابت ٿيندي آهي جڏهن کير کير پيئڻ جي عمر (ٻن سالن) ۾ پيتو ويو هجي، ۽ سالم وارو واقعو هڪ خاص صورتحال هئي.

پڻ ڏسندا

حوالا

↑ (Giladi 1999, p. 69)
↑ G. J. H. van Gelder, Close Relationships, p. 93
1 2 3 Giladi, Avner. "Lactation". Encyclopaedia of the Quran. pp. 106–107.
1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named FundamentalRight
1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Wet-nursing
1 2 Jamal Nasir (1990). The Islamic Law of Personal Status. p. 172.
↑ Hamad Medical Corporation, "Advice for pregnant and breastfeeding women", 2024
↑ Sahih Muslim, The Book of Suckling

وڌيڪ پڙهڻ لاءِ

Giladi, Avner. Infants, Parents and Wet Nurses: Medieval Islamic Views on Breastfeeding. Brill, 1999.
Burton, John. The Sources of Islamic Law: Islamic Theories of Abrogation. Edinburgh University Press, 1990.

[1] (Giladi 1999, p. 69)

[2] G. J. H. van Gelder, Close Relationships, p. 93

[Lactation-3] 1 2 3 Giladi, Avner. "Lactation". Encyclopaedia of the Quran. pp. 106–107.

[FundamentalRight-4] 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named FundamentalRight

[Wet-nursing-5] 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Wet-nursing

[ref2-6] 1 2 Jamal Nasir (1990). The Islamic Law of Personal Status. p. 172.

[7] Hamad Medical Corporation, "Advice for pregnant and breastfeeding women", 2024

[8] Sahih Muslim, The Book of Suckling

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]