اسلامي لباس
سانچو:Fiqh سانچو:Islamic culture
اسلامي لباس مان مراد اهو لباس آهي جيڪو اسلامي تعليمات جي مطابق هجي يا جنهن کي شريعت جي اصولن جي روشنيءَ ۾ اختيار ڪيو وڃي. جيتوڻيڪ لباس جا اصول مردن ۽ عورتن ٻنهي لاءِ آهن، پر عورتن جي لباس جي صورتن تي بحث وڌيڪ عام رهيو آهي. اسلامي لباس جو هڪ اهم مقصد حيا ۽ معاشري ۾ مردن ۽ عورتن جي وچ ۾ علحدگي کي برقرار رکڻ پڻ آهي.
مسلمان سڄي دنيا ۾ مختلف قسمن جو لباس پائيندا آهن، جيڪو نه صرف مذهبي اصولن پر مقامي ثقافت، سماجي حيثيت، جاگرافيائي حالتن ۽ سياسي عوامل کان پڻ متاثر هوندو آهي.[1]
بنيادي اصول ۽ تعريفون
[سنواريو]اسلامي لباس جو بنيادي فلسفو "حيا" (Modesty) تي ٻڌل آهي. مسلمانن جو عقيدو آهي ته بالغن لاءِ حيا وارو لباس پائڻ هڪ مذهبي فرض آهي.[2]
مردن جو لباس
[سنواريو]سني اسلام جي روايتي نظرئي موجب، مردن لاءِ گهٽ ۾ گهٽ ناف (دن) کان وٺي گوڏن تائين جسم کي ڍڪڻ ضروري آهي. ڪجهه فقيهن موجب ناف ۽ گوڏا به ان ۾ شامل آهن، جڏهن ته ڪي وري صرف ان جي وچ واري حصي کي "ستر" قرار ڏين ٿا. ان کان علاوه، مردن کي ريشمي ڪپڙو پائڻ ۽ سون جا زيور استعمال ڪرڻ کان منع ڪئي وئي آهي.
عورتن جو لباس
[سنواريو]عورتن لاءِ عام طور تي هٿن ۽ چهري کان سواءِ سڄو جسم ڍڪڻ جي رهنمائي ڪئي وئي آهي. لباس اهڙو هجڻ گهرجي جيڪو سنئون (تنگ) نه هجي ۽ جنهن مان جسم جي بناوت ظاهر نه ٿئي.[3]
اسلامي لباس جا مختلف قسم
[سنواريو]مختلف ملڪن ۽ ثقافتن ۾ اسلامي لباس جا مختلف نالا آهن:
- حجاب: اهو ڪپڙو جيڪو مٿي جي وارن ۽ ڳچيءَ کي ڍڪي ٿو.
- نقاب: اهو ڪپڙو جيڪو چهري کي ڍڪڻ لاءِ استعمال ٿئي ٿو، جنهن ۾ صرف اکيون ظاهر هونديون آهن.
- عبايا: هڪ وڏو ۽ ڍلو لباس (چوغو) جيڪو عورتون مٿان پائينديون آهن.
- برقعو: هڪ اهڙو لباس جيڪو مٿي کان وٺي پيرن تائين سڄي جسم کي ڍڪي ٿو، عام طور تي افغانستان ۽ پاڪستان جي ڪجهه علائقن ۾ پاتو وڃي ٿو.
- چادر: هڪ وڏو اڌ گول ڪپڙو جيڪو ايران ۾ عورتون مٿي ۽ جسم تي ويڙهينديون آهن.
- خمار: قرآن ۾ استعمال ٿيل لفظ، جنهن جي معنيٰ پوتي يا مٿي ڍڪڻ جو ڪپڙو آهي.[4]
سياسي ۽ سماجي بحث
[سنواريو]جديد دور ۾، اسلامي لباس (خاص طور تي حجاب ۽ نقاب) تي عالمي سطح تي بحث جاري آهي. ڪجهه مغربي ملڪن ۾ نقاب تي پابندي لڳائي وئي آهي، جڏهن ته ڪجهه مسلم ملڪن (جهڙوڪ ترڪي جي ماضيءَ جي تاريخ) ۾ سرڪاري ادارن ۾ حجاب پائڻ تي تڪرار رهيا آهن.
ترڪي جو مثال
[سنواريو]مصطفيٰ ڪمال اتاترڪ جي دور ۾ ترڪي کي سيڪيولر بڻائڻ لاءِ مذهبي لباس تي پابنديون لڳايون ويون هيون، بشمول مردن لاءِ "فيز" (ٽوپي) جي پابندي. ڪيترن ئي ڏهاڪن تائين سرڪاري ادارن ۽ يونيورسٽين ۾ حجاب پائڻ هڪ تڪراري معاملو رهيو.[5]
پڻ ڏسندا
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ Esposito, John L., The Islamic World: Past and Present, Oxford University Press, 2019.
- ↑ Houissa, Ali, Women in Islam and Muslim Realms: Dress Code, Cornell University Library, 2023.
- ↑ Marzel, Shoshana-Rose, Dress and Ideology, Bloomsbury Publishing, 2014.
- ↑ "Islam and Hijab", BBC Religion.
- ↑ Akoglu, Kerime S., "Piecemeal Freedom: Headscarf Ban in Turkey", 2015.