اتر آمريڪا جي جاگرافي
اتر آمريڪا ٽيون وڏو کنڊُ آهي ۽ ٻئي وڏي کنڊ، جڏهن اتر ۽ ڏکڻ آمريڪا کي گڏ ڪيو وڃي، جو هڪ حصو پڻ آهي. آفريڪا، يورپ ۽ ايشيا کي هڪ وڏي کنڊ، افرو-يوريشيا جو حصو سمجهيو ويندو آهي. 58 ڪروڙ آبادي ۽ 2,47,09,000 چورس ڪلوميٽر (95,40,000 چورس ميل) جي ايراضي سان، اولهائين اڌ گول جي ٻن کنڊ (اتر ۽ ڏکڻ آمريڪا) جو اتر وارو حصو اولهه ۾ پئسفڪ سمنڊ؛ اوڀر ۾ ائٽلانٽڪ سمنڊ؛ ڏکڻ ۾ ڪيريبين سمنڊ ۽ اتر ۾ آرڪٽڪ سمنڊ سان ڳنڍيل آهي.[1]
اتر آمريڪا جو اتر وارو اڌ حصو گهٽ آبادي وارو آهي ۽ سواءِ اتر اوڀر واري حصي جي، جيڪو گرين لينڊ جي قبضي ۾ آهي ۽ اتر اولهه وارو حصو، جيڪو آمريڪا جي سڀ کان وڏي رياست الاسڪا جي قبضي ۾ آهي ڪينيڊا سان ڍڪيل آهي. براعظم جا مرڪزي ۽ ڏاکڻا حصا آمريڪا، ميڪسيڪو، ۽ وچ آمريڪا ۽ ڪيريبين ۾ ڪيتريون ئي ننڍيون رياستون قبضو ڪن ٿيون.
گھڻن جاگرافيدانن پاران, براعظم کي ڏکڻ اوڀر ۾ ڪولمبيا-پاناما حد سان گڏ "ڊارين واٽر شيڊ" تي حد بندي ڪئي وئي آهي، جيڪو سڄي پاناما کي اتر آمريڪا جي اندر رکي ٿو.[2][3][4] متبادل طور تي، هڪ گهٽ عام نظريو اتر آمريڪا کي انسان جي ٺاهيل پاناما ڪينال تي ختم ڪندو آهي. ٻيٽ (عام طور تي اتر آمريڪا سان لاڳاپيل) ۾ گرين لينڊ (دنيا جو سڀ کان وڏو ٻيٽ) ۽ ڪيريبين ۾ ٻيٽ ۽ ٻيٽ شامل آهن. اصطلاح، آمريڪا پيچيده آهي. پر "اينگلو-آمريڪا" ڪينيڊا ۽ آمريڪا کي بيان ڪري سگهي ٿو. جڏهن ته "لاطيني آمريڪا" ۾ ميڪسيڪو، وچ آمريڪا ۽ ڪيريبين جا ملڪ (انهي سان گڏ ڏکڻ آمريڪا جو سڄو براعظم) شامل آهن.
اتر آمريڪا جي قدرتي خاصيتن ۾ آمريڪي ڪورڊيليرا جو اتريون حصو (اولهه ۾ ارضياتي طور تي نئين راڪي جبلن جي نمائندگي ڪري ٿو) ۽ اوڀر ۾ ڪافي پراڻا اپالاچين جبل شامل آهن. اتر ۾ برفاني ڍنڍن جي گهڻائي آهي (آخري برفاني دور ۾ ٺهيل) جنهن ۾ عظيم ڍنڍون شامل آهن. اتر آمريڪا جو وڏو براعظمي ورڇ "گريٽ ڊيوائڊ" آهي، جيڪو اتر ۽ ڏکڻ ۾ راڪي جبلن جي ذريعي وڌنڌو آهي. ان ۾ وهندڙ مکيه واٽر شيڊز ۾ مسسيپي ۽ ميسوري درياءَ ۽ ريو گرانڊئ شامل آهن جيڪا ميڪسيڪو جي نار، ائٽلانٽڪ سمنڊ جو حصو، ۾ وهندا آهن ۽ سينٽ لارنس درياهه ائٽلانٽڪ ۾ وهندو آهي، جڏهن ته ڪولوراڊو، ڪولمبيا ۽ يوڪون درياءَ اولهه ۾ پئسفڪ سمنڊ ڏانهن وهندا آهن.
آبهوا وڏي حد تائين ويڪرائي ڦاڪ، اتر ۾ آرڪٽڪ ٿڌ کان وٺي ڏکڻ ۾ ٽراپيڪل گرمي تائين، جي ذريعي طئي ڪئي ويندي آهي. مرڪزي ۽ اولهه وارن حصن ۾ اسٽيپس، جيڪا "پريئري" جي نالي سان سڃاتل آهن، ڏکڻ اولهه ۾ ايريزونا، ڪولوراڊو، ڪيليفورنيا، نيواڊا، نيو ميڪسيڪو، يوٽاه ۽ ٽيڪساس سان گڏ ميڪسيڪي رياستن باجا ڪيليفورنيا ۽ باجا ڪيليفورنيا سور ۾ سونورو، چيهواهوا، ڪوهويلا، نيوو ليون ۽ تاماؤليپاس جا ريگستان آهن.[5]
پيليوجيوگرافي
[سنواريو]فزيوگرافي
[سنواريو]مٿاڇري
[سنواريو]آبهوا
[سنواريو]نباتات ۽ جانور
[سنواريو]کان کني ۽ پيٽروليم
[سنواريو]زراعت ۽ ٻيلا
[سنواريو]زراعت ۽ ٻيلا ٻه وڏيون صنعتون آهن. زراعت ۾ خشڪ زمين ۽ آبپاشي واري زراعت ۽ چوپائي مال جي چراگاهه شامل آهن. چوپائي مال کي اڪثر ڪري اونچائي تي اونهاري جي چراگاهن ۽ گهٽ بلندي تي ۽ سياري جي چراگاهن جي وچ ۾ منتقل ڪيو ويندو آهي.
پڻ ڏسو
[سنواريو]
- ڪيريبين جي جاگرافي
- وچ آمريڪا جي جاگرافي
- گرين لينڊ جي جاگرافي
- ميڪسيڪو جي جاگرافي
- آمريڪا جي جاگرافي
- اتر آمريڪا جي جبلن جي فهرست
- اتر آمريڪا جي دريائن جي فهرست
- اتر آمريڪا ۾ ٽرانسپورٽ
حوالا
[سنواريو]- ↑ "Geographic Guide - Images of North America". Retrieved 2006-10-11.
- ↑ "Americas" Standard Country and Area Codes Classifications (M49), United Nations Statistics Division
- ↑ "North America" آرڪائيو ڪيا ويا October 21, 2006, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. Atlas of Canada
- ↑ North America Atlas National Geographic
- ↑ Geography